Rakietowe szlaki – cykl antologii opowiadań science fiction, zapoczątkowany w latach pięćdziesiątych XX w.
Historia Pierwsze wydanie antologii, jedna z pierwszych takich książek fantastycznych wydanych w Polsce, ukazało się w roku 1958 nakładem wydawnictwa „Czytelnik”. Wyboru opowiadań dokonali Jan Zakrzewski i Julian Stawiński. Antologia zawiera głównie (poza tekstem Arthura C. Clarke’a) opowiadania amerykańskie z drugiej połowy lat 40. i początku lat 50. Obok Kryształowego sześcianu Wenus i cyklu Kroki w nieznane była to jedna z najbardziej znanych w Polsce antologii fantastycznych. Opowiadania tłumaczyli Julian Stawiński, Jan Zakrzewski i Krzysztof Zarzecki. Lech Jęczmyk pisał o tomie w 1978 r.: „chyba po raz pierwszy uświadomił szerszemu gronu polskich czytelników obecność science fiction jako odrębnego, specyficznego zjawiska literackiego”.
Wznowiony (w wyborze) w 1978 r. tom zapoczątkował serię „Z kosmonautą”. Redakcja we wstępie do 1. tomu zapowiadała kolejne antologie, ale ukazała się tylko jeszcze jedna, wydana w tym samym roku pod redakcją Lecha Jęczmyka zawierająca kolejną porcję opowiadań autorów anglosaskich, tym razem z lat 60. i 70. We wstępie do 2. tomu zamieszczono wzmiankę o tomie 3., który miał zawierać „przekłady najnowszych opowiadań nagrodzonych w plebiscytach czytelniczych”, ale nigdy się on nie ukazał.
Wojtek Sedeńko określił Rakietowe szlaki z lat 1958 i 1978 „baśniowym elementem w szarej rzeczywistości”.
W latach 2011–2012 Wydawnictwo Solaris wydało siedem tomów nowej edycji Rakietowych szlaków pod redakcją i w autorskim wyborze Jęczmyka i Sedeńki. W zbiorze znalazły się nie tylko teksty autorów zachodnich, ale również polskich, rosyjskich i czeskich, które powstawały na przestrzeni prawie 80 lat (najstarsze, Shambleau C.L. Moore pochodzi z 1933 roku, najnowsze, Opowieść Wigilijna Marka Oramusa, z 2012). Jęczmyk pisał, że powodem wznowienia cyklu był wielki sentyment do starej science fiction, chęć dostarczenia lektury tekstów dla nowej generacji fanów, a przede wszystkim „to kawał dobrej literatury”. Również Sedeńko przyznał, że powodem wznowienia cyklu była chęć przybliżenia współczesnemu czytelnikowi, „nowemu pokoleniu”, w jednym miejscu słynnych opowiadań s-f do tej pory rozproszonych po czasopismach i antologiach. Antologia doczekała się recenzji, m.in. w fanzinie Esensja i portalu Poltergeist (polter.pl).
W 2024 wydawnictwo zapowiedziało kolejne tomy: 8. i 9. na lata 2025 i 2026. Tom 8. ukazał się pod koniec 2025 r., zawiera jednak mniej znane teksty autorów z lat 40. i 50. XX w.
Zawartość wydania z 1958 Cyril M. Kornbluth – Czarna walizeczka (The Little Black Bag) Jack Finney – Zajmujący sąsiedzi (Such Interesting Neighbours) Ray Bradbury – Nadejdą deszcze (There Will Come Soft Rains) Robert A. Heinlein – Drogi muszą być w ruchu (The Roads Must Roll) Harry Harrison – Skalny nurek (Rock Diver) John Berryman – Licencja pilota (Space Rating) Alfred Elton van Vogt – List z innej planety – Sałata i brylant (In Value Deceived) Murray Leinster – Parlamentariusz (Propagandist) Robert Sheckley – Instynkt myśliwski (Hunting Problem) Clifford D. Simak – Współczynnik racjonalności (Limiting Factor) Murray Leinster – Samotna planeta (The Lonely Planet) Alfred Elton van Vogt – Zaczarowane miasto (Enchanted Village) – Lilie życia (Lilies of Life) Poul Anderson – Pomocna dłoń (The Helping Hand) Isaac Asimov – Dziedziczność (Heredity) Arthur C. Clarke – Wyprawa ratunkowa (Rescue Party) Robert Zacks – Kontrolex (Controlex)
Zawartość wydania z 1978 Tom I Cyril M. Kornbluth – Jack Finney – Zajmujący sąsiedzi Ray Bradbury – Nadejdą deszcze Harry Harrison – Skalny nurek Robert Sheckley – Instynkt myśliwski Murray Leinster – Samotna planeta A.E. van Vogt – Zaczarowane miasto – Lilie życia Poul Anderson – Pomocna dłoń Arthur C. Clarke – Wyprawa ratunkowa
Tom II Brian W. Aldiss – Człowiek ze swoim czasem (Man in His Time) Poul Anderson – Eutopia Barrington Bayley – Rejs po promieniu (The Radius Riders) John Brunner – Faktograf nr 6 (Factsheet 6) Alan Dean Foster – Polacy to ludzie łagodni (Polonaise) Ursula K. Le Guin – Rękopis na ziarenkach akacji (The Author of the Accacia Seeds) – Piekłomiot 4 (Hellbent 4) Bob Shaw – Członek rzeczywisty (A Full Member of the Club) Clifford D. Simak – Barak budowlany (Construction Shack) Norman SpinradNazwisko błędnie zapisane jako Spinard – Coś pięknego (A Thing of Beauty) Theodore Sturgeon – Powolna rzeźba (Slow Sculpture) William Tenn – Bernie Faust (Bernie the Faust) Roger Zelazny – Diabelski samochód (Devil Car)
Zawartość wydania z 2011–2012 Tom I Wybór i wstęp: Lech Jęczmyk; Wydanie I z 2011; Agencja „Solaris” Małgorzata Piasecka. John Varley – Porwanie w powietrzu (Air Raid) R.A. Lafferty – Najdłuższy obraz świata (All Pieces of River Shore) Ian Watson – Powolne ptaki (Slow Birds) Theodore Sturgeon – Skalpel Occama (Occama's Scalpel) Barrington J. Bayley – Rejs po promieniu (The Radius Raiders) William Tenn – Bernie Faust (Bernie Faust) Robert Zacks – Kontrolex (Controlex) Dymitr Bilenkin – To niemożliwe (Nie bywajet) Brian W. Aldiss – Człowiek ze swoim czasem (Man in His Time) – Strażnik Śmierci (Deathbinder) Jurij Nagibin – Tajemniczy dom (Tainstwiennyj dom) Henry Kuttner – Profesor opuszcza scenę (Exit the Professor) – Tęsknota (A Personal Touch) James White – Ubranie na miarę (Custom Fitting) Robert Sheckley – Bitwa (The Battle) Roger Zelazny – Róża dla Eklezjastesa (A Rose for Eccelesiastes) Ursula K. Le Guin – Ci, którzy odchodzą z Omelas (The Ones Who Walk Away from Omelas) Ilja Warszawski – Ucieczka (Pobieg) Gordon R. Dickson – Mów mu, Panie (Call Him Lord) Gene Wolfe – Jak przegrałem II wojnę światową i pomogłem powstrzymać niemiecką inwazję (How I Lost the Second World War and Helped Turn Back the German Invasion)
Tom II Robert Sheckley – Zwiadowca-minimum (The Minimum Man) John Varley – Pchacz (The Pusher) Ondřej Neff – Największy świr w dziejach swangu (Najvětši vodvaz v dějinách svangu) Harry Harrison – Skalny nurek (Rock Diver) – Arka (Kowczeg) Barrington J. Bayley – Statek, który żeglował po oceanie kosmosu (The Ship That Sailed The Ocean of Space) Tom Joseph – Teoria jednolitego pola (The Unified Field Theory) Brian W. Aldiss – Trzeźwe odgłosy poranka w jednym z odległych krajów (Sober Noises of Morning in a Marginal Land) Ian Watson – Okna (Windows) Roger Zelazny – Auto-da-fé (Auto-da-fé) Timothy Zahn – Gambit pionka (Pawn's Gambit) Theodore Sturgeon – Powolna rzeźba (Slow Sculpture) Michael Swanwick – Jest tu ktoś z Utah? (Anyone Here from Utah?) Dymitr Bilenkin – Jego Mars (Jewo Mars) – Nowy człowiek (A New Man) R.A. Lafferty – Dziewięćset prababek (Nine Hundred Grandmothers) Ursula K. Le Guin – Królowa Zimy (Winter's King) Ian Watson – W duchu Lukrecjusza (Ghost Lecturer) Ilja Warszawski – Kursant Płoszkin (Kursant Ploszkin) Marek S. Huberath – -” Wrócieeś Sneogg, wiedziaam” Gene Wolfe – Wojna pod choinką (War Beneath the Tree)
Tom III Catherine Lucille Moore – Shambleau (Shambleau) Finn O’Donnevan – Bezgłośny pistolet (The Gunn Without the Bang) Roger Zelazny – Aleja potępienia (Damnation Alley) Ursula K. Le Guin – Dzień przed rewolucją (The Day Before The Revolution) Michael Swanwick – Powolne życie (Slow Life) Ray Bradbury – Mały morderca (Small Assassin) R.A. Lafferty – Kraina Wielkich Koni (Land of the Great Horses) Michael Bishop – Przyspieszenie (The Quickening) Clifford D. Simak – (Grotto of the Dancing Deer) Marek S. Huberath – Kara większa Alan Dean Foster – Polacy to ludzie łagodni (Polonaise) Dan Simmons – Umrzeć w Bangkoku (Dying in Bangkok) John Varley – NACIŚNIJ ENTER■ (Press ENTER■)
Tom IV Stephen R. Donaldson – Miłośnik zwierząt (Animal Lover) Fritz Leiber – (Ship of Shadows) Robert Sheckley – Duch V (Ghost V) Michael Bishop – Samuraj i wierzby (The Samurai and The Willows) R.A. Lafferty – (Eurema's Dam) Clifford D. Simak – Rzecz w kamieniu (The Thing in the Stone) Ursula K. Le Guin – Samotność (Solitude) Ray Bradbury – Poczwarka (Chrysalis) Harlan Ellison – Zabójca światów (Worlds To Kill) – Mnich na skraju ziemi (Monach na kraju ziemli) Rafał A. Ziemkiewicz – Szosa na Zaleszczyki John Varley – Moczary Bitników (Beatnik Bajou)
Tom V Roger Zelazny – Bramy jego twarzy, lampy jego ust (The Doors of His Face, the Lamps of His Mouth) Harlan Ellison – Chłopiec i jego pies (A Boy and His Dog) Fritz Leiber – (Catch That Zeppelin) Robert Sheckley – Bilet na Tranai (A Ticket To Tranai) Marek Oramus – Opowieść Wigilijna Clifford D. Simak – (The Big Front Yard) Michael Swanwick – Legiony temporalne (Legions in Time) Barrington J. Bayley – Statek Zagłady (The Ship of Disaster) Robert Silverberg – Tajemny gość (The Secret Sharer) Larry Niven – (The Neutron Star) George R.R. Martin – Pieśń dla Lyanny (A Song For Lya) Jack Vance – Księżycowa ćma (The Moon Moth)
Tom VI John Varley – (The Persistence of Vision) Fredric Brown – Kopuła (The Dome) Larry Niven – Pogranicze Sol (Borderland of Sol) Frederik Pohl – (Fermi and Frost) Michael Bishop – Krzyk serca (Cri de Coeur) Andrzej Ziemiański – Autobahn nach Poznań Robert Sheckley – Niekończący się western (The Never-Ending Western Movie) Joe Haldeman – W duchu Hemingwaya (Hemingway Hoax) Brian W. Aldiss – Śliniaste drzewo (The Saliva Tree)
Tom VII Cyril M. Kornbluth – (Little Black Box) George R.R. Martin – Droga krzyża i smoka (The Way of Cross and Dragon) Frederik Pohl – Więcej niż zmarłych (Outnumbering the Dead) – Gambit Von Gooma (The Von Goom's Gambit) Robert A. Heinlein – Logika imperium (Logic Of Empire) Michael Moorcock – Strumień czasu (Flux) – Bóg prochu (Gunpowder God) – Jasna Zielona Gwiazda (Radiant Green Star) Jack Vance – Ostatni zamek (The Last Castle) Robert Sheckley – Cena ryzyka (The Prize of Peril) Wiktor Żwikiewicz – Ballada o przekleństwie Mike Resnick – Roboty nie płaczą (Robots Don't Cry) Bob Shaw – Frywolna Mona Liza (The Giaconda Caper)
Zawartość wydania z 2025 Tom VIII Ray Bradbury, Leigh Brackett – Lorelei z Czerwonej Mgły Frederik Pohl – Plaga objawień C.C. MacApp – Gość Ganimedesa – Nimfy wojenne z Wenus C.M. Kornbluth – Kryzys dyplomatyczny Fox Holden – Dar dla Ziemi – Dywersant Fritz Leiber – Ostatni list Ilja Warszawski – Badania wstępne Aleksander Szalimow – Prewencja – Ukryte w oczach R.A. Lafferty – Robak McGonalla Rog Philips – Szczur w czaszce Jack Sharkey – Punkt kontaktu Randal Garrett – Najlepsze mury
Zobacz też Rakietowe dzieci
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Antologie fantastyczne Kategoria:Utwory literackie z 1958 Kategoria:Cykle literackie fantastyki naukowej