Lipsko – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zamość.

Za Królestwa Polskiego istniała gmina Lipsko. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Zamość. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 850 mieszkańców.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Jana Chrzciciela. Na terenie cmentarza parafialnego znajduje się kwatera wojenna z I wojny światowej. Pochowanych tam zostało 27 żołnierzy armii rosyjskiej i 23 żołnierzy armii austriackiej poległych w 1914 roku.

Integralne części wsi +Integralne części wsi Lipsko SIMC Nazwa Rodzaj 0906203 Lipsko-Zagóra część wsi0906210 Majdanek część wsi0906226 Topornica część wsi

Historia thumb|left|200px|Kwatera wojenna z I WŚ w Lipsku Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1398, należała wówczas do włości szczebrzeskiej Dymitra z Goraja.

W wyniku podziału dóbr między bratankami Dymitra (on sam posiadał tylko córki) Lipsko otrzymał Mikołaj, protoplasta rodu Lipskich herbu Korczak.

Lustracja królewszczyzn z lat 1564 – 65 roku wykazała tu aż 12 łanów kmiecych (około 201,6 ha) gruntów uprawnych.

W ręku rodziny Lipskich wieś pozostawała do 1631 roku po czym przeszła na własność Zamoyskich, którzy włączyli ją do ordynacji.

W 1702 r. i w XIX wieku Lipsko stanowi ośrodek dóbr ordynackich.

W 1880 roku było tu 447 mieszkańców, w tym 355 wyznawców prawosławia. Współczesna tej dacie notka B. Chlebowskiego mówi o Lipsku: Spis powszechny z 1921 roku wykazał we wsi 79 domów oraz 505 mieszkańców, w tym 5 Ukraińców. W okresie międzywojennym Lipsko podlegało administracyjnie gminie Mokre. W tym czasie w sąsiedztwie w miejscu wyciętego lasu powstała nowa wieś – Lipsko-Polesie. II wojna światowa W dniu 23 września 1939 r. z kierunku zachodniego nacierała poprzez Lipsko niemiecka 68 DP z VII Korpusu, zagradzająca drogę odwrotu wojskom polskiego Frontu Północnego gen. Dąb-Biernackiego. W dniu 24 grudnia 1942 r. wieś została wysiedlona i osadzono tu kolonistów niemieckich. Jeszcze w tym samym miesiącu oddział BCh „Azji” (Cz. Aborowicza) w odwecie spalił skolonizowaną wieś. Akcje takie były ponawiane w 1943 r. W pobliskim lesie hitlerowcy dokonali egzekucji więźniów z Zamościa, co zostało uczczone pomnikiem na skraju lasu.

Zabytki Istniały we wsi cerkwie: murowana cerkiew z 1861 r. pw. św. Jana Teologa, wzniesiona na miejscu poprzedniej drewnianej sprzed 1639 r. Świątynia została zamieniona na kościół rzym.- kat. w okresie międzywojennym. Spalona w 1944 r. Na jej miejscu w 1952 r. zbudowano kościół pw. św. Jana Chrzciciela.

Zobacz też Lipsko-Kosobudy, Lipsko-Polesie

Przypisy

Opis parafii na stronie diecezji

Bibliografia

Kategoria:Wsie w powiecie zamojskim