thumb|Powstańcy Kościuszki na akwareli Aleksandra Orłowskiego Rada Najwyższa Narodowa – centralna władza cywilna utworzona 10 maja 1794 podczas insurekcji kościuszkowskiej, w celu zastąpienia dotychczas działającej Rady Zastępczej Tymczasowej Księstwa Mazowieckiegohttps://sztetl.org.pl/pl/slownik/rada-zastepcza-tymczasowa-ksiestwa-mazowieckiego. Ustanowiona przez naczelnika Tadeusza Kościuszkę w obozie pod Połańcem. Składała się z 8 radców i 32 zastępców i była kolegialnym organem wykonawczym decyzji naczelnika.
Podzielona została na osiem wydziałów, którymi kierowali radcy: Wydział Porządku – Alojzy Sulistrowski Zajmował się utrzymywaniem dróg i mostów, przewozem poczty, komunikacją. Wydział Bezpieczeństwa – Tomasz Wawrzecki (w rzeczywistości zastępca Michał Ambroży Kochanowski) Zajmował się śledzeniem szpiegów i przestępców, przeprowadzaniem rewizji i aresztowań, utrzymywaniem więzień. Wydział Sprawiedliwości – Franciszek Myszkowski (w rzeczywistości zastępca Józef Szymanowski) Nadzorował sądy, wykonywał egzekucję wyroków sądowych. Wydział Skarbu – ks. Hugo Kołłątaj Zajmował dobra zdrajców ojczyzny, zarządzał dobrami narodowymi, kontrolował mennicę. Wydział Żywności – Ignacy Wyssogota Zakrzewski Zaopatrywał armię powstańcza, dozorował młyny, piekarnie i browary, rozdawał żywność biedocie. Wydział Potrzeb Wojskowych – gen. mjr Stanisław WielowiejskiWielowiejski nominacji nie przyjął i przeszkadzał jednostkom polskim, pozostającym poza kordonem rozbiorczym w przenikaniu do powstania. Antoni Trębicki Opisanie Sejmu ekstraordynaryjnego podziałowego roku 1793 w Grodnie. O rewolucji roku 1794, opracował i wstępem poprzedził Jerzy Kowecki, Warszawa 1967, s. 531-532. . (w rzeczywistości zastępca Tadeusz Matuszewicz) Przeprowadzał pobór do wojska, kontrolował manufaktury zbrojeniowe, kupował broń, mundury i amunicję, zakładał składy wojskowe, dostarczał koni do wojska. Wydział Interesów Zagranicznych – Ignacy Potocki Wysyłał posłów i agentów za granicę, prowadził rokowania z innymi państwami. Wydział Instrukcji Narodowej – Jan Dominik Jaśkiewicz (w rzeczywistości zastępca ks. Franciszek Ksawery Dmochowski, później Tadeusz Mostowski) Nadzorował szkoły, zajmował się propagandą powstańczą, inspirował gazety, agitacją w kościołach i na zgromadzeniach, administrował funduszem edukacyjnym.
Decyzje miano podejmować kolegialnie przy udziale minimum 5 osób.
Król Stanisław August Poniatowski 5 maja wyraził chęć wejścia do Rady zapewniając iż ojczyzny i narodu nie odstąpię, jednak Kościuszko nie miał zamiaru go dopuścić.
Oficjalnym organem prasowym Rady Najwyższej Narodowej był dziennik „Gazeta Rządowa”.
Zobacz też Rada Najwyższa Rządowa Litewska
Przypisy
Bibliografia
Andrzej Grabski, Jan Wimmer i inni, Zarys dziejów wojskowości polskiej do roku 1864. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej. Warszawa 1966.
Andrzej Zahorski, Wypisy źródłowe do historii polskiej sztuki wojennej. Polska sztuka wojenna w okresie powstania kościuszkowskiego, Zeszyt dziesiąty, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1960.
Kategoria:Prawo publiczne I Rzeczypospolitej Kategoria:Władze powstania kościuszkowskiego