Gostyń (do 1946 Gostyń Wielki, niem. ) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Świerzno.

Miejscowość położona jest około 4 kilometrów od morza. We wsi znajduje się szkoła podstawowa, kościół, remiza Ochotniczej Straży Pożarnej, a także agencja pocztowa. Lokalną drużyną piłkarską jest Bałtyk Gostyń. W sezonie 2008/2009 piłkarze Bałtyku grali w A-klasie.

Miejscowość nosiła różne nazwy, mianowicie Austin, Gustin i Gestin.

mały|lewo|Pałac w Gostyniu, obecnie szkoła

Historia Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1432 roku. W dokumentach biskupstwa kamieńskiego znajduje się wzmianka z 1449 roku o istnieniu we wsi pałacu i parku. Jako właściciela podaje się Hippolita Brockhusa. Miejscowość od czasów średniowiecza aż do końca II wojny światowej należała do jednej rodziny von Brockhüsenów. Kolejnym właścicielem Gostynia stał się . Od XVII do XIX wieku dobra gostyńskie obejmowały cztery folwarki, równie wiele owczarni oraz dwa wiatraki. W 1892 roku majątek złożony z 585 ha ziemi i hodowli 850 owiec, 75 sztuk bydła, 70 sztuk trzody chlewnej i 36 koni był skupiony w rękach jednego właściciela. W 1925 roku właścicielem majątku był Hans Heinrich von Brockhüsen. W 1939 roku majątek obejmował 576 ha i inwentarz złożony z 43 koni, 209 sztuk bydła i 264 sztuk trzody chlewnej. W latach 1945–1954 siedziba gminy Gostyń. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

W obrębie wsi znajdowały się dwa kościoły: ewangelicki pod wezwaniem św. Marii, którego budowę rozpoczęto w 1231 roku (rozebrany w 1957 roku), oraz staroluterański z 1847 roku, który stoi do dzisiaj. Dwupiętrowy pałac był sukcesywnie odnawiany od 1800 roku, a prace dekoracyjne zakończono dopiero pod koniec XIX wieku. Wiele osób z rodziny von Brockhusen zasłużyło się w sferze wojskowej i politycznej, między innymi Hans-Joachim Adalbert Gotthilf von Brockhusen-Justin, mąż Irmengard von Hindenburg, zięć Paula von Hindenburga - feldmarszałka i prezydenta Niemiec w Republice Weimarskiej, który kilkakrotnie odwiedzał córkę w Gostyniu. Ostatnim właścicielem dóbr dworskich w Gostyniu był Hans-Heinrich von Brockhusen. Obecnie dawna siedziba rodu von Brockhusen pełni funkcję szkoły podstawowej, a dworek jest własnością gminy Świerzno.

Po 1945 roku folwark został przejęty przez Państwowe Nieruchomości Ziemskie. W 1958 roku majątek wszedł w skład samodzielnego PGR, od 1971 roku w skład KPGR Wrzosowo z siedzibą w Kamieniu Pomorskim.

Zabytki pałac o powierzchni 1150 m², z końca XIX wieku zbudowany w stylu eklektycznym. Pałac powstał na miejscu średniowiecznego zamku. Jest to budynek dwukondygnacyjny, założony na rzucie prostokąta, kryty dachem kopertowym. W elewacji frontowej znajduje się ganek zwieńczony ryzalitem i tympanonem (z herbem rodu von Brockhüsenów). Z boku budynku znajduje się taras i oranżeria. W elewacji ogrodowej znajduje się pięcioboczny wykusz. Budynek jest wyremontowany i od 1962 roku funkcjonuje w nim szkoła. W sąsiedztwie znajdują się budynki gospodarcze oraz częściowo zachowany park dworski o powierzchni 2,3 ha w stylu francuskim z przełomu XVIII i XIX wieku. neogotycki kościół z 1847 z wieżą lekko żłobioną blendamiPiotr Skurzyński "Pomorze" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2007 s. 76 .

Przypisy

Bibliografia Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie

Kategoria:Gostyń (województwo zachodniopomorskie)