Szreniawa – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie wschowskim, w gminie Sława.

Nazwa mały|Polski herb szlachecki Szreniawa, który wg językoznawców stał się źródłem nazwy wsi. Miejscowość istnieje co najmniej od drugiej połowy XVI wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w dokumencie z 1570 kiedy odnotowano ją pod staropolską nazwą "Srzeniawa", 1580 „Srzeniawa”, 1619 „Strzeniawa”, 1622-1624 „Srzeniawa”, 1673 „Srzeniawa”, 1701 „Szreniawa”, 1734 „Szronawa”, 1739 „Schyniava”, 1746 „Szieniawa”, 1748 „Szrensawa”. 1772 „Szyniawa”, 1780 „Szrenawa”, 1788 „Srzeniawa”, 1789 „Sreniawa”, 1791 „Sieniawa”. Wieś została została wtedy lokowana.

Wśród językoznawców istnieją dwie teorie o pochodzeniu nazwy wsi. Pierwsza za jej źródło podaje prawdopodobną nazwę „Śreniawa” jaką miał nosić wycięty las, a druga uważa, że nazwa miejscowa „Szreniawa” pochodzi od polskiego herbu Szreniawa, który nosił Jan Węgorzewski opat opactwa w Przemęcie, który lokował miejscowość w 1570 całkowicie od nowa, czyli na tzw. surowym korzeniu, w miejsce wyciętego lasu o nazwie „Dąbrowa Ławnicza”. W Polsce jest pięć miejscowości o tej nazwie. Językowo pochodzi ona od prasłowiańskiego wyrażenia „sernъ” oznaczającego „biały, siwawy”, z dodanym sufiksem „-awa”, lub „sernjavъ” oznaczającego „białawy”.

Po rozbiorach Polski pruska administracja urzędowo wprowadziła zgermanizowane nazwy utworzone od nazwy polskiej. W 1795 „Szönawe”, 1797 „Szönawe”, 1799 „Szchinawe”, 1800 “Schinaiv”, 1802-1803 “Schenawe”, 1804 “Schoenawe”, 1818 “Schönave”. Zniemczone formy „Schönawe, Schenawe” stały się w XIX wieku podstawą dla późniejszych polskich form substytucyjnych takich jak „Szyniawa” i „Sieniawa” W 1841 odnotowano polską nazwę „Sieniawa” oraz niemiecką “Schenawe”, 1846 “Sieniawa”, 1892 “Szreniawa albo Śreniawa” a urzędowo „Schenawe”.

Po wybuchu II wojny światowej nazistowska administracja III Rzeszy wprowadziła całkowicie nową, ahistoryczną niemiecką nazwę „Schönforst”. Po zakończeniu wojny w 1945 ustalono urzędowo nazwę „Sieniawa”, którą w 1947 zmieniono na obecną „Szreniawa”.

Historia Wieś historycznie związana jest z Wielkopolską. Założona została w XVI wieku. Po raz pierwszy wzmiankowana w dokumencie z 1570 jako "Srzeniawa" kiedy została lokowana.

Miejscowość była własnością kościelną i należała do opactwa cystersów w Przemęcie. Założona została w XVI wieku w miejsce wyciętego lasu. W 1570 opat przemęcki Jan Węgorzewski uznał, że las Ławnicza Dąbrowa nie przynosi opactwu żadnego pożytku. Nadał go Janowi Nizakowi ze wsi klasztornej Łupica w celu wykarczowania w tym miejscu ról sołeckich i założenia wsi Szreniawa. Około 1578 opat ten wydzierżawił wsie Ciosaniec i Szreniawę Andrzejowi Opalińskiemu. W 1580 miejscowość leżała w powiecie kościańskim Korony Królestwa Polskiego, w parafii Przemęt. W tym roku odnotowano pobór podatków od 12 zagrodników, 5 komorników po 8 groszy, od 4 komorników po 2 grosze. W 1603 miejscowość należała do parafii Stary Klasztor.

Wieś duchowna, własność opata cystersów w Przemęcie pod koniec XVI wieku leżała w powiecie kościańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga NarodówAtlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 247..

W wyniku II rozbioru Rzeczypospolitej w 1793, miejscowość przeszła w posiadanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie zielonogórskim.

Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest: kapliczka przydrożna, z XIX wieku.

Zobacz też Szreniawa

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Szreniawa w „Słowniku historyczno-geograficznym województwa poznańskiego w średniowieczu”

Kategoria:Wsie opatów przemęckich (województwo poznańskie) *