Orle (Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 9 grudnia 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ().) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Radowo Małe.

Do 29 września 1954 r. gromada Orle wchodziła w skład gminy Rogowo. Położenie geograficzne Miejscowość położona na Pomorzu Zachodnim, leży około 4 km na południowy zachód od wsi Radowo Małe, 14 km na zachód od miasta Łobez i 60 km na północny wschód od stolicy regionu – Szczecina.

Rys historyczny Historia miejscowości jest ściśle powiązana z historią regionu, z historią Pomorza Zachodniego. Miejscowość wzmiankowana po raz pierwszy w latach, 1284 jako Werle i Haselowe (własność zakonu cystersów), podobnie w roku 1321 Haselowe i w roku 1327 de Haselowe. Na mapie Lubinusa (Wielka Mapa Księstwa Pomorskiego) z roku 1618 miejscowość oznaczono jako Haselow. W latach 1818-1945 miejscowość znajdowała się w powiecie reskim z siedzibą do 1860 w mieście Resko, a następnie w mieście Łobez. Do 1945 miejscowość była w III Rzeszy, a od roku 1945 miejscowość jest w Polsce, a od 1948 nosi polską nazwę Orle1948, Haseleu-Orle, orzelski MPol XXV nr 14. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego. Od 1999 miejscowość jest w województwie zachodniopomorskim, a od 2002 w powiecie łobeskim. W latach 1999–2002 miejscowość należała do powiatu gryfickiego.

Historia Od XIX wieku Haseleu stanowiło polityczny okręg dworski. W 1910 roku okręg dworski Haseleu liczył 206 mieszkańców. Później okręg dworski został przekształcony w gminę wiejską. Do 1945 roku Haseleu było gminą wiejską w okręgu Regenwalde w pruskiej prowincji Pomorze. Do gminy wiejskiej nie należały żadne inne miejscowości. W 1925 roku gmina liczyła 237 mieszkańców w 41 gospodarstwach domowych, a w 1939 roku – 203 mieszkańców.

Opis wsi W miejscowości znajdowały się m.in.: dworek i zabudowania gospodarcze, kościół z organami, budynek przedwojennej szkoły podstawowej, punkt pocztowy, gospoda, przykościelny cmentarz oraz cmentarz za Orlem w stronę Borkowa Wielkiego. Obiekty te zostały rozebrane w połowie XX w. lub zdewastowane.

Miłośnicy pamiątek związanych z wojskiem znajdą na północ od Orla przy drodze do Pogorzelicy widoczne nawet z satelity, betonowe i inne pozostałości po niemieckiej stacji radarowej Luftwaffe – Radar Würzburg (FuMG-65 Würzburg-Riese (Regenpfeifer))miplo (prawdopodobnie znajdowały się tu też podziemne zakłady lotniczeTygodnik Łobeski 2013.03.30 ), gdzie betonowe podstawy tych radarów mają charakterystyczny sześciokątny kształt. W czasie wojny na terenie Polski znajdowało się ponad 100 takich radarów. Po wojnie znajdowało się tutaj wojskowe lotnisko zapasowe. Na południe od Orla w spalonej wsi — Wiórkowie (niem. Kiefholz) — po wojnie znajdował się poligon wojskowy, po którym pozostały okopy i inne umocnienia.

Zabytki W miejscowości znajduje się wpisany do rejestru zabytków park dworski (Kl.I.5340/29/78), pozostałość po dworze, o powierzchni 4,32 hm² (ha), w którym rośnie wiele starych drzew jak np. lipy, jesiony, klony, wiązy, kasztanowce, tworzące aleję, oraz drzewa obcego pochodzenia jak np. jodła kaukaska i świerki kłujące. Park powstał w XVIII w. i nosi cechy symetrycznego założenia barokowego z kwaterami wydzielonymi cisowymi żywopłotami (przed zachodnią elewacją dworku) i szpalerem grabowym. Granice i kompozycja parku pozostały czytelne, a zadrzewienie z drzewami o cechach pomnikowych zostało w znacznym stopniu zachowane, gdzie wycięto np. wiekowe lipy przed fasadą nieistniejącego już dworku. Nazwa 9 grudnia 1947 r. nadano miejscowości polską nazwę Orle.

Osoby urodzone w Orlu Tamm von Flemming - był pruskim generałem majorem, dowódcą 8 Brygady Kawalerii i honorowym kawalerem Orderu św. Jana. Przypisy

Kategoria:Radowo Małe (gmina)