Nowy Borek (do 14 lutego 1968 Borek Nowy) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim w powiecie rzeszowskim w gminie Błażowa. Ma status sołectwa.
Nowy Borek jest oddalony od Rzeszowa o 15 km. Mieszka tu 15,2% mieszkańców gminy; kobiety stanowią 50,4% mieszkańców, a 49,6% ludności to mężczyźni.
We wsi działa Szkoła Podstawowa im. Gen. Bryg. Mieczysława Boruty-SpiechowiczaSzkoła Podstawowa w Nowym Borku – strona internetowa Szkoły (dostęp 2024-10-14)..
Nowy Borek należy od kilku wieków do parafii w Borku Starym.
W latach 1954–1959 wieś była siedzibą gromady Borek Nowy. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie rzeszowskim.
Części wsi + Integralne części wsi SIMC Nazwa Rodzaj0644418 Babiak część wsi0644424 Czerwonki część wsi0644430 Dębczak część wsi0644447 Dół część wsi0644453 Dział część wsi0644460 Góra część wsi0644476 Jaworznik część wsi0644482 Koziniec część wsi0644499 Nowa Droga część wsi0644507 Poręby część wsi0644513 Postronie część wsi0644520 Przy Granicy część wsi0644536 Przylasek Mały część wsi0644542 Przylasek Wielki część wsi0644559 Siwcowa część wsi0644565 Stawiska część wsi0644571 Wola część wsi
Historia Jedna z wielu włości Pileckich. W 1450 właścicielem był Jan z Pilczy syn Elżbiety Granowskiej trzeciej żony Władysława JagiełłyTermini terrestres Przeworscenses 1450. „Akta Grodzkie i Ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwów tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie wydane staraniem Galicyjskiego Wydziału Krajowego”, 1888, 13.. Była to wieś dobrze zagospodarowana – w 1515 było tu 18 tanów, młyn i karczma z browarem. Były tu role sołtysie, czyli wieś lokowano na prawie niemieckim.
Wieś położona w powiecie przemyskim, była własnością Branickich, jej posesorem był Paweł Moszyński, została spustoszona w czasie najazdu tatarskiego w 1672Andrzej Gliwa. Wykaz zniszczeń we wsiach i miastach ziemi przemyskiej po najeździe tatarskim z 1672 roku (cz. I). „Prace Hist.-Archiw.” Rzeszów 2003, 13, s. 142., spalone zostały m.in. 2 karczmy i młynNowy Borek na stronie internetowej gminy Błażowa (dostęp 2024-10-14)..
W 1772 Nowy Borek należał do „hrabstwa tyczyńskiego”, a w 1790 – do dominium tyczyńskiego (obejmowało 19 wsi). W 1821 istniała już filia parafii tyczyńskiej w Borku. Był tam też wówczas folwark plebański. W połowie XIX w. w Nowym Borku stał duży młyn wodny dwukołowy nad rzeką Ryjak, duży folwark w pobliżu młyna, folwark plebański (od strony Borku Starego), 3 karczmy oraz duża liczba kapliczek i krzyży przydrożnych. Zabudowa wsi była przeważnie drewniana. Była to wieś duża – w 1880 miała 1429 mieszkańców. W latach 1855–1885 właścicielem Nowego Borku był Maurycy Szymanowski, od 1886 – Helena baronowa Brunicka, a od 1905 – Konstanty baron Brunicki.
Na terenie wsi Nowy Borek znajdują się 2 zabytkowe obiekty wpisane do rejestru zabytków: kapliczka z połowy XIX w. oraz grób kurhan Borek Nowy, st. 28.
Pierwsza szkoła powszechna w Nowym Borku działała latach 1870–1955 w parterowym murowanym budynku usytuowanym w obejściu obecnej szkoły w pobliżu głównej drogi. Mieściły się w nim 2 sale lekcyjne, pokój nauczycielski spełniający równocześnie funkcje kancelarii, korytarz oraz mieszkanie dla kierownika szkoły. 1 września 1955 oddano do użytku nowy budynek szkolny, a w starym mieściły się mieszkania dla nauczycieliMaria Kmiotek. Historia szkoły na stronie internetowej Szkoły (dostęp 2024-10-14).. thumb|Szkoła w Nowym Borku (1964)
Sport W Nowym Borku istnieje klub sekcji piłki nożnej „KS Szarotka Nowy Borek” założony w 2010. W sezonie 2014/2015 klub występował w V lidze klasie B w okręgu łańcuckimKS Szarotka Nowy Borek, 90minut.pl, [dostęp 2021-06-08]..
Osoby związane z miejscowością Józef Synoś (1893–1940) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej Marian Piech (1929–2012) – profesor nauk rolniczych w zakresie agronomii, doświadczalnictwa i hodowli roślin
Przypisy Raport o stanie gminy Błażowa w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 15-16 Strona gminy, sołectwa
GUS. Rejestr TERYT.
Linki zewnętrzne (dostęp 2024-10-14) Nowy Borek na stronie internetowej Gminy Błażowa (dostęp 2024-10-14)
Kategoria:Błażowa (gmina) Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo ruskie) Kategoria:Wsie w powiecie rzeszowskim