Stara Osuchowa – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka.
Historia +Integralne części wsi Stara Osuchowa SIMC Nazwa Rodzaj 0517097 Zastruże przysiółek
Mieczysław Bartniczak wskazał, że nazwa wsi (rdzeń osuch) oznacza podmokłą wyspę na bagnie powstałą po opadnięciu wody i osuszeniu terenu. Podobnie pisała Maria Barbasiewicz, twierdząc, że wieś powstała na osuszonym obszarze wśród podmokłej okolicy. Przez wieś przepływa rzeczka Tuchełka, niegdyś szersza i spławna.
Pierwsza udokumentowana wzmianka o wsi pochodzi z 1203. Linia wsi Wiśniewo–Długosiodło–Osuchowa–Nagoszewo miała charakter obronny przed napierającymi z północnego-wschodu Jaćwingami (XI–XII wiek). Do 1639 Nagoszewo należało do parafii Długosiodło. Mieszkańcy zajmowali się smolarstwem, kołodziejstwem, bednarstwem, przewozem towarów.
W XVIII wieku biskupi płoccy, właściciele dóbr w Puszczy Białej, chcąc usprawnić gospodarkę leśną po zniszczeniach z okresu wojny północnej i wyludnieniu okolicy przez epidemie, sprowadzili do wsi Kurpiów z Puszczy Zielonej, osadzając ich na prawie czynszu. W 1730 bp Andrzej Stanisław Załuski wydał przywilej dla włościan Jana Deptuły i Pawła Żegoty oraz innych, na mocy którego mieli prawo polowania na zwierzynę (oprócz wielkiego zwierza, to pozostało biskupim regale), krudowania lasów na łąki i grunta, ścinania drzewa na barci i budowlę domów. Mieli prawo własności gruntów i byli zwolnieni z podatków, szarwarku, dziesięciny i podwody. Płacili czynsz w wysokości 60 złp. z włóki chełmińskiej, a z boru (60 barci) rączkę miodu. Ci, którzy mieli broń, co roku oddawali na biskupi stół 3 jarząbki. Przywilej potwierdził w 1738 bp Antoni Sebastian Dembowski, w 1786 bp Krzysztof Hilary Szembek, a w 1811 rząd pruski.
W 1773 we wsi było 49 domów. W 1819 mieszało tu 58 czynszowników, 7 chałupników i karczmarz – łącznie 306 osób w 58 domach. Społeczność wiejska utrzymywała nauczyciela szkoły rządowej, choć płaciła też szkolne proboszczowi z Poręby. Z czasem wieś rozrosła się i podzieliła się na Nową i Starą Osuchową. W 1827 we wsi rządowej Osuchowo (dzielonej na Nowe i Stare) istniało 59 domów, w których mieszkało 390 osób. Około 1886 w 60 domach mieszkało 461 osób.
Włościanie ze wsi walczyli w powstaniu styczniowym – w bitwie pod Nagoszewem, pod Porębą, pod Łączką i Wiśniewem (1863).
W okresie międzywojennym Osuchowa leżała w województwie białostockim, w powiecie ostrowskim, w gminie Poręba. Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku wieś zamieszkiwało 619 osób, wszystkie wyznania rzymskokatolickiego i polskiej narodowości. Było tu 105 budynków mieszkalnych. Miejscowość podlegała pod sąd grodzki w Ostrowi Mazowieckiej i okręgowy w Łomży, najbliższy urząd pocztowy mieścił się w Porębie.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.
W połowie lat 90. XX wieku nazwę wsi zmieniono z Osuchowa Stara na Stara Osuchowa.
W 2002 we wsi istniało 45 gospodarstw domowych. W 2012 wieś liczyła 166 mieszkańców. W latach 1998–2021 liczba mieszkańców zmalała o 31,5%, w 2021 osiągając 139 mieszkańców.
Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Apostołów Piotra i Pawła w Nowej Osuchowej wydzielonej z parafii św. Barbary w Porębie.
Przypisy Strona gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Opis parafii na stronie diecezji
Linki zewnętrzne
Kategoria:Stara Osuchowa