thumb|Portret autorstwa Franza von Lenbacha, 1875 r. thumb|Max i Moritz, bohaterowie historyjek obrazkowych thumb|Max i Moritz, bohaterowie historyjek obrazkowych thumb|Max i Moritz, bohaterowie historyjek obrazkowych Wilhelm Busch (ur. 15 kwietnia 1832 w Wiedensahl koło Hanoweru, zm. 9 stycznia 1908 w MechtshausenLebenslauf • Wilhelm Busch (wilhelm-busch.de)) – niemiecki autor satyrycznych wierszowanych opowiadań kreskowych, uważany za praojca komiksu.
Życiorys i twórczość Wilhelm Busch do szkoły uczęszczał w rodzinnym mieście. W 1847 roku rozpoczął studia inżynierskie w Hanowerze, które przerwał w 1851 roku. Następnie studiował na akademiach sztuki w Düsseldorfie, Antwerpii i Monachium. Po ukończeniu studiów w 1859 roku tworzył obrazkowe humorystyczne teksty do Fliegende Blätter i Münchener Bilderbogen. W roku 1865 ukazała się historyjka Max und Moritz, która przyniosła mu dużą popularność. Do 1910 ukazało się w Niemczech ponad pół miliona kopii tego utworuWilhelm Busch | Humorous, Caricatures, Satirical | Britannica.
Inne humorystyczne ilustrowane utwory Wilhelma Buscha: Der heilige Antonius von Padua, Die fromme Helene, Hans Huckebein, Dideldum!, Herr und Frau Knopp. Jego prace zostały przetłumaczone na wiele języków. W swoich satyrycznych tekstach pokazywał takie cechy ludzi lub grup społecznych jak podwójna moralność, pozorna pobożność, samozadowolenie. Niektóre z jego dwuwierszy stały się skrzydlatymi słowami, np.: Vater werden ist nicht schwer, Vater sein dagegen sehr (Nie jest trudno zostać ojcem, ale trudno jest być ojcem) albo: Dieses war der erste Streich, doch der zweite folgt sogleich (To był pierwszy figiel, wkrótce będzie następny)Der neue Büchmann. Der klassische Zitatenschatz. 5. Aufl. München: Ullstein, 2016, s. 225, 226. ISBN 98-3-548-36953-2..
Wilhelm Busch był też rysownikiem, malarzem, a również autorem poważniejszych utworów poetyckich i prozatorskich, jednak nie osiągnęły one popularności jego historyjek obrazkowych.
Dzieła 1859 Die kleinen Honigdiebe https://web.archive.org/web/20040819193800/http://bugpowder.com/andy/e.busch.bb_243-honig.html 1864 Bilderpossen 1865 Max und Moritz 1865 Die gestörte und wiedergefundene Nachtruhe oder: Der Floh https://web.archive.org/web/20091002020019/http://bugpowder.com/andy/e.busch.bb_390-floh.html 1865 Der Virtuos https://web.archive.org/web/20091002035040/http://bugpowder.com/andy/e.busch.bb_465-virtuos.html 1866 Schnaken und Schnurren 1867 Hans Huckebein der Unglücksrabe 1868 Schnaken und Schnurren, część II 1869 Schnurrdiburr oder die Bienen Braun 1870 Der heilige Antonius von Padua 1872 Schnaken und Schnurren, część III 1872 Die fromme Helene 1872 Bilder zur Jobsiade 1872 Pater Filuzius 1873 Der Geburtstag oder die Partikularisten 1874 Dideldum! 1874 Kritik des Herzens 1875 Abenteuer eines Junggesellen 1876 Herr und Frau Knopp 1877 Julchen 1878 Die Haarbeutel 1879 Fipps der Affe 1881 Stippstörchen für Äuglein und Öhrchen 1881 Der Fuchs. Die Drachen. – Zwei lustige Sachen 1882 Plisch und Plum 1883 Balduin Bählamm, der verhinderte Dichter 1884 Maler Klecksel 1891 Eduards Traum 1893 Von mir über mich 1895 Der Schmetterling 1904 Zu guter Letzt 1908 Hernach 1909 Schein und Sein 1910 Ut ôler Welt
Przypisy
Opracowania Joseph Kraus: Wilhelm Busch. Hamburg: Rowohlt, 1970. . Herbert Günther: Der Versteckspieler. Stuttgart: Union Verlag, 1991. .
Linki zewnętrzne Strony Wilhelma Buscha Nagroda im. Wilhelma Buscha Strona internetowa muzeum Wilhelma Buscha Pater Filucius (Projekt Gutenberg) Wilhelm Busch w bazie danych Vinyl Dzieła Wilhelma Buscha w bibliotece Polona
Kategoria:Niemieccy autorzy komiksów Kategoria:Niemieccy graficy Kategoria:Niemieccy pisarze Kategoria:Niemieccy satyrycy Kategoria:Pisarze niemieckojęzyczni Kategoria:Pisarze związani z Hanowerem Kategoria:Urodzeni w 1832 Kategoria:Zmarli w 1908 Kategoria:Niemieccy poeci XIX wieku Kategoria:Niemieccy aforyści