Struga () – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Stare BogaczowiceRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ().

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wałbrzyskiego.

Zabudowa i położenie Struga charakteryzuje się zabudową łańcuchową.

Struga leży na północno-zachodnich przedpolach Wałbrzycha, w dolinie Czyżynki, wśród wzniesień Pogórza Wałbrzyskiego, w okolicach Masywu Trójgarbu, do którego ze Strugi prowadzi niebieski szlak. Przez miejscowość przebiega także Szlak Ułanów Legii Nadwiślańskiej.

Nazwa i historia 12 listopada 1946 nadano miejscowości polską nazwę Struga.

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z XIII w., w związku z budową zamku Cisy. W roku 1305 wieś została wymieniona w Liber Fundationis Episcopatus Wratislavientis jako wieś z kościołem. Od roku 1400 wieś była własnością Ulricha von Czettritza, pana zamku Cisy. W okolicach Strugi dwukrotnie staczane głośne w swoim czasie bitwy.

Bitwa pod Strugą (Adelsbach) w 1762 Po raz pierwszy batalia taka odbyła się 6 lipca 1762 r. podczas wojny siedmioletniej. Nastąpiła ona na skutek manewru realizowanego przez pruski korpus gen. Karla Wieda, mającego na celu odciągnięcie oddziałów austriackich od kluczowej w tej kampanii i obsadzonej przez wojska Habsburgów twierdzy w Świdnicy. Była też pierwszym znaczącym starciem obydwu przeciwników na Śląsku w 1762 r., mogącym rzutować na dalszy przebieg wojny. W jej trakcie dowodzone bezpośrednio przez króla pruskiego Fryderyka II połączone (po cudzie domu brandenburskiego) oddziały prusko-rosyjskie, liczące ponad 20 tysięcy żołnierzy, starały się przełamać obronę niewielkiego, złożonego z ok. 6000 ludzi korpusu austriackiego gen. Josefa Brentano. Kilkugodzinne zmagania, których stawką była ochrona skrzydła całej armii austriackiej feldmarszałka Dauna, zakończyły się niepowodzeniem atakujących. Mimo ponad trzykrotnej przewagi liczebnej Prusacy przerwali bitwę i pokonani wycofali się ze Strugi, tracąc 1352 żołnierzy oraz przynajmniej 3 chorągwie. Po stronie austriackiej straty były o wiele niższe i wynosiły zaledwie 254 ludzi. W bitwie ogromną rolę odegrało korzystne dla Austriaków ukształtowanie terenu (w tym wzgórze Sas) i sprawne dowodzenie, a także odwaga i brawura żołnierzy – zwłaszcza tych z węgierskiego regimentu Bethlen oraz łączonego batalionu grenadierów. W dowód zasług na polu walki głównodowodzący korpusem austriackim odznaczony został Krzyżem Wielkim Orderu Marii Teresy, a Krzyżami Kawalerskimi uhonorowano dwóch innych oficerówD. Golik, J. Kryska, Adelsbach 1762. Zapomniana porażka Fryderyka Wielkiego, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2022..

Bitwa w 1807 Czterdzieści pięć lat później miejsce to ponownie okazało się być pechowe dla żołnierzy pruskich. 15 maja 1807 r. miała miejsce w bliskiej okolicy Strugi na Czerwonym Wzgórzu bitwa polskich ułanów z Legii Polsko-Włoskiej z Prusakami, która zakończyła się dotkliwą porażką tych ostatnich.

Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół pw. Matki Bożej Bolesnej z XIV w., przebudowany w 1532 r., następnie odnawiany w 1860 r., 1930 r. i 1960 r. Wewnątrz znajduje się m.in. rzeźba Madonny z Dzieciątkiem w stylu gotyckim, pochodząca z drugiej połowy XV w. Niedaleko kościoła położone są nagrobki z lat 1541–1605. dzwonnica cmentarna, z XVII w. zespół pałacowy, z XVII-XIX w.: pałac Czettritzów w Strudze, kamienno-ceglany z około 1730 r. Pałac powstał w miejscu zamku obronnego z drugiej połowy XVI w. Od lat 60. XX w. popadał w ruinę, od 2003 r. stopniowo odbudowywanyCzettritzŁuczyński Romuald M. Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Legnica, 2008, s. 375. oficyna, z 1560 r., przebudowana w 1730 r., przełom XIX/XX w. park.

Przypisy

Bibliografia Marek Staffa red., Słownik geografii turystycznej Sudetów. Góry Wałbrzyskie, Pogórze Wałbrzyskie, Pogórze Bolkowskie, tom 10, Wrocław 2005, ss. 432-437. D. Golik, J. Kryska, Adelsbach 1762. Zapomniana porażka Fryderyka Wielkiego, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2022.

Linki zewnętrzne