Szropy (niem. Schroop) – wieś w Polsce w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Stary Targ. Wieś jest siedzibą sołectwa Szropy, w którego skład wchodzą również miejscowości Gintro, Jodłówka i Zielonki.

We wsi znajduje się szkoła podstawowa im. Feliksa Łoyki, placówka Ochotniczej Straży Pożarnej, poczta, bank, kilka sklepów oraz boisko.

Historia W 1280 pojawiły się pierwsze udokumentowane wzmianki o wsi (w dokumentach pojawiła się wówczas nazwa Scrope, w 1316 die Schrape, w 1404 Schroppe, Schropa i ponownie Scrope, w 1518 Sropen, w 1648 Schroop, w 1694 Schrave, a w 1764 Sruppy).

Budowę pierwszej świątyni parafialnej w Szropach datuje się na XIV wiek. Kościół został poważnie uszkodzony podczas wielkiej wojny z Zakonem. Miejscowość w czasach krzyżackich należała do komturii marienburskiej. Wyasygnowała ona w 1412 materiały do remontu świątyni, która od 1683 jest filialnym kościołem parafii w Kalwie. Nowy kościół o konstrukcji szkieletowej powstał w 1669.

Szropy zwane były w XVI wieku własnością królewską w starostwie sztumskim, a 672 hektary ziemi dzierżawił Wacław Baliński. Cztery włóki należały do księdza, a dwie do sołtysa. W miejscowości istniały dwie karczmy, a także dwa młyny wybudowane w stawie rybnym.

Wieś królewska położona była w I Rzeczypospolitej w województwie malborskimPrusy Królewskie w drugiej połowie XVI wieku: suplement. Cz. 1, Mapy, plany, Warszawa 2021, k. 1.. W 1565 powstało starostwo szropskie, które wydzielone zostało z dawnego starostwa sztumskiego. W 1582 Jakub Czender kupił spustoszony wcześniej młyn od Jana Rybaka i odbudował go. Wieś w następnym roku otrzymał w dzierżawie Jerzy Baliński, w 1648 Zygmunt Guldenstern, w 1689 Władysław Łoś, a w 1755 starosta szropski Stefan Piegłowski. 13 lutego 1758 wieś i starostwo otrzymał publicysta i ekonomista Feliks Franciszek Łoyko. W wyniku I rozbioru Polski w 1772 Szropy znalazły się w granicach Królestwa Prus. Pod koniec XIX wieku we wsi istniała szkoła ewangelicka. Osób wyznania katolickiego było ok. 300, ewangelickiego ponad 100, a innych ok. 30.

Historyczny układ ruralistyczny wsi placowej z XIII wieku został zachowany. Zachowało się szereg budynków z początku XX wieku.

Placówka Ochotniczej Straży Pożarnej w Szropach istnieje oficjalnie od 1948. Pierwszym jej prezesem był Kazimierz Sarnowski. W miejscowości znajdował się m.in. posterunek Milicji Obywatelskiej. Od 1893 istniał przystanek kolejowy w Szropach (pociągi kursowały tam do końca XX wieku, kilka lat po zawieszeniu przewozów linię rozebrano).

W latach 1945–1954 i 1973–1976 wieś była siedzibą gminy Szropy, a w latach 1954–1972 gromady Szropy. Do 1975 należała ona do powiatu sztumskiego oraz do województwa gdańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Od 1999 do 2002 położona była w powiecie malborskim (przed wydzieleniem z niego powiatu sztumskiego).

Zabytki thumb|Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisane są: kościół filialny pw. św. Apostołów Piotra i Pawła, (XVII, XIX), po 1930, nr rej.: A-1389 z 16.06.1993 cmentarz przykościelny z XIV wieku, nr rej.: j.w.

Powstały prawdopodobnie w XIV wieku kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła kilkukrotnie przebudowywano, m.in. w 1647 i w latach 1820–1821. Aktualny wygląd kościoła (wpisanego do rejestru zabytków) pochodzi z lat 30. XX wieku. Kościół został założony na planie zbliżonym do prostokąta. Jest orientowany, murowany i otynkowany. Posiada kamienną podmurówkę i dwuspadowy dach, który nad prezbiterium przechodzi w trójpołaciowy i kryty blachą na rąbek stojący. Znajduje się tam sygnaturka. Prezbiterium jest oszkarpowane i trójbocznie zamknięte. Do zachodniej elewacji przylega wieża, która w przyziemiu jest murowana, a w górnej części drewniana. Jest ona zwieńczona ostrosłupowym hełmem, krytym blachą na rąbek stojący. Posiada on cztery lukarny i zwieńczony jest metalowym krzyżem na kuli. Zakrystia mieści się w elewacji południowej i także posiada dach trójpołaciowy i kryty blachą na rąbek stojący. Elewacje korpusu i prezbiterium oraz zakrystii zwieńczone są profilowanym gzymsem.

Szkoła left|thumb|Szkoła Podstawowa im. Feliksa Łoyki w Szropach|220px Szkoła podstawowa znajdująca się w Szropach nosi imię Feliksa Łoyki. Powstała ona w 1946 jako Publiczna Szkoła Powszechna. Pierwsze zajęcia odbyły się 20 maja, a pierwszym kierownikiem placówki był Józef Chamczyk. Aktualnie dyrektorem szkoły jest Grażyna Krupa (która zastąpiła pełniącą funkcję w latach 1996–2021 Teresę Skolimowską – m.in. radną sejmiku województwa pomorskiego w latach 2007–2010).

Sport W miejscowości działa klub piłkarski Tęcza Szropy, występujący w malborskiej B klasie. W przeszłości drużyna ze Szrop występowała jako rezerwy Gminnego Klubu Sportowego Powiśle Stary Targ. Założenie klubu w Szropach datuje się na 28 lutego 1949.

Przypisy

Bibliografia Gmina Stary Targ, wyd. VEGA Studio Adv. S.C., 2001,

Gminny program opieki nad zabytkami gminy Stary Targ na lata 2016–2019, s. 20–21, 28 Gminny program opieki nad zabytkami gminy Stary Targ 2011–2014, s. 66–67 Strona Szkoły Podstawowej im. Feliksa Łoyki w Szropach

Kategoria:Szropy Kategoria:Wsie królewskie I Rzeczypospolitej (województwo malborskie)