Kamionki – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kórnik.

Od wschodu wieś graniczy z Borówcem od zachodu z gminą Mosina (wieś Daszewice), od północy natomiast sąsiaduje z terenami znajdującymi się w granicach miasta Poznania. We wsi znajduje się czterotorowa dwunapięciowa (2x400 kV i 2x220 kV) linia energetyczna Kromolice–Plewiska o stalowych słupach kratownicowych o wysokości do 72 m i 24 przewodach fazowych.

Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku. Została odnotowana w łacińskojęzycznym dokumencie z 1296 pod staropolską nazwą „Kamenevicz”, 1391 „Cameneuicze”, 1398 „Kamenowicze”, 1400 „Cameneuice”, 1401 „Camenice, Camenewo”, 1420 „Kamenewicze”, 1428 „Camyenevicze”, 1429 „Camyenyewicze”, 1446 „Camyenijeuicze”, 1497 „Camyonky”, 1509 „Camyonka”Jacek Wiesiołowski, Wsie parafii głuszyńskiej w świetle Liber beneficiorum z 1510 roku, w: Kronika Miasta Poznania, nr 4/2009, s.81, ISSN 0137-3552.

Nazwa miejscowości pochodzi od nazwy kamień oznaczającej fragment skały. Od dawnej nazwy wsi Kamieniewice pochodzi również polskie odmiejscowe nazwisko szlacheckie Kamieniewskich, które notowane jest od średniowiecza; po raz pierwszy w 1391.

Po rozbiorach Polski w okresie zaborów, przed traktatem wersalskim w XX wieku Niemcy używali niemieckiej nazwy Steindorf. Po odzyskaniu niepodległości Polski w okresie II RP przywrócono polską nazwę Kamionki.

Historia Początkowo wieś należała do lokalnej szlachty polskiej z rodu Kamieniewskich Junosza, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko. Od 1320 miejscowość leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1435 odnotowano ją w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1296 i 1510 odnotowana w parafii Głuszyna. Pierwszy zachowany zapis o miejscowości pochodzi z 1296 kiedy biskup poznański Jan Gerbicz erygując kolegiatę w Głuszynie uzupełnił dawne dochody parafii nowymi dziesięcinami, m. in. ze źrebu Warzynowo w Kamionkach (łac. „decimas... in Kamenevicz per sortem Varszinovo”). Dziesięcina z Kamionki zwana Warzynowo wchodziła do uposażenia pierwszej prebendy kanonii w Głuszynie.

Z przełomu XIV i XV wieku pochodzą historyczne zapisy ze źródeł sądowych. W latach 1391-1419 źródła historyczne odnotowują właściciela we wsi Piotra Kamieniewskiego z Kamionki. W 1400 wraz ze swoim stryjem Jaryszem Kamieniewskim dowodził przy pomocy świadków, że kupili Nacesławice w powiecie kaliskim, koło Błaszek i posiadali je ponad 30 lat wraz z dokumentami kupna, ale „Jarysz swój dokument zgubił, a dokument Piotra zgorzał”. W 1403 Piotr Kamieniewski był w sporze sądowym z Wojką (Wojsławą) z Kamionki o podział tej wsi. W latach 1404-1406 Piotr toczył kolejny spór sądowy ze swą siostrą Jadwigą. W 1404 mieszkała w Golęczewie (obecnie to Golęczewo), a w 1406 była mieszczką poznańską. Proces toczył się o 10 grzywien na szaty, które Piotr jej zapłacił oraz o 1/4 wsi Kamionki. W 1418 (według zachowanej wzmianki z 1553) Piotr Kamieniewski był w sporze z Raciborem z Taczał o Taczały oraz o połowę młyna. W 1419 Piotr wraz ze swoją żoną Sandką zeznawał w sporze z Piotrem z Luczkowic, że nie mieli dawać trzech grzywien czynszu od sumy głównej 30 grzywien.

W latach 1397-1400 notowany był Jarysz Kamieniewski, stryj Piotra. W 1398 był w sporze sądowym z kanonikiem poznańskim Mirosławem Wojkowskim (zwanym również Bytyńskim) o 18 skudów, które Mirosław zabrał kmieciom prawdopodobnie kamieniewskim. Tego samoego roku toczył także spór z Małgorzatą o pszczoły oraz o zastaw, ale zawarł z nią ugodę bez zgody sądu. W latach 1399-1400 wraz z bratankiem Piotrem Kamieniewskim toczyli spór z Gruczą sługą starosty o dwa łany roli w Kamionkach. W 1400 wspomniano jego kolejny spór sądowy z Wichną ze Skrzynek o zastaw Kamionek za 10 grzywien oraz o Nacesławice.

W 1401 Wisława dziedziczka z Kamionki wygrała proces o połowę jeziora i połowę młyna w Kamionkach. W 1403 Wojsława z Kamionek, która według historyków była osobą identyczną z Wisławą, a może też z Wichną ze Skrzynek, toczyła spór z Sieciesławą z Czasławic. W 1403 sąd przysądził jej połowę wsi Kamionki z jeziorem i częścią młyna zgodnie z dokumentem wiennym wydanym w 1398 przez starostę generalnego Wielkopolski oraz wojewody kaliskiego Sędziwoja z Szubina oddalając roszczenia Siechny z “Clunich” - czyli ze wsi Kluny, które obecnie identyfikowane są ze wsią Klony w powiecie pyzdrskim lub z przekręconą postacią nazwy Czasławice = Nacesławice. W 1403 Wojsława z Kamionek toczyła spór sądowy z Pietraszem z Kamionki o podział tej wsi. W latach 1403-1405 odnotowano także jako świadka Wita z Kamionki, a w 1416 świadków Targosza i Matella z Kamionki.

W latach 1415-1447 właścicielem we wsi był Stanisław Kamieniewski wicechorąży w Poznaniu w 1421 i w latach 1427-30, a także wicepodsędek w Kościanie w latach 1422-1423, 1430 oraz wicepodkomorzy w Kościanie w 1445. W latach 1422-1423 został on pozwany przez Mikołaja z Gądek o 90 grzywien poręki za Jana z Piotrowa w parafii Głuszyna. W latach 1422-1424 odnotowany w sporach sądowych z Małgorzatą z Dupic. Na podstawie wyroku sądu Małgorzata miała mu zapłacić 14 grzywien. Małgorzata dowodziła, że wraz z swym ojcem posiadała przez ponad 30 lat łąkę, do której Kamieniewski zgłosił pretensje. W 1423 za Stanislawa Kamieniewskiego jako za poręczyciele ręczyli, że on wraz z matką, braćmi i siostrami dokona rozgraniczenia wsi Kamionki oraz Skrzynek i w ciągu 3 lat wycli te dziedziny na rzecz Bartosza z Sokołowa. W latach 1432-1433 Stanisław Kamieniewski toczył spory z Tomkiem Gądkowskim, posiadaczem zastawu w Krzesinach oraz posiadaczem Starołęki Wielkiej. W 1437 Stanisław Kamieniewski zeznał, że poniósł dwukrotnie szkodę w wysokości 10 grzywien z powodu niezapłacenia należnych mu pieniędzy przez Wojciecha Spławskiego i Jana Komornickiego. W 1444 miał on także zeznać, że poniósł szkodę 100 grzywien z winy Pawła Pakosza z Poklatek w powiecie pyzdrskim.

W 1420 Mikołaj z Kamionki był w sporze sądowym z Piotrem i Małgorzatą z Dupic o granicę pomiędzy Wścieklicami, a Dupicami. W latach 1420-1443 odnotowany został Wojciech Kamieniewski brat Stanisława Kamieniewskiego. W 1435 zapisał on swojej żonie Katarzynie po 30 grzywien posagu oraz wiana na 1/4 Kamionki, na części Taczał oraz na jeziorze Drzewce. W 1427 odnotowany został świadek Jan Kamieniewski. W latach 1430-1437 odnotowano Piotra Kamieniewskiego z Kamionki. W 1432 był on w sporze z Janem Gądkowskim. W 1434 wraz z bratem Andrzejem sprzedali połowę jeziora Drzewiec w Kamionce wraz z jazami oraz z prawem do rybołówstwa Chwalibogowi ze Szczytnik.

W latach 1434-1438 odnotowany został brat Piotra Kamieniewskiego Andrzej Kamieniewski z Kamionki herbu Baran czyli Junosza. W 1434 Piotr Kamieniewski Taczał i Wścieklic toczyli spór sądowy ze Stanisławem i Wojciechem braćmi niedzielnymi z Kamionki. W 1435 Piotr zapisał swojej żonie Agnieszce po 40 grzywien posagu oraz wiana na 1/4 Kamionki i 1/4 Taczał. W 1438 miał miejsce zapis czynszu w kwocie jednej grzywny z Kamionki od sumy 12 grzywien dla wikariuszy katedry poznańskiej. W 1446 Jakub z Kopaszewa zapisał swojej żonie Wierzonce po 50 grzywien posagu oraz wiana na sumach, które mu przysługiwały z Kamionki. W latach 1446 i 1450 odnotowano Jana Kamieniewskiego z Kamionki.

W 1462 Jan Kamieniewski zapisał swojej żonie Dorocie po 100 kóp groszy posagu oraz wiana na częściach w Kamionce, Taczałach i Wścieklicach. W 1464 Andrzej i Jan bracia niedzielni z Kamionki sprzedali z prawem odkupu Janowi z Markowic w powiecie pyzdrskim dwa łany osiadłe w Kamionce za 20 grzywien. W 1469 bracia ci zostali pozwani przez siostry Dorotę i Katarzynę córki zmarłego Piotra Kamieniewskiego, dziedziczek 1/4 Kamionki i połowy Wścieklic. Występując w imieniu swoim i zmarłej siostry Jadwigi, z powodu bezprawnego zajęcia połowy Wścieklic, na których ich ojciec Piotr zapisał im 60 grzywien posagu oraz wiana ich matce Przechnie. Andrzej i Jan wygrali ten proces ponieważ powódki nie stawiły się w sądzie. W 1469 bracia nabyli z zastrzeżeniem prawa wykupu 8 łanów osiadłych w Kleszczewie od Mikołaja Miechnińskiego z Miechnina koło Śremu w powiecie pyzdrskim (obecnie to Mechlin za 100 grzywien. W 1477 Andrzej Kamieniewski zapisał swojej żonie Katarzynie po 80 grzywien posagu i wiana na połowie części w Kamionkach i we Wścieklicach oraz na połowie sumy zapisanej na Świątnikach w parafii Głuszyna (obecnie to Świątniczki) .

W 1637 roku Kamieniewscy sprzedali Kamionki Grudzińskim, a później kupił je Działyński włączając je w skład dóbr kórnickich. W XVIII wieku istniał w Kamionkach gościniec oraz wiatrak. W końcu XVIII wieku znajdowały się tutaj 24 domy zamieszkane przez 135 osób.

Wieś szlachecka Kamionki położona była do końca XVIII wieku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim. Pod koniec XIX wieku w Kamionkach mieszkało ok. 500 osób, w większości wyznania ewangelickiego. Z tamtych czasów zachowały się pozostałości XIX-wiecznego cmentarza ewangelickiego oraz kilka starych zabudowań wiejskich. Od roku 1999 nastąpił nieprzerwany rozwój budownictwa jednorodzinnego, powstało kilka osiedli mieszkaniowych.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kamionki, po jej zniesieniu w gromadzie Kórnik-Północ.

W 2013 roku powołano parafię w Kamionkach (wydzieloną z parafii głuszyńskiej w Poznaniu), a w 2014 roku ukończono budowę kaplicy św. Matki Teresy z Kalkuty.

Środowisko przyrodnicze Kamionki są największym sołectwem gminy Kórnik – 2095 ha, z czego niemal 70% zajmują lasy. Wieś otacza kompleks leśny. W pobliżu wsi przepływają rzeki Kopla i jej dopływy Głuszynka oraz Babinka.

Edukacja Żłobki: Żłobek „Hocki Klocki”, ul. Porannej Rosy 2

Przedszkola: Przedszkole w Kamionkach, ul. Porannej Rosy 2 Punkt Przedszkolny „Skrzaty”, ul. Lisia 6

Szkoły podstawowe: Szkoła Podstawowa w Kamionkach ul. Mieczewska 36

Komunikacja Wieś jest skomunikowana z innymi miejscowościami poprzez 4 linie autobusowe prowadzone przez firmę Kombus z Kórnika:

511 (Kamionki/Klonowa – Rondo Rataje)

512 (Borówiec/Szkoła – Rondo Rataje)

527 (Kamionki/Pętla – Starołęka) 599 (Szczytniki Pętla – Kórnik Rynek)

Kamionki znajdują się w strefie taryfowej B ZTM Poznań.

Turystyka Przez Kamionki przebiega Szlak turystyczny Osowa Góra – Sulęcinek.

Kościół w Kamionkach jest punktem startowym Drogi Łagodności – jednej z Rogalińskich Dróg, czyli przyrodniczych szlaków pielgrzymkowo-turystycznych utworzonych z okazji 200-lecia kościoła pw. św. Marcelina w Rogalinie. Dla tego szlaku botanik, Zbigniew Celka, napisał broszurę przyrodniczą pt. „Rośliny i człowiek”, o gatunkach towarzyszących człowiekowi i inwazyjnych.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne