Szwagrów

Szwagrów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Osiek. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Przez wieś biegną dwie drogi powiatowe nr 42343/42347 (0815T – Trzcianka – Sworoń – Matiaszów – Szwagrów – Niekurza); nr 42345 (0816T – Strużki – Tursko Wielkie – Szwagrów – Podwale) oraz następujące drogi gminne nr 4233001 (002650T – Niekurza – wał wiślany – Szwagrów); nr 4233004 (002653T – Szwagrów – Tursko Małe); nr 4233005 (002654T – wał wiślany – Szwagrów – Tursko Wielkie); nr 4233009 (002658T – Szwagrów – Matiaszów)Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego Nr 202, poz. 1855, s. 20, 10744.. Poza tym (w niewielkim fragmencie) w bezpośrednim sąsiedztwie przebiegają wały wiślane.

We Szwagrowie mieści się Publiczna Szkoła Podstawowa, Kościół parafialny pw. Jezusa Miłosiernego, zabytkowy Spichlerz i jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej

Historia Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1844 roku z ksiąg metrykalnych parafii Niekrasów. Założono ją na gruntach wydzielonych z Matiaszowa, Niekurzy i Turska Wielkiego, pod folwark z cukrownią, która zaprzestała wytwarzania jeszcze w końcówce XIX wieku. Wieś jeszcze w pierwszej połowie XX wieku liczyła tylko kilka domów. Należała do klucza dóbr Radziwiłłów. Utworzenie Szwagrowa dopiero w latach 40. XIX wieku potwierdzają także mapy wydane wcześniej, np. tzw. mapa kwatermistrzowska.

Wieś wymieniana w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich pod koniec XIX wieku.

Na podstawie ww. informacji z 1887 roku – Szwagrów, to tylko folwark nad rzeką Wisłą w ówczesnym powiecie sandomierskim, w ówczesnej gminie Tursko i parafii Niekrasów. Leży w odległości 35 wiorst od Sandomierza. Ma 14 domów, 151 mieszkańców, 779 morgi ziemi dworskiej. Około 1870 roku istniała tu cukrownia, która produkowała za 117 000 rubli srébrem rocznie.

W 1886 roku ówczesna parafia Niekrasów należała do ówczesnego dekanatu sandomierskiego (ale dawniej jeszcze do dekanatu staszowskiego) i liczyła wówczas 2 230 dusz.

Szwagrów w 1867 roku wchodził w skład gminy Tursko, z urzędem gminy w Strużkach. Sądem okręgowym dla gminy był IV Sąd Okręgowy w Staszowie (tam też była stacja pocztowa). Gmina miała 8 781 mórg rozległości ogółem (w tym 5 083 mórg włościańskich) i 4 613 mieszkańców (w tym 1,4 proc. pochodzenia żydowskiego, tj. 63 żydów). W skład gminy wchodziły jeszcze: Antoszówka, Dąbrowa, Luszyca, Matyaszów, Nakol, Niekrasów, Niekurza, Okrągła, Ossala, Pióry, Rudniki, Strużki, Sworoń, Trzcianka, Tursko Małe, Tursko Wielkie, Tursko Wola, Zaduska Kępa i Zawada.

Obecnie we wsi znajduje się szkoła podstawowa wraz z salą gimnastyczną, kościół pw. Jezusa Miłosiernego, cmentarz parafialny oraz remiza Ochotniczej Straży Pożarnej w Szwagrowie. Z dawnego zespołu dworskiego pozostał zabytkowy majestatyczny budynek spichlerza. Prostokątna, piętrowa budowla pochodząca z początku XX wieku odznacza się wyraźnie w wiejskim krajobrazie.

Demografia Współczesna struktura demograficzna wioski Szwagrów na podstawie danych z lat 1995–2009 według roczników GUS, z prezentacją danych z 2002 roku

Tabela 1.1 Poziom populacji wioski w przedziałach wiekowych WYSZCZEGÓLNIENIE J.m. POPULACJA MIESZKAŃCÓW(w przedziałach wiekowych w 2002 roku) OGÓŁEM 0-9 10-19 20-29 30-39 40-49 50-59 60-69 70-79 80+ I. OGÓŁEM os. 483 66 63 78 54 53 60 48 47 12 – odsetek % 100 13,7 13,1 16,2 11,3 11,1 12,4 10 9,7 2,5 1. WEDŁUG PŁCI A. Mężczyzn os. 250 35 35 41 31 27 29 25 21 4 – odsetek % 51,8 7,3 7,3 8,6 6,5 5,7 6 5,3 4,3 0,8 B. Kobiet os. 233 31 28 37 23 26 31 23 26 8 – odsetek % 48,2 6,4 5,8 7,6 4,8 5,4 6,4 4,7 5,4 1,7 Rysunek 1.1 Piramida populacji – struktura płci i wieku wioski Tabela 1.2 Poziom populacji wioski w grupach wiekowych WYSZCZEGÓLNIENIE J.m. POPULACJA MIESZKAŃCÓW(w grupach wiekowych w 2002 roku) OGÓŁEM Mężczyzn Kobiet I. OGÓŁEM os. 483 250 233 – odsetek % 100 51,8 48,2 1. W WIEKU A. Przedprodukcyjnym os. 112 58 54 – odsetek % 23,4 12,2 11,2 B. Produkcyjnym os. 279 157 122 – odsetek % 57,8 32,6 25,2 a. mobilnym os. 173 96 77 – odsetek % 35,9 20 15,9 b. niemobilnym os. 106 61 45 – odsetek % 21,9 12,6 9,3 C. Poprodukcyjnym os. 90 33 57 – odsetek % 18,8 7 11,8

Geografia W XIX-wiecznym Szwagrowie umiejscowione było małe jeziorko nazwane Traczewski dół – znane nam z oryginalnego opisu Ludwika Wolskiego z 1851 roku.

Dawne części wsi – obiekty fizjograficzne W latach 70. XX wieku przyporządkowano i opracowano spis lokalnych części integralnych dla Szwagrowa.

Wykaz urzędowych nazw miejscowych i obiektów fizjograficznych Nazwa wsi Nazwy części wsi Nazwy obiektów fizjograficznych– charakter obiektu I. Gromada TURSKO WIELKIE Szwagrów Dębiny Dęby Pod Wałem Połaniecka Za Wałem Dębiny – pole Dęby – pole Jezioro – jezioro Kępa – krzaki Koło Stawu – pole Lisy – łachy Pod Dębami – pole Pod Grubą Wierzbą – łacha Pod Jeziorem – pole Pod Starym Wałem – pole Pod Wałem – pole Połaniecka – droga Za Nowym Wałem – pole, łąka Za Starym Wałem – pole Za Wałem – pole Zagumnie – pole, resztówka

Przypisy

Strona gminy, sołectwa

GUS. Wyszukiwarka TERYT. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().

Kategoria:Szwagrów