Kluczewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Ostroróg, w odległości około 2 kilometrów na północny wschód od Ostroroga, przy drodze powiatowej do Obrzycka (dawna droga wojewódzka nr 117). Powierzchnia sołectwa wynosi około 988 ha, w tym tereny zabudowane stanowią około 19 ha. Zabudowa wsi ma charakter zwarty, w skład sołectwa wchodzi tylko jedna wieś.

Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od drugiej połowy XV wieku. Została odnotowana w łacińskojęzycznym dokumencie z 1369 pod staropolską nazwą „Cluczewo”, 1475 “Cluszowo”, 1499 „Clyuczewo” .

Nazwa pochodzi od słowa klucz czyli przedmiotu służącego do otwierania zamków lub kłódek, który ma także kilka innych znaczeń w języku polskim.

Historia Początkowo wieś należała do lokalnej szlachty z rodu Ostrorogów herbu Nałęcz, a później także od Proskich. Od 1320 miejscowość leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1475 odnotowano ją w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. Od około 1466 roku wieś należała do Parafii Ostroróg. W 1472 odnotowana w parafii Ostroróg. W latach 1555 - 1636 kościół parafialny w Ostrorogu należał do braci czeskich).

W latach 1465-1472 właścicielem we wsi był syn Sędziwoja Ostroroga Stanisław Ostroróg pełniący funkcję wojewody kaliskiego. W 1465 Kluczewo znajdowało się w jego dobrach. W 1472 na rzecz szpitala ubogich, jaki postanowił ufundował pod miastem Ostroróg, sprzedał czynsz roczny w wysokości 30 grzywien na wsiach Wojnowice i Łagwy koło Buku oraz 10 grzywien monety pospolitej na wsi Kluczewo, za 700 grzywien półgroszy z zastrzeżeniem prawa wykupu.

W 1489 dobra te odziedziczył syn Stanisława Jan Ostroróg doktor obojga praw. Toczył on proces sądowy z kanonikiem poznańskim Marcinem Słapem z Dąbrowy w parafii Skórzewo, koło Poznania. 3 kwietnia 1489 kanonik ten domagał się od niego 8 grzywien tytułem czynszu rocznego w wysokości 4 grzywien, jaki należał się jego altarii we Lwówku, zaś 15 czerwca zeznał, że otrzymał od Jana z Ostroroga, dziedzica w Kluczewie, 52 złotych węgierskich sumy głównej i 8 grzywien czynszu rocznego.

W 1502 synowie Jana Wacław oraz Stanisław Ostrorogowie, bracia niedzielni oraz dziedzice w Ostrorogu, na mieście Ostroróg wraz z okolicznymi wsiami, m. in. na Kluczewie, sprzedali czynsze roczne z zastrzeżeniem prawa wykupu, za kwotę 16 złotych węgierskich kapitule kolegiaty NMP in Summo Poznaniensi za 200 złotych węgierskich, a 6 złotych węgierskich Mikołajowi, kanonikowi tejże kolegiaty, dla jego prebendy, za 72 złotych węgierskich oraz 50 złotych węgierskich kapitule katedralnej poznańskiej za kwotę 725 złotych węgierskich, a także dwie grzywny i 4 grosze wikariuszom katedry poznańskiej za 25 grzywien. W 1510 bracia Wacław i Stanisław Ostrorogowie dokonali podziału dóbr po ojcu i matce. Stanisław otrzymał połowę miasta Ostroróg z przynależnościami, a w tym m. in. wieś Kluczewo.

W 1510 odnotowano, że z 14 łanów kmiecych pobierano dziesięcinę w postaci wiardunku dla biskupa poznańskiego Jana Lubrańskiego, a meszne z nich, dziesięcinę snopową z folwarku oraz dodatkowo w naturze co roku jedną ćwiertnię mąki z młyna dla prepozyta kolegium i mansjonarzy w Ostrorogu. W 1564 z 14 łanów pobrano po jednym wiardunku tytułem dziesięciny dla biskupa poznańskiego Adama Konarskiego.

W historycznych księgach podatkowych zachowały się także zapisy dotyczące wsi, pochodzące z XV i XVI wieku. W 1475 i 1499 wieś odnotowano w wykazach zaległości podatkowych. W 1508 miał miejsce pobór podatków z 12 łanów oraz odnotowano „Kluczewski Młyn”. W 1510 we wsi było 14 łanów kmiecych, folwark oraz młyn. W 1563 miał miejsce pobór podatków od 14 łanów kmiecych, odnotowano również karczmę doroczną. W 1564 w Kluczewie było 14 łanów kmiecych. W 1577 płatnikiem poboru podatkowego był Maciej Proski. W 1580 płatnikiem poboru był Maciej Proski, który zapłacił od 12 łanów, jednego łana opustoszałego, 1/4 łana karczmarza, trzech zagrodników oraz od komornika .

Stanisław umarł bezpotomnie, po jego śmierci klucz Ostroróg przypadł dzieciom Wacława - Jakubowi i Stanisławowi, którzy w 1540 dokonali między sobą podziału dóbr, w ten sposób, że Ostroróg wraz z przyległymi wsiami otrzymał Jakub. Kluczewo jako część dóbr Ostroroga pozostawało w rękach rodziny Ostrorogów do 1635 roku. W 1624 roku zmarł Sędziwój Ostroróg (wnuk Jakuba), a w 1635 roku jego córka i spadkobierczyni sprzedała Ostroróg wraz z wsiami Andrzejowi Rejowi z Nagłowic. W 1647 roku Mikołaj Rej, syna Andrzej Ostroróg wraz z wsiami (m.in. Kluczewem) sprzedaje Piotrowi z Miłosławia Gorskiemu. W 1718 roku wieku wieś należała do Macieja Malechowskiego, w 1735 roku Jerzy hr. na Lachowicach Sapieha, starosta wielkopolski oraz jego córka Marianna Sapieżanka zobowiązują się sprzedać swoje dobra Ostroróg wraz z wsiami m.in. Kluczewem sprzedać Łukaszowi Kwileckiemu z Kwilcza, co też nastąpiło rok późniejAdolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 23..

Wieś szlachecka Sarb położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskimAdolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 23..

Pod koniec XIX wieku Kluczewo leżało na obszarze powiatu szamotulskiego. Liczyło wówczas 11 dymów i 116 mieszkańców (z czego 110 katolików i 6 ewangelików). Majątek Kluczewo należał do Mieczysława Kwileckiego i liczył 14 domostw z 228 mieszkańcami (wszyscy deklarowali się jako katolicy). Po śmierci Mieczysława Kwileckiego, Kluczewo kupili Madalińscy, którzy pozostali jego właścicielami do wybuchu II wojny światowej.

W 1881 roku na polach należących do folwarku Mieczysława Kwileckiego znaleziono gliniane przedmioty - dwie urny, dwa dzbanki i kubek. Z kolei w 1886 roku również na polach Kwileckiego odnaleziono cystę wykonaną z blachy, brązu, patyny i żelaza oraz obręcz z brązu datowane na około 4 wiek przed naszą erą.

W czasie II wojny światowej wieś nosiła nazwę Steinort. W 1953 roku utworzono Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w Kluczewie, która działa do dziś.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Urodzeni w miejscowości Urodził się tutaj bł. ks. Marian Konopiński.

Czasy współczesne Do obiektów historyczny na terenie wsi Kluczewo można zaliczyć dawną oficynę dworską na terenie obecnej spółdzielni produkcyjnej (obecnie biura spółdzielni), która jednak na skutek licznych zmian architektonicznych utraciła wartość historyczną.

W Kluczewie nie ma szkoły, ani przedszkola, nie ma również świetlicy wiejskiej. Podstawowym podmiotem gospodarczym jest Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna (ok 450 ha gruntów rolnych, hodowla trzody chlewnej i bydła), natomiast w rejestrze CEDIG wpisanych jest 9 podmiotów. We wsi działa ochotnicza straż pożarna i klub piłkarski - Sparta Kluczewo. Na terenie wsi znajduje się boisko i plac zabaw.

Demografia Według stanu na koniec 2015 roku liczba mieszkańców wsi wynosiła 292 osoby. Na wskazane 292 osoby: 81 jest w wieku do 18 lat (33 kobiety i 48 mężczyzn), 163 w wieku 19-60 lat (81 mężczyzn i 82 kobiet) oraz 48 osób powyżej 60 lat (21 mężczyzn i 27 kobiet).

Zobacz też Kluczewo (dzielnica Stargardu) Kluczewo w powiecie wolsztyńskim Kluczewo-Huby

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Kluczewo (powiat szamotulski) Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie)