I wiek – pierwsze stulecie umownej „naszej ery”, trwające od 1 do 100 roku. Nastąpił po I wieku p.n.e., a przed II wiekiem. W chronologii nie występuje rok zerowy, ani zerowy wiek.
centruj|mały|800x800px|Świat w I wieku
Urodzili się
około 5–10 – Paweł z Tarsu około 50 – Plutarch, grecki pisarz i filozof około 55 – Tacyt, rzymski historyk około 69 – Swetoniusz, rzymski historyk około 100 – Klaudiusz Ptolemeusz, grecki uczony
Zmarli
14 – Oktawian August, pierwszy cesarz rzymski 17 – Tytus Liwiusz, rzymski historyk 17 lub 18 – Owidiusz, rzymski poeta 30/33 – Jezus Chrystus 64/67 – Piotr Apostoł 79 – Pliniusz Starszy, zginął podczas obserwacji erupcji Wezuwiusza około 80 – Maciej Apostoł
Wydarzenia w Europie 2–8 – Owidiusz tworzył Metamorfozy 6 – Cesarz Oktawian August nakazuje organizację pierwszej w historii straży pożarnej, Militia Vigilum. 4 – Rzymianie wkroczyli do Germanii 9 klęska Rzymian w Lesie Teutoburskim (zagłada 3 legionów) ustalenie granicy imperium rzymskiego na Renie 10 – August zwolnił lekarzy w Rzymie od płacenia podatków około 10 – główne drogi w mieście Rzym zaczęto oświetlać pochodniami 14 – wybudowanie akweduktu Pont du Gard w pobliżu Nîmes 14–37 – rządy cesarza Tyberiusza 28 – Fryzowie podnieśli bunt (pierwszy) przeciw władzy Rzymu 32 – brak żywności wywołał rozruchy w Rzymie 41 – zabójstwo Kaliguli, nowym władcą Rzymu został Klaudiusz 43 – Klaudiusz rozpoczął podbój Brytanii, pd. Brytania stała się prowincją rzymską około 43 – założenie Londynu 46 – Tracja stała się prowincją rzymską 47 – Fryzowie ponownie ujarzmieni przez oddziały rzymskie 54 – Neron został cesarzem Rzymu 54–68 – wyprawa rzymskiego ekwity po bałtycki bursztyn (Pliniusz) 55–58 – wielka wyprawa zbrojna do Armenii 59 – Neron organizuje igrzyska na wzór grecki 60 – Boudika, królowa Icenów wznieciła powstanie przeciwko Rzymianom i prorzymsko nastawionym Brytom 64 – wielki pożar Rzymu, początek prześladowań chrześcijan 66 – Neron wręcza insygnia królewskie Tiridatesowi, władcy Armenii 66–67 – podróż Nerona do Grecji (masowy rabunek dzieł sztuki greckiej i ich wywóz do Rzymu) 67 – Neron nakazał rozpocząć odbudowę świątyni w Delfach 68 – zabójstwo Nerona, koniec rządów dynastii julijsko-klaudyjskiej, początek wojny domowej 69 – „rok czterech cesarzy”, ostatecznie cesarzem został Wespazjan, początek dynastii Flawiuszów 69–70 – powstanie w okręgach rzymskich, zorganizowane przez wodza Batawów – Cyvilisa (zwycięstwo Rzymian) około 70–79 – Pliniusz Starszy napisał Historię naturalną 73 – Wespazjan wprowadził nowy cenzus majątkowy i odnowił skład senatu 74 – wypędzenie filozofów z Rzymu 24 sierpnia 79 – wybuch Wezuwiusza zniszczył Pompeje, Herkulanum i Stabie 80 najazd Juliusza Agrykoli na Kaledonię zakończenie budowy Koloseum, pożar Rzymu około 82 – budowa Łuku Tytusa w Rzymie 84 – Domicjan zakończył odbudowę świątyni w Delfach około 84 – Calgacus zjednoczył plemiona Brytów do walki z Rzymianami 89–102 – powstanie biblioteki Tytusa Flawiusza Pantainosa (Ateny) 92 – zakończenie budowy pałacu na Palatynie (Rzym) 95 – ponowne wypędzenie filozofów z Rzymu 98 – Trajan został cesarzem Rzymu, założył szkołę epikurejską w Atenach w Cesarstwie rzymskim zyskał na popularności kult perskiego boga Mitry rozkwit misteriów w Eleusis stopniowy zanik kultu Hery, Latony, Afrodyty i Artemidy rozkwit Aten pod panowaniem rzymskim rozwój astrologii i gnostycyzmu rozkwit handlu na szlaku bursztynowym lwy stały się rzadkością na obszarze Europy Zachodniej
Wydarzenia w Azji 2 – ogólnokrajowy spis powszechny w Chinach 6 – Judea (łącznie z Samarią i Galileą) stała się rzymską prowincją 9–23 – uzurpacja Wang Manga przerwała 400-letnie panowanie dynastii Han w Chinach 17 – Kapadocja stała się prowincją rzymską 18 – najazd Partów na Indie około 25 – działalność Jana Chrzciciela około 27 – Jezus rozpoczął nauczanie w Galilei 7 kwietnia 30 – w Jerozolimie umarł na krzyżu Jezus Chrystus 34–35 – walki wewnętrzne w Partii 36 – pierwsze wieści o działalności misyjnej chrześcijan 45–67 – podróże misyjne św. Pawła 48 Południowi Xiongnu stali się lennikami Chińczyków Sobór Apostolski około 50 – w Chinach pojawiła się porcelana 53 – król Partów Wologazes I zagarnął Armenię około 58 – święty Paweł napisał „Listy do Koryntian” około 60 – powstało imperium Kuszanów w Azji Środkowej 60 – wybuchło 10-letnie powstanie Żydów przeciw Rzymianom w Judei 62 – ukamienowanie Jakuba (brata Jezusa), biskupa Jerozolimy wrzesień 70 – Rzymianie zniszczyli Jerozolimę około 70 – powstała ewangelia Marka 78 – Kuszanowie rozpoczęli podboje w Indiach około 80 – powstały ewangelie Mateusza i Łukasza 91 – Chińczycy pokonali Północnych Xiongnu, których państwo przestaje istnieć około 100 obróbka metalu na wyspach Azji Południowo-Wschodniej powstała ewangelia Jana Zhang Heng skonstruował pierwszy sejsmograf (Chiny) Marinos z Tyru opracował siatkę równoleżników i południków, stworzył mapę obejmującą Europę i część Azji (z Chinami włącznie)
Wydarzenia w Afryce 1–50 – aleksandryjscy kupcy odbywają podróże handlowe bezpośrednio do Indii 45 – Rzymianie podbili Mauretanię (jako 2 nowe prowincje włączona do Cesarstwa rzymskiego) około 50 – ekspansja terytorialna królestwa Aksum około 70 – wczesne chrześcijaństwo dotarło do Aleksandrii około 80 – eksperymenty Herona z Aleksandrii z napędem parowym Rzymianie wprowadzili wielbłądy do sił porządkowych w Afryce Północnej
Wydarzenia w Ameryce około 1 – początek dominacji kultury Mochica na wybrzeżu Peru około 50 – początek szczytowego okresu rozwoju kultury Recuay w Santa Valley w Peru około 100 – lud Mochica postawił piramidy Słońca i Księżyca w Peru
Bibliografia
01