Janików () – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.

Informacje ogólne Wieś znajduje się 2 kilometry od centrum Bystrzycy i 7 kilometrów od Oławy. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 396. Miejscowość położona jest nad rzeką Smortawą.

We wsi znajduje się market sieci „Dino”, wybudowany w 2019 r..

Podział administracyjny W okresie pruskim Janików znajdował się na terenie gminy z siedzibą w Bystrzycy (Peisterwitz), tamteż znajdował się urząd stanu cywilnego właściwy wsi. Od 1730 r. Janików był częścią wsi Bystrzyca. Od 1816 r. znajdował się na terenie powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. na terenie wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk. Do czasu reformy administracyjnej w 1928 r. likwidującej obszary dworskie na terenie Prus Janików podzielony był na kolonię wsi-gminy jednostkowej Bystrzycy (Peisterwitz) oraz na leśniczówkę obszaru dworskiego nadleśnictwa w Bystrzycy (Gutsbezirk Oberförsterei).

Po ustanowieniu administracji polskiej w latach 1945-1954 Janików należał do gminy BystrzycaWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa, a w latach 1954-1972 do gromady BystrzycaUchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71). Od 1973 r. jest częścią gminy wiejskiej OławaUchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165). Do 1975 r. Janików należał do powiatu oławskiego województwa wrocławskiego.Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 podlegała urzędowi rejonowemu w Oławie.

Historia Wieś o układzie wsi ze skrzyżowaniem w środku. Po raz pierwszy jest wspomniany w 1268 r. jako zamek myśliwski biskupów wrocławskich. Od 1730 r. do 1945 r. Janików był częścią wsi Bystrzycy. W okresie pruskim Janików jako część Bystrzycy był w posiadaniu pruskiego urzędu królewskiego w Oławie.

28 sierpnia 1933 r. w lesie między Janikowem a Nowym Dworem doszło do katastrofy lotniczej, upamiętnionej przez głaz z napisem w języku niemieckim.

Nazewnictwo W ciągu swojego istnienia Janików nosił następujące nazwy:

ok. 1819 r. Młynisko (polska nazwa wsi, także wspomniana w „Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego” w tomie I wydanym w 1880 r., a także w tomie VI wydanym w 1885 r.) do połowy XIX w. Minisko do 1945 r.: Grüntanne (niemiecka nazwa wsi) od 1945 r. Janików (nazwa nadana po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku) Heinrich Adamy w swojej pracy o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r., zaliczał niemiecką nazwę wsi "Grüntanne" do grupy nazw miejscowości wywodzących się od gatunków drzew i innych roślin.

Gospodarka W pierwszej połowie XIX w. w Janikowie znajdowała się karczma oraz leśnictwo. Najbliższe wsi stacje kolejowe znajdowały się w Oławie (Ohlau) i Minkowicach Oławskich (Minken).

Zabytki Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się następujące zabytki:

historyczny układ ruralistyczny wsi na ul. Bocznej: domy mieszkalno-gospodarcze nr 2, 4-6, 8 domy mieszkalne typu "bliźniak" nr 3-5, 7-9, 11-13 na ul. Minkowickiej: dom mieszkalny nr 1 na rogu ul. Minkowickiej i ul. Zielonej 1a budynki gospodarcze nr 2 i 3 dom mieszkalny nr 4 dom mieszkalno-gospodarczy nr 5 na ul. Oławskiej: dom mieszkalno-gospodarczy nr 7 zespół mieszkalno-gospodarczy na południe od rzeki Smortawy na działce nr 353, składający się z domu mieszkalno-gospodarczego i dwóch budynków gospodarczych na ul. Stefana Batorego: domy mieszkalno-gospodarcze nr 1, 2, 3, 5, 9, 13 zespół mieszkalno-gospodarczy nr 4 składający się z domu mieszkalnego i dwóch budynków gospodarczych domy mieszkalne nr 7 i 27 na ul. Zielonej: dom mieszkalno-gospodarczy nr 1a na rogu ul. Zielonej i ul. Minkowickiej 1 dom mieszkalno-gospodarczy nr 3 z budynkiem gospodarczym domy mieszkalne nr 4, 6 i 9 dom mieszkalno-gospodarczy nr 5

Teraźniejszość Wieś posiada sieć wodociągową i jest skanalizowana.

We wsi znajduje się świetlica wiejskaRaport o stanie gminy..., s. 41, a także bulodrom (boisko do gry w pétanque), otwarty w 2018 r., zastępujący starszy wybudowany w latach 2009-2010.

We wsi funkcjonuje od 2024 r. Koło Gospodyń i Gospodarzy Wiejskich Janików, ujęte w Krajowym Rejestrze Kół Gospodyń Wiejskich prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji RolnictwaAgencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Krajowy Rejestr Kół Gospodyń Wiejskich, numer 0215040018: KOŁO GOSPODYŃ I GOSPODARZY WIEJSKICH JANIKÓW (dostęp 2026-09-29).

Demografia W 1819 r. Janików zamieszkiwało 66 osób, a w 1871 r. 143 osoby. W 1885 r. w kolonii wsi gminnej Bystrzyca (Landgemeinde) mieszkało 175 osób, a w leśniczówce obszaru dworskiego nadleśnictwa (Gutsbezirk Oberförsterei) mieszkało 7 osób. W 1895 r. w kolonii i leśniczówce mieszkało odpowiednio 173 i 6 osób, a w 1905 r. 379 i 7 osób. W 2001 r. wieś zamieszkiwało 267 osób, w 2011 r. 342 osobyGUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r., w 2021 r. 350 osób, a w 2025 r. 341 osób.

W 1819 r. na 66 mieszkańców Janikowa 30 było mężczyznami, a 36 kobietami. We wsi mieszkało 58 luteranów i 10 katolików. Ewangelicy należeli do zboru w Bystrzycy (Peisterwitz), natomiast katolicy należeli do parafii w Minkowicach Oławskich (Minken), a od 1924 r. uczęszczali do kościoła filialnego w Bystrzycy (do 1923 r. uczęszczali do kościoła w Minkowicach Oławskich).

Zobacz też Janików Janikowo

Przypisy

Bibliografia

Raport o stanie gminy w roku 2024 (dostęp 2026-09-29) Erich Quester, Der Kreis Ohlau in Urkunden der Jahre 1331 – 1398, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 11/1965-8/1966 (seria artykułów) Eberhard Elsner, Gefallenen- und Vermißtenliste von ehemaligen Peisterwitzer Einwohnern, einschl. Ortsteil Grüntanne, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 12/1966, s. 9 Günter Grett, Wanderung durch unser Heimatdorf Grüntanne, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 8/1977, s. 7; nr. 11/1977, s. 22; nr. 1/1978, s. 16 Wolfgang Dudek, Ortskartei der Gemeinde Peisterwitz-Grüntanne, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 9/1984, s. 8; nr. 10/1984, s. 6; nr. 11/1984, s. 8; nr. 2/1985, s. 5; nr. 4/1985, s. 9; nr. 10/1985, s. 23 i nr. 11/1985, s. 7 Günter Grett, Holzauktion im Bittner’schen Gasthause in Grüntanne, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 3/2001, s. 3 Heinz Quester, Ortslexikon des Kreises Ohlau/Schlesien, Alfter 2007, s. 120

Linki zewnętrzne

"Peisterwitz mit Grüntanne (=Minisko) und Kanigura" w serwisie "Familienforschung Kreis Ohlau" (dostęp 2026-06-16) Strona internetowa wsi (dostęp 2026-09-29)

Kategoria:Oława (gmina wiejska)