Sycyn (pol. hist. ‘’Sycyno’’ ) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Oborniki.
Nazwa Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską i ma metrykę średniowieczną. Istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku. Kiedyś nazywała się inaczej i notowano ją w źródłach „Sycyno”. Wymieniona została w łacińskojęzycznym dokumencie z 1398 pod staropolską nazwą „Scziczino, Sziczina”, 1403 „Siczin”, 1423 (według zachowanej kopii z lat 1488-1492) „Siczyno”, 1471 „Syczewo”, 1493 „Syczyno”, 1510 „Szyczyno”, 1527 „Sziczino”.
Nazwa Sycyn pochodzić ma od słowa, które dawno wyszło z użycia: syt, czyli suche miejsce otoczone bagnem albo wodą. Istotnie, wieś leży nad niewielkim jeziorem.
Historia Okolice miejscowości były zasiedlone jednak już wcześniej niż odnotowały to zachowane zapisy historyczne. W wyniku badań archeologicznych odnaleziono ślady osadnictwa wczesnośredniowiecznego.
Początkowo miejscowość była własnością należącą do lokalnej polskiej szlachty z rodu Świdwów Szamotulskich herbu Nałęcz, a później także do Tuczyńskich, Górków herbu Łodzia. Od 1320 wieś leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1445 odnotowano ją w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1508 należała do parafii Szamotuły Stare.
Pierwszy historyczny zapis pochodzi z łacińskiego zapisu sądowego z 1398 i odnotowuje Jana kmiecia sycyńskiego, który toczył proces ze Stanisławem Rudzkim o konia i pszczoły. W 1403 odnotowany został inny kmieć z Sycyna zwany Hinczka. Najdawniejszą datą, na którą powołują się historycy, jest dla niej rok 1278, z którego pochodzi zapisek: „siedzi komes Dzierżykraj na Sycynie”.
Z XV i WXI wieku zachowały się zapisy o wsi ze źródeł kościelnych. W 1423 (według zachowanej kopii z lat 1488-1492) odnotowano we wsi dziesięciny z Sycyna w wysokości 10 grzywien z 6,5 łana należące do uposażenia kanonii fundi „Drożdżyce” w kapitule katedry poznańskiej. W 1510 dziesięcina z Sycyna starosty nakielskiego Jana starszego z Danaborza wyniosła po 5 groszy z 7 łanów i należała do uposażenia prebendy kanonii Mikołaja Bedlneńskiego.
W 1471 księżna raciborska Katarzyna wdowa po Włodku z Danaborza zapisała kapitule katedry poznańskiej czynsz na Sycynie i Piotrowie. W 1493 Katarzyna dała swoim synom Janowi starszemu i Janowi młodszemu z Danaborza połowę Stobnicy wraz z wsiami, a w tym m. in. z połową Sycyna.
W 1510 właścicielami we wsi byli Wincenty Świdwa z Szamotuł oraz wojewoda poznański Andrzej Szamotulski. W 1527 Andrzej z Danaborza syn Jana starszego sprzedał z zastrzeżeniem prawa odkupu Maciejowi Tuczyńskiemu połowy miasta Stobnica wraz z wsiami, w tym m. in. połową Sycyna. W 1531 Maciej Tuczyński wszystkie swoje prawa do wspomnianych dóbr odstąpił Janowi z Kościelca opiekunowi Gertrudy córki zmarłego Andrzeja z Danaborza, a żony jego syna kasztelana łęczyckiego Janusza Kościeleckiego. W 1532 Jan z Kościelca sprzedaje te dobra Łukaszowi Górce dziedzicowi połowy Szamotuł, a w 1541 sprzedaż tę ponowiła sama Gertruda.
W 1563 we wsi były dwa łany sołeckie. W 1567 (wnuk Łukasza po synu Andrzeju) Łukasz III Górka sprzedał z zastrzeżeniem prawa odkupu kasztelanowi śremskiemu Wojciechowi Czarnkowskiemu folwark Gąsawy, wsie Szamotuły Stare, Sycynę, Gaj, połowę Nowej Wsi oraz 1/4 Kępy i Szczuczyna. W 1579 Jakub Rokossowski został wprowadzony w posiadanie nabytej od Stanisława Górki syna Andrzeja części dóbr Szamotuły, a w tym także m. in. wsi Sycyna.
Zachowały się także XVI wieczne zapisy o mieszkańcach wsi w „Szamotulskiej księdze ławniczej” spisanej w latach 1567-1579. W 1567 odnotowano, że Wawrzyniec i Błażej synowie zmarłego Grzegorza Trojanka z Sycyny pożyczyli 32 grzywny Michałowi Jaryszewskiemu z Szamotuł. W 1574 Maciej, Piotr i Anna dzieci zmarłego sołtysa Kolasy w Sycynie zawarli ugodę według której sołectwo otrzymał Maciej i miał spłacić Piotrowi 30 grzywien, a Annie 12 grzywien. W 1575 Anna skwitowała Macieja z tej zapłaty. W 1575 Maciej sprzedał sołectwo Mikołajowi Łąckiemu z Chraplewa za 30 grzywien. W 1578 Piotr i Urban synowie sołtysa Macieja sprzedali sołectwo Mikołajowi Łąckiemu z Chraplewa za 30 grzywien. W obu aktach sprzedaży mowa jest o przekazaniu nabywcy oryginalnego przywileju sołeckiego.
W historycznych księgach podatkowych zachowały się także zapisy dotyczące wsi, pochodzące z XVI wieku. W 1508 we wsi miał miejsce pobór od 6 łanów oraz 6 groszy od karczmy. W 1510 pobrano podatki z części należącej do Wincentego Świdwy z Szamotuł od 7 łanów, a z części należącej do wojewody poznańskiego Andrzeja Szamotulskiego od 6 łanów. W 1563 miał miejsce pobór od 8 łanów, dwóch łanów sołeckich oraz karczmy. W 1577 płatnikiem poboru był Mikołaj Łącki.
W wieku XV i XVI w Sycynie mieli swoje dobra Nałęcze i Danaborscy herbu Pałuki, a także Mikołaj Łącki. Była tu m.in. karczma. Z przeprowadzonej w 1756 roku lustracji (Sycyn wchodził wtedy w skład domeny stobnickiej Wirydiany z Bnińskich Raczyńskiej) wynika, że był tu folwark ze starym drewnianym dworem, oborą, owczarnią, chlewami i dwoma stodołami. We wsi było 14 domów. W 1793 roku Sycyn przejął generał Filip Raczyński. Wieś miała wtedy 25 domów i 171 mieszkańców, a folwark – 8 domów i 157 mieszkańców, zdecydowanie przeważali w nich Polacy.
Droga prowadząca do Kobylnik w gminie Obrzycko nazywana jest Drogą Kosynierską – stąd wyruszyli i pomaszerowali do walki powstańcy kościuszkowscy. Wieś szczyciła się także powstańcami wielkopolskimi – tu dożyli sędziwych lat Franciszek Kęsy, Jan Waliński, oraz Wincenty Starosta, dwaj pierwsi odnieśli rany w czasie walk na froncie.
W okresie międzywojennym dobra należały do dworu w Niemieczkowie.
Czasy najnowsze Sycyn jest małą wsią. Mieszka tu około 150 osób. Kilkanaście gospodarstw rolnych zajmuje obszar około 250 ha. W największych z nich chowa się kilkaset sztuk świń oraz prowadzi hodowlę bydła. W latach 1998–2006 we wsi istniało prywatne schronisko dla zwierząt, prowadzone przez miłośniczkę zwierząt, Wandę Jerzyk. Wskutek sprzeciwów sąsiadów, po procesach sądowych w latach 2002–2006 nakazano likwidację schroniska. Zwierzęta przeniesiono do nowo zbudowanego schroniska w Przyborówku k. Szamotuł.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
Przyroda Wieś położona jest 2 km od Warty, a około 0,5 km od lasu. W sezonie jest tu obfitość grzybów, można też łowić ryby i polować na zwierzynę. Osobliwością natury we wsi jest rosnąca przy Drodze Kosynierskiej tzw. krzywa sosna – pomnik przyrody.
Usługi Szczególną uwagę przykuwa niewielki, ceglany, budynek Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II, która niedawno świętowała jubileusz 130-lecia swojego istnienia. Placówka jest trzyklasowa, ma niespełna 60 uczniów i niedawno otwarty oddział przedszkolny. Uczęszczają tutaj dzieci ze wsi Sycyn, Osowo Stare, Osowo Nowe, Popówko, Wychowaniec, Popowo, Niemieczkowo, Przeciwnica, Ruks-Młyn, Dołęga. Znajduje się tu także punkt biblioteczny.
Aktywność społeczna W Sycynie działalność prowadzi Kółko Rolnicze.
Zobacz też Sycyna Sycyna Północna
Przypisy
Bibliografia
Archiwum Państwowe w Poznaniu, Zespół: Związek Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu, sygn. 32: Spis zweryfikowanych 4622 - 9099
Linki zewnętrzne
Kategoria:Sycyn