Gabriela Anna Kownacka z domu Kwasz (ur. 25 maja 1952 we Wrocławiu, zm. 30 listopada 2010 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i filmowa.
Życiorys W 1971 ukończyła Liceum Ogólnoształcące nr III im. Adama Mickiewicza we Wrocławiu i zdała maturę. W tym samym roku dostała się na wydział aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im/ Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Będąc na pierwszym roku studiów, zagrała rolę Zosi w Weselu Andrzeja Wajdy.
Dyplom ukończenia PWST otrzymała w 1975 z tytułem magister sztuki aktor dramatyczny. W tym samym roku zaangażowała się do Teatru Kwadrat w Warszawie, gdzie zadebiutowała tytułową rolą w sztuce Pepsie Pierrette Bruno, w reżyserii twórcy i dyrektora tego teatru Edwarda Dziewońskiego. Występowała też w Teatrze Telewizji: w 1975 zagrała rolę Maggie w sztuce Arthura Millera Po upadku w reżyserii Andrzeja Łapickiego, zaś w 1976 wystąpiła w roli Marysi w sztuce Roberta Thomasa Spółka morderców w reżyserii Edwarda Dziewońskiego.
W 1977 otrzymała Nagrodę im. Zbyszka Cybulskiego za rolę Maggie i hrabianki Rity w Trędowatej Jerzego Hoffmana, a w 1979 tytuł „Gwiazdy Filmowego Sezonu” podczas Lubuskiego Lata Filmowego w Łagowie za rolę Anity w komedii muzycznej Hallo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy. Także w tym samym roku zdobyła nagrodę przewodniczącego komitetu ds. Radia i Telewizji za wybitną współpracę artystyczną z TVP.
W latach 1975–1978 występowała w stołecznym teatrze Kwadrat. W 1978 otrzymała od Erwina Axera propozycję angażu do Teatru Współczesnego w Warszawie, a potem w 1983 od Jerzego Grzegorzewskiego, który tworzył zespół po objęciu dyrekcji Teatru Studio w Warszawie. Występowała w nim do 1999. W 1998 zagrała gościnnie w Teatrze Narodowym rolę siostry Dory w Halce Spinozie według Witkacego w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego. Następnie w latach 1999–2009 była stałą aktorką sceny narodowej.
W latach 90. stworzyła popularne role serialowe w Matkach, żonach i kochankach (1995–98) i Rodzinie zastępczej (1999–2008).
Wystąpiła w ponad 60 rolach Teatru Telewizji i zagrała w ponad 40 spektaklach teatralnych w całym kraju. W 2012 ukazała się książka autorstwa Romana Dziewońskiego pt. Gabi. Gabriela Kownacka.
Odznaczenia i nagrody Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 22 sierpnia 2005 „za zasługi w pracy artystycznej” została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi – pkt 5.. W tym samym roku podczas Festiwalu Dobrego Humoru otrzymała statuetkę „Melonika” dla najlepszej aktorki komediowej.
W 2006 odcisnęła swoją dłoń na Bursztynowej Promenadzie Gwiazd podczas Festiwalu Gwiazd w Gdańsku.
Życie prywatne mały|Gabriela Kownacka Była córką Ottokara Kwasza (ur. 12 stycznia 1922, zm. 3 marca 1992) i Izabelli z domu Tumidajskiej (ur. 18 września 1923, zm. 9 maja 2023).
W latach 1975–1985 była żoną Waldemara Kownackiego. W 1983 urodziła syna Franciszka. Związana była także z operatorem Witoldem Adamkiem i aktorem Krzysztofem Janczarem. W 2007 została ambasadorem drugiej edycji programu „Szkoła bez przemocy”.
W latach 90. wystąpiła w reklamie Rodzinnej Encyklopedii Medycyny. W 2006 zagrała w reklamie serów Warmia.
Choroba i śmierć mały|514x514px|Grób Gabrieli Kownackiej (1952–2010) oraz jej rodziców na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie W 2004 aktorka zachorowała na raka piersi. Kilkumiesięczne zabiegi chemioterapii i radioterapii dały pozytywny efekt, dzięki czemu mogła powrócić do pracy na planie serialu Rodzina zastępcza.
Na przełomie maja i czerwca 2008 nastąpił gwałtowny nawrót choroby i stan zdrowia aktorki bardzo się pogorszył. 9 marca 2009 w Teatrze Narodowym odbył się koncert charytatywny, z którego cały dochód został przeznaczony na leczenie aktorki.
Zmarła 30 listopada 2010. 7 grudnia 2010 została pochowana na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie (aleja 41, grób 27)śp. Gabriela Kownacka.. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyli m.in.: Maja Komorowska, Joanna Szczepkowska, Gołda Tencer, Ewa Ziętek, Marian Opania, Wojciech Malajkat oraz obsada serialu Rodzina zastępcza (Piotr Fronczewski, Jarosław Boberek i inni). Aktor Marcin Hycnar odczytał list pożegnalny w imieniu Jana Englerta – dyrektora Teatru Narodowego w Warszawie.
Filmografia Źródło: FilmPolski.pl. 1972: Wesele – Zosia 1976: Skazany – Kasia 1976: Trędowata – Rita Szylinżanka 1977: Ciuciubabka – Grażyna 1977: Pani Bovary to ja – sąsiadka 1977: Rebus – Ania 1977: Rekolekcje – Myszka 1977: Szarada – Ewa 1978: Hallo Szpicbródka – Anita 1980: Urodziny młodego warszawiaka – Jadźka 1980: Ukryty w słońcu – Joanna 1980: Bo oszalałem dla niej – Sylwia 1981: Dziecinne pytania – Bożena 1981: Przypadki Piotra S. – prostytutka 1981: Spokojne lata – Iza 1983: Nadzór – Danusia Wabik 1984: 5 dni z życia emeryta – sekretarka w Wytwórni Filmów Dokumentalnych 1984: Jak się pozbyć czarnego kota – Krystyna Danek 1984: Pismak – Maria 1984: Zamiana – Ola 1985: Kronika wypadków miłosnych – Olimpia 1985: Ga, ga. Chwała bohaterom – blondynka z komputera 1985: Żaglowiec – mama Michała 1986: Nieproszony gość – Micia 1987: Hanussen – żona szefa propagandy 1988: Niezwykła podróż Baltazara Kobera – Gertruda 1989: Kapitał, czyli jak zrobić pieniądze w Polsce – Barbara 1989: Yacht – żona 1992: Smacznego telewizorku – Teresa Adler 1992: Sauna – Masza 1992: Zwolnieni z życia – Elżbieta 1993: Nowe przygody Arsena Lupin 1995–1998: Matki, żony i kochanki – Dorota Padlewska-Lindner 1996: Cesarska tabakierka – baronowa 1996: Dzieci i ryby – Ewelina 1996: Drugie zabicie psa – kobieta 1999: Fuks – matka Aleksa 1999: Kiler-ów 2-óch – prezydentowa 1999–2008: Rodzina zastępcza – Anna Kwiatkowska 1999: Bratobójstwo 2001: Pas de deux – Anna Struziakowa 2002: Na dobre i na złe – Lidia Kornecka (odc. 93) 2003: Powiedz to, Gabi – aktorka 2006: Przebacz – matka 2006–2007: Dwie strony medalu – Jolanta Wysocka 2007: Niania – ona sama
Dubbing Filmy 1977: Hotel Zacisze 1979: Ja, Klaudiusz – Druzylla (odc. 9) 1981: Życie jest piękne 1986: Annie Hall 1983: Goście z galaktyki Arkana – Biba 1984: Wybory w VII c – pani Kunze 2003: Nawiedzony dwór – Madame Liota 2007: Artur i Minimki – babcia Arthura
Gry komputerowe 1999: Baldur’s Gate – Viconia DeVir 1999: Airline Tycoon 2000: Planescape: Torment – Nie-Sława 2000: Baldur’s Gate II: Cienie Amn – Viconia DeVir 2001: Baldur’s Gate II: Tron Bhaala – Viconia DeVir
Przypisy
Linki zewnętrzne
Gabriela Kownacka w bazie Akademia Polskiego Filmu
Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Aktorki związane z Wrocławiem Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Polskie aktorki dubbingowe Kategoria:Laureaci Nagrody im. Zbyszka Cybulskiego Kategoria:Ludzie urodzeni we Wrocławiu Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z Polsatem Kategoria:Absolwenci Liceum Ogólnokształcącego nr III im. Adama Mickiewicza we Wrocławiu Kategoria:Zmarli na raka piersi Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1952 Kategoria:Zmarli w 2010