Gierałtowice (niem. GerolsdorfRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 9 września 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()., dodatkowa nazwa w j. niem. Gieraltowitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Reńska Wieś.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa opolskiego.

W miejscowości funkcjonuje m.in. jednostka OSP.

Nazwa W dokumentach z 1531 r. miejscowość występuje pod nazwą Geraltowitze.

W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod polską nazwą Gierotowice oraz nazwą niemiecką Gieraltowitz. Wykaz notuje także leżący w pobliżu wsi folwark o nazwie Kopanin. 1 kwietnia 1937 r. w miejsce nazwy Gieraltowitz wprowadzono nazwę Gerolsdorf. 9 września 1947 r. nadano miejscowości polską nazwę Gierałtowice.

Historia Najstarsze znane wzmianki o miejscowości pochodzą z 1380 roku. Dokumenty z 1418 r. potwierdzają istnienie w tym czasie w miejscowości drewnianego kościoła. W 1484 r. ówczesny właściciel Gierałtowic, Hans Suchowski, sprzedał je Janowi Klemie. W 1556 r. w miejscowości powstała szkoła.

Od końca XVIII w. do 1933 r. na wizerunku pieczęci gminnej umieszczono drzewo liściaste, za nim dwie skrzyżowane siekiery.

W 1830 r. w Gierałtowicach znajdowały się m.in. wiatrak, cegielnia i leśniczówka. W 1865 r. w miejscowości znajdowały się m.in. wiatrak i karczma.

W 1901 r. wybudowano nowy budynek szkoły. W 1910 roku miejscowość liczyła 1473 mieszkańców z czego 1379 deklarowało język polski, 16 polski i niemiecki oraz 77 niemiecki.

Do głosowania podczas plebiscytu na Górnym Śląsku uprawnionych było w Gierałtowicach 205 osób, z czego 177, ok. 86,3%, stanowili mieszkańcy (w tym 176, ok. 85,9% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 204 głosy (ok. 99,5% uprawnionych), w tym 204 (100%) ważne; za Niemcami głosowały 134 osoby (ok. 65,7%), a za Polską 70 osób (ok. 34,3%). W obszarze dworskim rozkład głosów prezentował się następująco: uprawnionych było 120 osób, z czego 76, ok. 63,3%, stanowili mieszkańcy (w tym 75, 62,5% całości, mieszkańcy urodzeni w obszarze dworskim). Oddano 118 głosów (ok. 98,3% uprawnionych), w tym 118 (100%) ważnych; za Niemcami głosowało 112 osób (ok. 94,9%), za Polską 6 osób (ok. 5,1%).

Demografia W 1865 r. w miejscowości mieszkało 3 chłopów, 17 zagrodników i 21 chałupników; do 1-salowej szkoły uczęszczało 160 uczniów. Wedle spisu z 1 grudnia 1910 r. w miejscowości mieszkało 289 Polaków, natomiast w dworze – 130. Rok1830185518611880192519331939194519461960 Liczba mieszkańców354Liczba domów mieszkalnych: 52.425487Liczba budynków mieszkalnych: 53; gospodarczych: 55.349Liczba budynków mieszkalnych: 46.351Stan na 16 czerwca; w tym 191 osób (ok. 54,5%) to kobiety. 84 osoby (ok. 23,9%) posługiwały się j. niemieckim, 71 (ok. 20,2%) – j. polskim, a 196 (ok. 55,8%) – oboma językami.497Stan na 16 czerwca.481Stan na 17 maja.381348387Z zajęć pozarolniczych utrzymywało się 42,2% ogółu. Liczba budynków mieszkalnych: 66. (Źródła: .)

Zabytki Katalog zabytków sztuki w Polsce z 1965 r. wymienia: Kościół parafialny pw. św. św. Szymona i Judy z 1937 gminy Reńska Wieś podaje, że kościół wybudowano w latach 1936–1940. roku, zbudowany w miejscu wcześniejszego, drewnianego z 1559 gminy Reńska Wieś podaje, że kościół został przebudowany w 1550 roku. roku, przeniesionego do Przewozu. W kościele znajdują się m.in.: monstrancja z XVIII wieku, przerobiona w czasach nowszych oraz dzwony: gotycki z 1451 r. z plakietką Ukrzyżowania oraz kartuszem herbowym, i sygnaturka z 1682 roku. Na przykościelnym cmentarzu znajduje się m.in. nagrobek Karola Reinholda v. Tolgerlag (zm. 1816).

Sport W Gierałtowicach działa klub piłkarski LZS Gierałtowice, który od sezonu 2005/2006 gra w „B klasie”.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Łangowski Jan (red.), Osmańczyk Edmund (red.), Leksykon Polactwa w Niemczech; Związek Polaków w Niemczech T.z., 1939 Popiołek Stefan (red.), Ziemia kozielska; Komitet obchodów 800 lecia miasta Koźla, Koźle 1963 Chrzanowski Tadeusz (red.), Kornecki Marian (red.), Katalog zabytków sztuki w Polsce, tom VII: Województwo opolskie, zeszyt 5: Powiat kozielski; Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk – Zespół Inwentaryzacji Zabytków, Warszawa 1965

Linki zewnętrzne gminy Reńska Wieś

Kategoria:Gierałtowice (województwo opolskie)