thumb|240px|right|Zamek w Warcie Bolesławieckiej Warta Bolesławiecka – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Warta Bolesławiecka, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.

Podział administracyjny W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego. Miejscowość jest siedzibą władz gminy Warta Bolesławiecka.

Nazwa W kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie WarthaH. Markgraf, J. W. Schulte, Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis, Breslau 1889..

Polską nazwę Warta nad Nissą w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w roku 1847 wymienił śląski pisarz Józef LompaJózef Lompa, „Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, str.24..

1217 Warte; 1305 Wartha; 1310 Warta; 1426 Wartaw.

Historia Miejscowość powstała ok. 1200 r., ale prawdopodobnie już w XII w. templariusze wznieśli tu zamek. W dolinie Złotego Potoku prowadzono poszukiwania złota, które przerwał najazd mongolski w 1241. Wieś leżała na granicy okręgu bolesławieckiego i legnickiego, w średniowieczu pobierano od kupców cło. Właścicielami na przestrzeni wieków były rody szlacheckie von Stiebitzów, von Zedlitzów, von Glaubitzów, von Sommerfeldów i von FrankenbergówWaldemar Bena opis do mapy "Bory Dolnośląskie, Przemkowski Park Krajobrazowy" Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004 .

Transport W miejscowości był dawny przystanek kolejowy.

Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: mały|Kościół parafialny w Warcie Bolesławieckiej. kościół parafialny pw. Narodzenia NMP, pierwsza świątynia była wzmiankowana w 1305, obecny kościół powstał w XV w., kilkukrotnie przebudowywany m.in. w XVIII w. i w 1872. Świątynia orientowana, jednonawowa, z wydzielonym prezbiterium. W wyposażeniu m.in. kamienna chrzcielnica z 1569, ołtarze i ambona z I poł. XVIII w. cmentarz przykościelny plebania, z około 1600 r., przebudowa XIX wiek cmentarz parafialny, z 1878 roku zespół pałacowy: ruiny zamku, gotyckiego z XIV-XV wieku pałac-dwór z łącznikiem – bramą, z 1540 rokuŁuczyński Romuald M. Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Legnica, 2008, s. 395, przebudowywany w 1612 r., XVIII i XIX wieku dwie oficyny pałacowe, z XVI wieku trzy budynki gospodarcze i obora, z XVI w., XIX wieku park domy z XVIII i XIX wieku: dom nr 17, z drugiej połowy XIX wieku dom nr 21, z XVIII/XIX wieku dom nr 37 (vis a vis kościoła), z XVIII wieku wapiennik z drugiej połowy XVIII wieku. inne: mauzoleum rodzin von Merveldt oraz von Frankenberg z grobami: hr. Klemensa von Merveldt (1845-1923), jego żony Johanny von Frankenberg (1848-1924) oraz teściowej Rosy von Frankenberg (1822-1897). Sarkofagi położone pod baldachimem wspartym na ośmiu kolumnach z piaskowca, tworzących arkady. Nad środkową herb von Merveldt

Fikcja Warta Bolesławiecka była wzmiankowana w Lux perpetua, trzeciej części sagi śląskiej Andrzeja Sapkowskiego, o Reynevanie z Bielawy.

Przypisy

Bibliografia Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7 Pogórze Kaczawskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, , ss. 605-11. Małgorzata Kwiatkowska, Gmina Warta Bolesławiecka w zarysie dziejów i w dobie samorządności, rok 2008.