Gostkowice () – osada w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.

Wieś znajduje się 3 kilometry od Domaniowa i 23 kilometry od Wrocławia.

Podział administracyjny W okresie pruskim Gostkowice należały do gminy z siedzibą w Nowojowicach (Haltauf), tamteż znajdował się urząd stanu cywilnego właściwy dla Gostkowic. Od 1816 r. Gostkowice należały do powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. były częścią wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk.

Do okresu między 1885 a 1895 r. Gostkowice dzieliły się na wieś-gminę jednostkową (Landgemeinde) oraz na obszar dworski (Gutsbezirk). Do 1928 r. Gostkowice były obszarem dworskim, a w wyniku reformy z 1928 r. likwidującej obszary dworskie na terenie Prus obszar dworski Gostkowice (Eulendorf) wszedł w skład wsi gminnej Danielowice (Dammelwitz). W latach 1928-1945 Gostkowice były przysiółkiem wsi Danielowice.

Po ustanowieniu administracji polskiej na terenie Dolnego Śląska Gostkowice w latach 1945-1954 były częścią gminy DomaniówUchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71). W latach 1954-1972 były częścią gromady Domaniów, a od 1973 r. jest częścią gminy DomaniówUchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165). Do 1975 r. Gostkowice znajdowały się na terenie powiatu oławskiego w województwie wrocławskimWykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 przynależała do urzędu rejonowego w Oławie.

Do 29 kwietnia 2003 r. Gostkowice były przysiółkiem wsi Radłowice, a w latach 2003-2015 r. należały jako osada do sołectwa DanielowiceUchwała Nr. XI/60/15 Rady Gminy Domaniów z dnia 30 września 2015 r. w sprawie nadania statutu Sołectwu Gostkowice (Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego 2015, poz. 4044). Od 2015 r. istnieje jako odrębne sołectwo.

Historia Teren osady był zasiedlony już w okresie neolitu oraz epoki brązu (do ok. 650 roku p.n.e.). Na terenie współczesnych Gostkowic mieszkała ludność kultury łużyckiej.

Miejscowość pochodząca z XIII w. o układzie osady majątkowej, założona od podstaw przez osadników niemieckich. W 1410 r. powstał we wsi kościół, który został zniszczony w czasie wojen husyckich i nigdy nie został odbudowany. W 1420 r. wchłonęła jeden i pół łana należący dotychczas do Danielowic. W XVI i XVII w. wieś należała do rodu von Lilgenau, a w 1665 r. jako właściciel Gostkowic jest wspomniany Wilhelm Wenzel von Lilgenau, który był członkiem rady dworskiej księcia brzeskiego i legnickiego Chrystiana oraz starostą księstwa wołowskiego i księstwa brzeskiego, i który w 1666 r. uzyskał czeski tytuł barona.

W połowie XVIII w. wieś należała do rodu von Tschierschki, a w 1783 r. jako właściciel Gostkowic figurował pan z rodu von Haupt. W 1819 r. właścicielem majątku we wsi był Johann Friedrich Schneider, w 1830 r. Julius Cäsar Alberti, a w 1845 r. Arthur von Wrochem. W latach 1856-1861 majątek posiadał Grossmann, a od 1864 r. majątek w Gostkowicach był własnością Carla Heinricha Assiga. W 1894 r. właścicielką Gostkowic była Paula Assig z rodziny Beckerów, a dobrem rycerskim zarządzał Fritz Assig, który odziedziczył po Pauli Assig majątek między 1902 a 1905 r. Około 1909 r. majątek we wsi nabył porucznik Walter Schumann, który jest wspomniany jako właściciel dóbr rycerskich w Gostkowicach w 1937 r. oraz majątku wiejskiego w Radłowicach (Radlowitz, później Radwaldau).

Nazewnictwo W ciągu swojego istnienia Gostkowice nosiły następujące nazwy:

1329 r.: Vlindorf 1390 r.: Ulendorf 1617 r.: Eulendorf 1783 r.: Eilendorf do 1945 r. Eulendorf (niemiecka nazwa wsi) do 1945 r. Faltynek (polska nazwa wsi) od 1945 r. Gostkowice (nazwa wsi nadana po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku)

Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku, wydanym w 1888 r. we Wrocławiu, zaliczał nazwę wsi "Eulendorf" do grupy nazw wsi wywodzących się od nazw zwierząt.

Gospodarka W 1783 r. w Gostkowicach funkcjonował folwark. W 1819 r. we wsi znajdowała się karczma. W 1845 r. we wsi odnotowano uprawę rzepaku oraz działalność pszczelarską.

W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi gminnej (Landgemeinde) wynosiła 4 ha, z czego pola uprawne stanowiły 4 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 35,25 marek niemieckich za hektar pola. Powierzchnia katastralna obszaru dworskiego (Gutsbezirk) w tym samym roku wynosiła 142 ha, z czego pola uprawne stanowiły 122 ha, łąki 10 ha, a lasy 5 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 36,03 marek niemieckich za hektar pola, 32,12 marek za hektar łąki i 10,18 marek za hektar lasu. W 1905 r. powierzchnia katastralna obszaru dworskiego Gostkowice wynosiła 146,7 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 34,82 marek niemieckich za hektar. Najbliższa osadzie stacja kolejowa znajdowała się w Kucharach (Kochern) oraz w Węgrach (Wangern).

W okresie PRL-u i do 1993 r. na terenie Gostkowic znajdował się zakład rolny należący do jednostki w Polwicy będącej częścią państwowego gospodarstwa rolnego w PolwicyPaweł Poławski oraz inni, Monografia powiatu oławskiego, s. 11 i 13.

W 2014 r. we wsi znajdował się sklep.

Teraźniejszość W Gostkowicach funkcjonuje prywatne muzeum „Sami Swoi - Festiwalowe wspomnienia”, powstałe w 2015 r. z inicjatywy Edwarda Masłowskiego i Sylwestra ChęcińskiegoStrategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 44 i 115, którego zbiór obejmuje m.in. plakaty, fotografie i rekwizyty z filmów „Sami swoi”, „Nie ma mocnych” oraz „Kochaj albo rzuć”Strategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 115, banery ukazujące sceny z filmów, a także rękopis scenariusza filmu „Sami swoi” autorstwa Andrzeja Mularczyka.

Na terenie wsi znajduje się również pizzeriaRaport o stanie gminy Domaniów w 2025 roku, s. 15.

We wsi znajduje się też boisko sportowe.

Zabytki W rejestrze zabytków nieruchomych województwa dolnośląskiego prowadzonym przez Narodowy Instytut Dziedzictwa znajduje się następujący zabytek: pałac, obecnie dom nr 3, z drugiej połowy XIX w., przebudowany w 1910 r. (nr rej.: A/5841 z 16.08.2012 r.) Ponadto według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie Gostkowic znajdują się oprócz pałacu następujące zabytki:

historyczny układ ruralistyczny wsi zespół pałacowy z parkiem pałacowym i stacją trafo. dom mieszkalny nr 1, obecnie pizzeria domy mieszkalne nr 2, 4 i 5

Demografia W 1783 r. w Gostkowicach mieszkało 40 osób. W 1819 r. miejscowość zamieszkiwało 58 osób, w 1830 r. 67 osób i w 1845 r. 50 osób. W 1871 r. we wsi-gminie jednostkowej (Landgemeinde) mieszkało 37 osób, a w obszarze dworskim (Gutsbezirk) mieszkało 59 osób, a w 1885 roku było to odpowiednio 7 i 68 osób. W 1895 r. obszar dworski Gostkowice miał 76 mieszkańców, a w 1905 r. 56 mieszkańców. W 2011 r. osadę zamieszkiwało 68 osóbGUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r., a w 2023 r. 58 osóbRaport o stanie gminy Domaniów w 2023 roku, s. 4.

W 1895 r. na 76 mieszkańców obszaru dworskiego 38 było mężczyznami, a 38 kobietami. Obszar dworski zamieszkiwało 67 ewangelików i 9 katolików. Ewangelicy należeli do zboru w Borku Strzelińskim (Großburg), a katolicy należeli do parafii w Domaniowie (Thomaskirch).

Zobacz też Gostkowice

Przypisy

Bibliografia

Erich Quester, Der Kreis Ohlau in Urkunden der Jahre 1331 – 1398, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 11/1965-8/1966 (seria artykułów) Christa Dziedo, Großburg – eine Dorfgeschichte, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 4/1977, s. 15 Günter H. Wiege, Chronik der Familie von Minckwitz Linie Breitenhain – Sonnewalde – Drehna, Frankfurt/Main 2001, s. 88 i 91 Heinz Quester, Ortslexikon des Kreises Ohlau/Schlesien, Alfter 2007, s. 44

Linki zewnętrzne "Dammelwitz mit Eulendorf" w serwisie "Familienforschung Kreis Ohlau" Paweł Poławski, Zuzanna Brzozowska, Marta Kiełkowska, Agata Komendant, Piotr Wieczorek, Monografia powiatu oławskiego, [załącznik nr 2c, w:] Departament Analiz Ekonomicznych i Prognoz, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Rynki pracy na obszarach popegeerowskich. Raport z badań, Warszawa 2008 (dostęp 2026-07-18) Raport o stanie gminy Domaniów w 2023 roku (dostęp 2026-07-18) Raport o stanie gminy Domaniów w 2025 roku (dostęp 2026-09-07) Urząd Gminy Domaniów, Wielkopolska Akademia Nauki i Rozwoju, Strategia rozwoju gminy Domaniów na lata 2026-2035 (dostęp 2026-07-18)

Kategoria:Gostkowice (województwo dolnośląskie)