Wólka Grodziska – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Grodzisko Dolne. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa rzeszowskiego.

Integralne części wsi +Integralne części wsi Wólka Grodziska SIMC Nazwa Rodzaj 0650850Koło Szkołyczęść wsi0650867Na Rybakachczęść wsi0650873Zagrodyprzysiółek

Historia Powstała pod koniec XVI wieku. Pierwsze wzmianki o istnieniu wsi wyodrębnionej z Grodziska pojawiły się w regestrach poborowych, które zapisali poborcy podatkowi ziemi przemyskiej z 1589 roku. Wieś wraz z Grodziskiem należała do "klucza przeworskiego" i posiadała 2 łanów kmiecych, 17 ogrodników i 4 komorników biednychWielkopolska Biblioteka Cyfrowa. Aleksander Jabłonowski. Źródła dziejowe. Tom XVIII, część I. „Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. Tom VII, część 1. Ziemie Ruskie, Ruś Czerwona” Warszawa 1902. (str. 6) [dostęp 2018-08-10]<br/ >[Cytat: Grodziska Wola, lan. 2, hort. c. agr. 17, inq. paup. 4.].

W 1621 roku wieś została nazwana Zimny Potok - Grodziska Wola seu alias Zimni PotokPlan Odnowy Miejscowości Wólka Grodziska na lata 2010-2016 Historia powstania bip.grodziskodolne.pl. W 1651 i 1658 roku wieś była wzmiankowana jako Grodziska Wola i należała do "klucza przeworskiego" (własność szlachecka Jerzego Sebastiana Lubomirskiego)Zdzisław Budzyński i Kazimierz Przyboś. Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe tom I, część 2. Rejestr poborowy ziemi przemyskiej 1651. Wydawnictwo WSP. Rzeszów 1997 (str. 42)<br/ >[Cytat: Grodziska Wola: de laneis 2 per gr 30, hortulani in agribus 10 per gr 6, inquilini pauperes 4 per gr 2.................4/8/0.].

Wieś położona w powiecie przemyskim, była własnością Barbary Lubomirskiej, została spustoszona w czasie najazdu tatarskiego w 1672 rokuAndrzej Gliwa, Wykaz zniszczeń we wsiach i miastach ziemi przemyskiej po najeździe tatarskim z 1672 roku : (cz. I), w: Prace Historyczno-Archiwalne, Tom 13 (2003), Rzeszów 2003, s. 181..

W 1674 roku wieś była wzmiankowana jako Grocziska Wola, w której było 39 domówZdzisław Budzyński i Kazimierz Przyboś. Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe tom I, część 4. Rejestr pogłównego ziemi przemyskiej 1674. Wydawnictwo WSP Rzeszów 2000 (str. 19)<br/ >[Cytat: Grocziska Wola: a personis subditorum n[umer]o 39 facit summa........39/0..

Od marca 1870 roku wieś posiadała połączenie pocztowe w ramach urzędu pocztowego w Grodzisku - MiasteczkuObwieszczenie c.k. Dyrekcji Poczty nr 2590 z dnia 16 lutego 1870 r.. W okresie międzywojennym, do roku 1930 miejscowość posiadała status gminy wiejskiej. W 1921 roku gmina liczyła 917 mieszkańcówSkorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej : opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 13. Województwo lwowskie. 1 kwietnia 1930 włączono ją do gminy Grodzisko GórneRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 marca 1930 r. o zniesieniu gmin wiejskich Grodzisko Miasteczko i Wulka Grodziska w powiecie łańcuckim, województwie lwowskim (Dz.U. Nr 22 poz. 197 z 1930 r.).

8 września 1947 wyodrębniona z Grodziska Górnego jako gromada w zbiorowej gminie Grodzisko DolneRzeszowski Dziennik Wojewódzki. R.4, nr 6 (14), poz. 68.

Mieszkańcy wsi żywo kultywują zwyczaje wielkanocnych straży grobowych, zwanych także turkami.

Kościół

19 czerwca 1971 dekretem bpa Ignacego Tokarczuka została erygowana parafia pw. św. Maksymiliana Marii Kolbego. Jesienią 1971 roku przystąpiono do budowy murowanego kościoła, który został poświęcony 14 listopada 1971 roku przez bpa Tadeusza Błaszkiewicza. 14 sierpnia 2011 roku abp Józef Michalik dokonał konsekracji kościołaGazeta Grodziska i okolic 7-8/2008 (88). Biuletyn informacyjny mieszkańców gminy. Kościół parafialny w Wólce Grodziskiej - dzieło rąk naszych dziadków.

Oświata W 1906 roku w Wólce Grodziskiej powstała szkoła ludowa 1-klasowa.

Nauczyciele kierujący 1906–1912. Posada nieobsadzonaSzematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1907 (str. 618) [dostęp 2018-03-12]. 1912–1913. Kazimierz DrzewickiSzematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1913 (str. 798) [dostęp 2018-03-12]. 1913–1914?. Posada opróżnionaSzematyzm Krolestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1914 (str.809) [dostęp 2018-03-12].

3 maja 2001 roku na zebraniu założycielskim powstało Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Wólka Grodziska. Powstanie stowarzyszenia było wynikiem zrywu rodziców, którzy sprzeciwili się likwidacji szkoły 6-klasowej i przekształceniu jej w szkołę 3-letnią. Rodzice mając na względzie bezpieczny rozwój swoich dzieci założyli stowarzyszenie. Początki działalności stowarzyszenia były bardzo trudne, mimo wielu problemów z uzyskaniem pozwoleń na prowadzenie szkoły rodzice się nie poddali.

1 września 2001 roku rozpoczęła działalność Społeczna Szkoła Podstawowa w Wólce Grodziskiej, z klasami IV-VI. Klasy młodsze były dalej prowadzone przez władze samorządowe. Dalsze starania rodziców i ludzi dobrej woli przyczyniły się do przejęcia całej szkoły 6-klasowej z przedszkolem.

Przypisy Raport o stanie gminy Grodzisko Dolne w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 5 Strona gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Linki zewnętrzne Mapa katastralna wsi Wólka Grodziska z 1853 roku

Kategoria:Wsie w powiecie leżajskim Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo ruskie)