thumb|Wilanów ok. 1890 thumb|Pałac w Wilanowie od strony ogrodu thumb|Siedziba Urzędu Dzielnicy Wilanów thumb|Miasteczko Wilanów Wilanów – dzielnica Warszawy położona w lewobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. WarszawyArt. 5 i 14 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ().
Do 1951 miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Wilanów.
Informacje ogólne Podział według miejskiego systemu informacji Według Systemu MSI Wilanów dzieli się na osiem obszarów:
Wilanów Wysoki Wilanów Niski Wilanów Królewski Błonia Wilanowskie Powsinek Zawady Kępa Zawadowska Powsin
Wilanów graniczy: od zachodu z dzielnicą Ursynów od północy z dzielnicą Mokotów od wschodu (przez Wisłę) z dzielnicą Wawer od południa z gminą Konstancin-Jeziorna, powiat piaseczyński
Historia Pierwotnie nazwa miejscowości brzmiała Milanowo lub Milanów. Pojawia się kilkukrotnie w średniowiecznych zapiskach jako: Mylynow (1350), Milonowo (1377), Milonów (1422), Milonowo (1426). Pochodzi ona od nazwy osobowej Milon lub Milan, wywodzącej się prawdopodobnie z imion złożonych typu Miłosław, Miłobrat. Do drugiej połowy XVII w. używano nazwy Milanów. Obecna forma powstała najprawdopodobniej poprzez spolszczenie zlatynizowanej nazwy rezydencji Villa Novadosłownie nowy dom wiejski lub folwark, także jako nowa wieś, po jej powstaniu w XVII wieku.
Wilanów był jedną z najstarszych osad w okolicach Warszawy. Wieś Milanowo do 1338 roku była własnością opactwa benedyktynów w PłockuKazimierz Pacuski, Początki benedyktyńskiego opactwa św. Wojciecha na grodzie płockim, w:Notatki Płockie, 40/4-165, 1995, s. 6.błąd Pacuskiego, wieś ta nazywała się Wilanowem od XVII wieku a nie do XVII wieku jak podaje. W 1338 roku stał się własnością księcia czerskiego i sochaczewskiego Trojdena. Kolejni właściciele Milanowa to między innymi: Milanowscy, Leszczyńscy, Krzyccy. Na terenie Wilanowa występowało także osadnictwo olęderskie.
W 1677 roku dwór w Milanowie został odkupiony przez Jana III Sobieskiego (za pośrednictwem Marka Matczyńskiego).
W 1720 roku teren wraz z pałacem kupiła Elżbieta Helena Sieniawska. W latach 1730–1733 Wilanów dzierżawił August II Mocny. Następnie dobra wilanowskie przechodziły kolejno w ręce Czartoryskich, Lubomirskich i Potockich. W 1892 roku, zgodnie z testamentem Aleksandry z Potockich, nieruchomość została przekazana Ksaweremu Branickiemu. Wilanów pozostawał w posiadaniu Branickich od 1892 roku do końca II wojny światowej.
W 1937 roku wybudowano jednotorową trasę tramwajową z Sadyby do Wilanowa. 15 maja tego samego roku uruchomiono podmiejską linię tramwajową do Wilanowa oznaczoną literą „W”
Podczas okupacji niemieckiej Niemcy utworzyli na terenie Wilanowa dwa obozy pracy dla ludności żydowskiej oraz oddział roboczy jeńców radzieckich – filię obozu w Beniaminowie.
W 1945 roku zespół pałacowo-ogrodowy Wilanowa przeszedł na własność państwa, stając się oddziałem Muzeum Narodowego w Warszawie; od 1995 roku jest samodzielną instytucją pod nazwą Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.
W 2005 roku przy ul. Sytej uruchomiono Oczyszczalnię Ścieków „Południe“, do której przesyłane są ścieki z południowej części lewobrzeżnej Warszawy.
W październiku 2024 roku oddano do użytku nową linię tramwajową od ul. Spacerowej na Mokotowie do Miasteczka Wilanów.
Rada Dzielnicy UgrupowanieKadencja 2002–2006Kadencja 2006–2010Kadencja 2010–2014Kadencja 2014–2018Kadencja 2018–2024Kadencja 2024–2029Sojusz Lewicy Demokratycznej21 (LiD) – – –2Prawo i Sprawiedliwość343322Nasz Wilanów2 – – – – –Jutro Wilanowa i Powsina1 – – – – –Platforma Obywatelska487111317Wilanów Zielony1 – – – – –Wilanów Niski1 – – – – –Nasze Osiedle1 – – – – –Wilanów Wysoki i Domki –1 – – – –Przyszłość Wilanowa –1 – – – –Niezależny Wilanów Wysoki i Niski – –2 – – –Stowarzyszenie Mieszkańców Miasteczka Wilanów – –275 –Warszawska Wspólnota Samorządowa – –1 – – –Pozytywny Wilanów – – – –1–
Ważniejsze obiekty
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona dzielnicy Wilanów Biuletyn Wilanowski : Wilanów, Powsin, Powsinek, Zawada, Kępa Zawadowska Strona społeczności Wilanowa Pałac w Wilanowie
Kategoria:Dawne miasta w województwie mazowieckim Kategoria:Olędrzy w Polsce
Kategoria:Wsie opactwa benedyktynów w Płocku Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie)