Lemany – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Zatory. Ma status sołectwa. Obok miejscowości przepływa niewielka rzeka Prut, dopływ Narwi.

Historia W pobliżu Leman, nad rzeką Prut, w 1958 odkryte zostało cmentarzysko z okresu I w. p.n.e. – II w. n.e. liczące 160 grobów jamowych i popielnicowych. W zbadanych grobach znaleziono broń, ozdoby i narzędzia. W jednym z nich obok ludzkiego znajdował się szkielet krowy. Stanowisko (nr 48-68/1) wydatowano na okres wpływów rzymskich.

Wieś została założona w XVIII wieku, gdy biskupi płoccy sprowadzili tu Kurpiów z Puszczy Zielonej. Pierwotnie wieś nazywała się Limany i liczyła 1 siedlisko.

Wieś była siedzibą wójtostwa. W 1776 przywilej biskupa Michała Jerzego Poniatowskiego przekazał wójtostwo w Lemanach proboszczowi z Pniewa jako jego uposażenie.

Po upadku I Rzeczypospolitej wieś została częścią dóbr narodowych Obryte.

W 1827 we wsi istniały 2 domy z 26 mieszkańcami. Wieś była prywatna i należała do parafii Pniewo. W latach 80. XIX wieku notowano wieś, folwark i osadę leśną Lemany.

W okresie międzywojennym wieś leżała w województwie warszawskim, w powiecie pułtuskim, w gminie Zatory. Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 wieś zamieszkiwało 66 osób wyznania rzymskokatolickiego i polskiej narodowości. Było tu 9 budynków mieszkalnych. Z kolei w osadzie leśnej Lemany w 4 budynkach mieszkało 27 osób – katolików, Polaków. Miejscowość podlegała pod sąd grodzki w Wyszkowie i okręgowy w Warszawie. Najbliższy urząd pocztowy mieścił się w Pułtusku.

W czasie okupacji niemieckiej wieś należała do rejencji ciechanowskiej. Obok miejscowości biegła zielona granica z Generalnym Gubernatorstwem. Działał tu punkt przerzutu broni, z którego korzystała Armia Krajowa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

W 2002 we wsi były 34 gospodarstwa domowe. Na 31 grudnia 2011 notowano 94 mieszkańców. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021 we wsi mieszkało 88 osób. W latach 1998–2021 liczba zamieszkałych we wsi zmalała o 14,6%. Na dzień 31 grudnia 2023 we wsi na pobyt stały zameldowane były 94 osoby.

W Lemanach działają hafciarki i twórczynie wykonujące oklejanki. Ze wsi pochodziła Krystyna Fabisiak.

Miejscowość należy do tzw. grupy pułtuskiej Kurpi Białych.

We wsi istnieje wiatrak koźlak z 1915 zamieniony na młyn elektryczny.

Galeria

Zobacz też Lemany

Przypisy Raport o stanie gminy Zatory w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023 s. 14 BIP gminy, sołectwa

GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Zatory (gmina)