mały|Okopy pod Konarami - pozycje I Brygady Legionów Polskich mały|Pomnik upamiętniający Bitwę pod Konarami Konary – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Klimontów. Ma status sołectwa. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 758.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnobrzeskiego.
Nazwa wsi Według legendy nazwa wsi pochodzi od rycerza o nazwisku Konar, założyciela wsi.
Natomiast wg St. Chmielnickiego wieś pierwotnie nazywała się Koniary, od hodowli koniSt. Chmielnicki, Olbierzowice i parafia Olbierzowice, Olbierzowice 1929, odbito w „Drukarni Nowoczesnej” w Sandomierzu..
Historia Według legendy rycerz Konar w XIII wieku wybudował tu swoją obronną siedzibę i w jego pobliżu założył osadę. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1355 roku, kiedy Konary stanowiły własność rodu Słupeckich herbu Rawicz. Z tej rodziny pochodzili kolejni jej właściciele Sięgniew ze Słupczy, a potem jego syn Grot ze Słupczy. W 1403 roku po raz pierwszy wzmiankowano istnienie w Konarach zamku, który był siedzibą wspomnianego Grota zajmującego się wtedy rozbójnictwem. Jan Długosz napisał, że Grot zabił w 1396 roku kasztelana wiślickiego Jana Ossolińskiego, w związku z czym król Władysław Jagiełło wysłał przeciwko Grotowi rycerzy, którzy zburzyli zamek, a Grot ze Słupczy został skazany na wygnanie. W 1508 roku jako właściciel wsi wymieniany jest Jan SłupeckiWacław Skarbimir Laskowski „Słownik krajoznawczy miejscowości powiatu sandomierskiego”' Sandomierz 1929, s. 24.. W XVII wieku jako właściciel wsi wymieniany jest Aleksander Słupecki, do którego również należał Pniów, Wrzawy i KrzakiZiemia Sandomierska: czasopismo samorządowo-społeczne. R. I, 1929, nr 12, Wydział Powiatowy Sejmiku Sandomierskiego, Drukarnia Nowoczesna, Sandomierz 1929.09.08, str. 7..
W XVIII wieku wieś należała do Michała Sołtyka herbu Sołtyk kasztelana wiślickiego, kuzyna biskupa krakowskiego Kajetana Sołtyka.
Kolejnymi właścicielami wsi byli Reklewscy herbu Gozdawa. W 1863 roku jako właściciel wsi wymieniany jest Zdzisław Reklewski, uczestnik powstania styczniowegoBitwa pod Jurkowicami, Eugeniusz Niebielski, Wojskowy Przegląd Historyczny, 1993r, nr 3.. Był on ostatnim właścicielem wsi. W 1864 w wyniku uwłaszczenia chłopów przeprowadzonego na mocy ukazu cara Aleksandra II Romanowa mieszkańcy Konar stali się właścicielami posiadanej ziemi i budynków. Przed śmiercią Reklewski rozparcelował dworskie grunty pomiędzy poddanych. Pozostał po nim drewniany dwór, spalony w trakcie walk w 1915 roku oraz stary park wycięty przez następnego właściciela.
Od 16 do 25 maja 1915 I Brygada Legionów toczyła bitwę pod Konarami. Bitwę upamiętnia pomnik przy drodze 758, w okolicy (Góry Pęchowskie) znajduje cmentarz żołnierzy Legionów poległych w bitwie.
W 1921 roku wieś liczyła 69 domów i 456 mieszkańców. Dodatkowo folwark Konary liczył 1 dom i 5 mieszkańców. W 1921 roku został rozparcelowany folwark. Nowy nabywca wyciął w tym samym roku piękny park.Wacław Skarbimir Laskowski „Słownik krajoznawczy powiatu sandomierskiego”' Sandomierz 1929, s. 23 – 24.
Przed 1929 rokiem we wsi założono Kółko Rolnicze, Ochotniczą Straż Pożarną oraz jednoklasową szkołę podstawową.
W okresie okupacji niemieckiej wielu mieszkańców Konar należało do Batalionów Chłopskich i prowadziło walkę z reżimem okupacyjnym. W 2006 wzniesiono pomnik poświęcony partyzantom Batalionów Chłopskich.
Turystyka Przez wieś przechodzi czerwony szlak turystyczny z Gołoszyc do Piotrowic.
Przez obrzeża wsi przepływa rzeka Koprzywianka, w której żyją pstrągi.
Zabytki Ruiny rycerskiego zamku – zachowały się fragmenty murów i dolnych części budowli. Pozostałości zamku wpisane są do rejestru zabytków nieruchomych: nr rej.: A.682 z 31.05.1983.
Przypisy Raport o stanie gminy Klimontów w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 21-22 Strona gminy, sołectwa
GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Bibliografia Józef Myjak, Konary, Staszów, 1988
Linki zewnętrzne Konary na stronie Sandomierskich klimatów
Kategoria:Konary (powiat sandomierski)