thumb|321x321px|Cmentarz w Górach. Nagrobek rodziny Dygasińskich. mały|Kaplica Rodu Dembińskich znajdująca się na cmentarzu parafialnym w Górach|239x239px Góry – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Michałów. Ma status sołectwa.
Historia Na przełomie XVI i XVII należały do włości rodowych StrojnowskichObraz wieku panowania Zygmunta III. Króla Polskiego i Szwedzkiego, Franciszek Siarczyński, s. 80, Lwów, 1828..
W XVI i XVII w. Góry związane były z działalnością braci polskich, a istniejący kościół w latach 1561–1664 pełnił funkcję zboru ariańskiego. W 1668 r. ponownie został zamieniony na kościół katolickiHalina Maria Machul, Ariańskim szlakiem po ziemi kieleckiej., Warszawa, s. 107.
Od XVII w. do 1864 r. wieś była własnością rodziny Dembińskich, a do końca II wojny światowej tu mieściła się ich siedziba rodowaGospodarka łowiecka w dobrach Dembińskich z Gór w I połowie wieku XIX, Michał Nowak, Łowiec Świętokrzyski, nr 4/2009 (51), s. 78–84, .. Swoje dzieciństwo spędził tu Henryk Dembiński – żołnierz napoleoński i dowódca z okresu powstania listopadowego.
18 czerwca 1863 w czasie powstania styczniowego w pobliżu rozegrała się bitwa pod Górami. Siłami powstańców dowodził płk Kazimierz Konrad Błaszczyński Bończa – ranny w bitwie, zmarł następnego dnia.
Do 1954 roku siedziba gminy Góry. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Góry. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Części wsi +Integralne części wsi Góry SIMC Nazwa Rodzaj0250286 Bojnówka przysiółek0250292 Doły część wsi0250300 Kwietniówka część wsi, zniesiona w 2026 r.0250317 Pode Dworem część wsi0250323 Smołowiec część wsi0250330 Wymysłów osada leśna
Zabytki Kościół pw. Wniebowzięcia NMP z 1764 r. Ufundowany przez podczaszego krakowskiego Arnolfa Dembińskiego. Budowla została prawdopodobnie przekształcona z pierwotnego zboru kalwińskiego z XVII w. Kościół był gruntownie przebudowany w latach 1912–1913. Wewnątrz znajduje się epitafium chorążego krakowskiego Ignacego Dembińskiego, wykonane z czarnego marmuru. Wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.638 z 15.01.1957 i z 14.01.1972). Zespół dworski (dwór, pozostałości zabudowy folwarcznej, park z aleją wjazdową) z XVIII–XIX w. (nr rej.: 1055 z 31.08.1989). Klasycystyczna kaplica cmentarna Dembińskich z 1839 r. (nr rej.: A.639 z 14.01.1972). Obok kaplicy znajduje się nagrobek krewnych pisarza Adolfa DygasińskiegoZygmunt Małecki, Stanisław Marcinkowski, Ziemia pińczowska, Kraków, s. 104..
Osoby związane z Górami
Daniel Clementinus – pochodzący z Gór pastor kalwiński; Henryk Dembiński – żołnierz napoleoński, dowódca z okresu powstania listopadowego; Marian Ludwik Sochański – major artylerii Wojska Polskiego, ostatni przedwojenny starosta powiatu zamojskiego.
Zobacz też Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Górach
Przypisy Raport o stanie gminy Michałow w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 12 BIP gminy. Zarządzenie w sprawie wyboru sotysów w 2024
Bibliografia
Kategoria:Góry (województwo świętokrzyskie)