Wierzbiec

Wierzbiec () – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik, w dolinie rzeki Prudnik. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Obniżenia Prudnickiego, będącego częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Prudnik.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 219 osób.

Geografia Położenie Wierzbiec znajduje się w południowo-zachodniej części Polski. Leży na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska. Pod względem administracyjnym Wierzbiec położony jest w południowej części województwa opolskiego, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik, tuż przy granicy z gminą Głuchołazy i powiatem nyskim. Znajduje się w odległości około 6 km od granicy z Czechami. Należy do Euroregionu Pradziad. Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik). mały|lewo|Most nad rzeką Prudnik Sołectwo Wierzbiec obejmuje obręb wsi Wierzbiec. Zajmuje powierzchnię 7,6 km². Graniczy z sołectwami (od północy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Szybowice, Łąka Prudnicka, Moszczanka, Charbielin, Nowy Las.

Wieś leży na Nizinie Śląskiej, w pobliżu Gór Opawskich. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Wierzbiec znajduje się w granicach mikroregionów Obniżenie Prudnickie (318.58.5) i Przedgórze Głuchołasko-Prudnickie (332.17.3). W obszarze wsi przepływa rzeka Prudnik. Leży na wysokości 275–320 m n.p.m.

Na południe od wsi znajduje się pole o nazwie Wierzbieckie.

Środowisko naturalne W Wierzbcu panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +7,8 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Wierzbca wynoszą 621 mm. Dominują wiatry zachodnie.

Nazwa Do 1945 miejscowość nosiła niemiecką nazwę Wackenau. W Spisie miejscowości województwa śląsko-dąbrowskiego łącznie z obszarem ziem odzyskanych Śląska Opolskiego wydanym w Katowicach w 1946 wieś wymieniona jest pod polską nazwą Florianów. 9 września 1947 r. nadano miejscowości nazwę WierzbiecRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 9 września 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()..

Historia mały|lewo|Wierzbiec (Wackenau) wśród miejscowości ziemi prudnickiej na czeskiej mapie z 1922 Pierwsza historyczna wzmianka o Wierzbcu pochodzi z 1670. Wówczas należał do rodziny Mettichów, którzy również byli właścicielami Łąki Prudnickiej. Następną właścicielką wsi została Helena von Smeskal, która przekazała ją zakonowi bożogrobców w Nysie. Od 1714 Wierzbiec należał do parafii katolickiej w Szybowicach. Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego prudnickiego w Monarchii Habsburgów. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk.

Wieś była własnością zakonną do 1810, kiedy to doszło do sekularyzacji majątków klasztornych na terytorium ówczesnego Królestwa Pruskiego. Dwa lata później, w 1812, król Fryderyk Wilhelm III Pruski przekazał Wierzbiec marszałkowi Gebhardowi Leberechtowi von Blücher. W listopadzie tego samego roku, Blücher wydzierżawił Trzebinę, Miłowice, Wierzbiec i Włóczno Jerzemu Hübnerowi. Blücher urządzał w okolicy Wierzbca polowania na tutejszą zwierzynę. Swoje posiadłości, wraz z Wierzbcem, sprzedał w 1817 Franzowi Hübnerowi. mały|upright|Pieczęć Wierzbca W połowie XIX wieku wieś miała ponad 400 mieszkańców. Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała drwala z siekierą nad głową po lewej i wysokie drzewo po prawej. W 1863 folwark i dwór w Wierzbcu przejął Cornelius Hübner. We wsi rozpowszechnione było wyplatanie powrozów i drucianych lin. Wpływ na dynamiczny rozwój Wierzbca miało wybudowanie w 1871 bitej drogi z Prudnika do Głuchołaz (obecnie biegnie wzdłuż drogi krajowej nr 40), a także bliskie położenie linii kolejowej z Nysy do Prudnika i dalej do Koźla, oddanej do użytku w 1876. W tutejszym majątku pracowało wielu robotników mówiących w języku polskim oraz przybyłych z dawnych ziem polskich w zaborze rosyjskim. Rugi pruskie zmusiły Polaków do wyjechania ze wsi, ponieważ jak nieoficjalnie głoszono „istniała obawa, że może stać się polska”. W tym samym okresie w Wierzbcu zaczęła funkcjonować jednooddziałowa szkoła katolicka, do której uczęszczało ponad 60 dzieci. W 1890 wieś zamieszkiwało 470 osób, w tym 441 katolików i 29 protestantów. Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 383 mieszkańców Wierzbca 373 posługiwało się językiem niemieckim, a 10 językiem polskim. W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Wierzbiec znalazł się po stronie zachodniej, poza terenem plebiscytowym. W czasie plebiscytu oraz III powstania śląskiego w dworze w Wierzbcu znajdował się sztab niemieckich bojówek, którym dowodził Peter von Heydebreck. mały|Wierzbiec na mapie z 1930 W okresie II wojny światowej w Wierzbcu pracowali robotnicy przymusowi z Polski, m.in. z miejscowości: Wola Gałęzowska, Waksmund i Bodzechów. W styczniu 1945 przez Wierzbiec przeszły kolumny więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych. W toku tzw. „marszu śmierci” wiele osób zmarło lub zostało zamordowanych przez Niemców. W marcu 1945 mieszkańcy wsi zostali zmuszeni do ucieczki przed nacierającą Armią Czerwoną. Ostrzał artyleryjski i trzydniowa bitwa pomiędzy Szybowicami, Charbielinem i Wierzbcem zniszczyły znaczną część zabudowy Wierzbca, czyniąc go najbardziej zniszczoną miejscowością w powiecie prudnickim. Armia Czerwona wkroczyła do Wierzbca 23 marca 1945 w ramach operacji górnośląskiej. W rejonie Wierzbca zniszczono 12 radzieckich czołgów.

Od marca do maja 1945 powiat prudnicki znajdował się pod kontrolą radzieckiej komendantury wojskowej. 11 maja 1945 polska administracja przejęła władzę cywilną w powiecie prudnickim. Wieś pozostała niezamieszkana do czerwca 1945. Osiedlono w niej wówczas część polskich repatriantów, m.in. z Kresów Wschodnich, a także osadników z województwa krakowskiego.

W latach 1945–1950 Wierzbiec należał do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego. W latach 1945–1954 wieś należała do gminy Moszczanka, a w latach 1954–1972 do gromady Szybowice. Podlegała urzędowi pocztowemu w Prudniku. mały|Dwór (2026) W 1947 w dawnym dworze Corneliusa Hübnera utworzono siedzibę Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej. W 1956 gospodarstwo weszło w skład Stadniny Koni w Mosznej, a od 1963 należało do Stadniny Koni w Prudniku. W 1949 we wsi znajdowała się szkoła podstawowa prowadzona przez Inspektorat Szkolny w Prudniku. Od początku lat 70. XX wieku w Wierzbcu funkcjonowała czteroklasowa szkoła podstawowa. Wybudowano bloki mieszkalne i baraki dla pracowników Stadniny Koni. Wieś ucierpiała podczas powodzi w lipcu 1997. W 2010 Wierzbiec przystąpił do Programu Odnowy Wsi Opolskiej.

Podczas powodzi 13 września 2024 wieś została zalana.

Folwark Bombreit Na wschód od centrum miejscowości, nad rzeką Prudnik, przy drodze do Łąki Prudnickiej (50°19′42″N 17°29′16″E), znajdował się należący do majątku Wierzbiec folwark Bombreit, założony w lub tuż przed 1845Amtsblatt des Regierungspräsidenten in Oppeln: 20.01.1846, s. 14.. Jako taki wymieniony został w 1910 w księdze adresowej śląskich właścicieli ziemskichAdressbuch des Schlesischen Grundbesitzes, s. 20.. W początku XX wieku Bombreit było zamieszkiwane przez 8 osób. Znajdowało się tam gospodarstwo. Obecnie miejscowość jest niezamieszkana.

Przynależność państwowa i administracyjna + Przynależność polityczno-administracyjna wsi Wierzbiec Okres Państwo Zwierzchnictwo Jednostka administracyjna 1670–1742 Monarchia Habsburgów Święte Cesarstwo Rzymskie księstwo opolsko-raciborskie, powiat sądowy prudnicki 1742–1806 Królestwo Prus Święte Cesarstwo Rzymskie kamera wrocławska, departament wrocławski, powiat prudnicki 1806–1815 Królestwo Prus 1815–1871 prowincja Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1871–1918 Cesarstwo Niemieckie Królestwo Prus, prowincja Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1918–1919 Republika Weimarska Wolne Państwo Prusy, prowincja Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1919–1933 Wolne Państwo Prusy, prowincja Górny Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1933–1938 III Rzesza 1938–1941 Wolne Państwo Prusy, prowincja Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1941–1945 Wolne Państwo Prusy, prowincja Górny Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1945–1946 Rzeczpospolita Polska Okręg I (Śląsk Opolski) 1946–1950 województwo śląskie, powiat prudnicki, gmina Moszczanka 1950–1952 województwo opolskie, powiat prudnicki, gmina Moszczanka 1952–1954 Polska Rzeczpospolita Ludowa 1954–1973 województwo opolskie, powiat prudnicki, gromada Szybowice 1973–1975 województwo opolskie, powiat prudnicki, gmina Prudnik 1975–1989 województwo opolskie, gmina Prudnik 1989–1998 Rzeczpospolita Polska od 1999 województwo opolskie, powiat prudnicki, gmina Prudnik

Mieszkańcy Miejscowość zamieszkiwana jest przez ludność napływową, przybyłą na Śląsk z centralnej Polski (teren późniejszych województw krakowskiego i nowosądeckiego) po 1945.

Liczba mieszkańców wsi 1871 – 405 1885 – 348 1905 – 275 1910 – 267 1933 – 400 1939 – 373 1966 – 234 1998 – 225 2002 – 240 2009 – 230 2011 – 219 2013 – 211

Zabytki mały|Ogrodzenie kamienne parku Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: park, z poł. XIX w. ogrodzenie kamienne parku.

Zgodnie z gminną ewidencją zabytków w Wierzbcu chronione są ponadto: dom nr 27 (dwór) stodoła w sąsiedztwie nr 27 dom nr 27b

Ochrona przyrody Wieś znajduje się częściowo w otulinie Parku Krajobrazowego Góry Opawskie. Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik), w leśnictwie Moszczanka.

Gospodarka mały|Gospodarstwo Stadniny Koni Prudnik W Wierzbcu funkcjonuje gospodarstwo rolne stanowiące część Stadnina Koni Prudnik Jest ono największym zakładem pracy we wsi, pracuje w nim większość jej mieszkańców. Wybudowano tu nowoczesne obory, w których prowadzona jest hodowla ponad 400 krów polskich ras. W Wierzbcu produkuje się najwięcej mleka w całym powiecie prudnickim. Indywidualni rolnicy uprawiają głównie pszenicę, owies, jęczmień, buraki cukrowe i rzepak.

Wierzbiec wraz z całą gminą Prudnik podlega pod inspektorat ZUS w Prudniku.

Transport mały|Przystanek autobusowy

Transport drogowy Przez Wierzbiec przebiega droga krajowa Głuchołazy – Prudnik – Kędzierzyn-Koźle – Pyskowice

W zarządzie Wydziału Drogownictwa Starostwa Powiatowego w Prudniku znajduje się droga powiatowa nr 1611O relacji Wierzbiec – Szybowice – Mieszkowice – Rudziczka.

Transport autobusowy Wierzbiec posiada połączenia autobusowe z Głuchołazami, Nysą, Opolem, Prudnik, Wrocławiem. We wsi znajdują się dwa przystanki autobusowe – „Wierzbiec 01”, „Wierzbiec 02”.

Transport autobusowy w Wierzbcu obsługiwany był przez PKS Prudnik. W 2004 prudnicki PKS został sprywatyzowany z udziałem Connex Polska. W 2008, w wyniku połączenia spółek PKS Connex Prudnik i PKS Connex Kędzierzyn-Koźle, utworzona została spółka Veolia Transport Opolszczyzna, w 2013 przejęta przez Arriva Bus Transport Polska. W 2019 Arriva wycofała się z Prudnika. Wówczas organizacją przewozów pasażerskich w Wierzbcu i okolicy zajęły się ościenne PKS-y. W grudniu 2021 powołano Powiatowo-Gminny Związek Transportu „Pogranicze”, mający na celu poprawę jakości transportu.

Kultura We wsi znajduje się Wiejski Dom Kultury, który wchodzi w skład Prudnickiego Ośrodka Kultury. i Świetlica Wiejska. WDK zajmuje się organizacją wiejskich imprez okolicznościowych (dożynki, festyny itp.). Organizowane są też zabawy taneczne. Działa przy nim koło gospodyń wiejskich.

Religia