thumb|200px|Lizeny tworzące układ lombardzki Lizena (niem. Lisene) − płaski, pionowy występ w murze zewnętrznym.
Lizena pierwotnie miała znaczenie konstrukcyjne – występowała w miejscu narażonym na działanie rozporu (sił rozpierających), czyli w osiach, w których po stronie pomieszczenia przypadają łuki od sklepień. Lizena różni się od pilastra tym, że nie ma głowicy ani bazy. Układ lizen i rytm podziału pomieszczenia na przęsła zazwyczaj się pokrywa.
Lizeny są charakterystyczne dla architektury romańskiej. W okresie wczesnoromańskim (XI–XII wieku) w budownictwie z cegły występuje połączenie wąskich lizen prowadzonych przez całą wysokość budynku z fryzem arkadkowym (arkaturą) u nasady gzymsu wieńczącego, z rytmicznym układem wnęk – tzw. układ lombardzki. W architekturze renesansowej i późniejszej lizeny występują również jako element dekoracyjny.
Przypisy Krystyna Kubalska-Sulkiewicz, Monika Bielska-Łach, Anna Manteuffel-Szarota: Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 232, . Sztuka świata. Słownik terminów L-Ż. T. 18. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2013, s. 26, .
Bibliografia
Kategoria:Elementy budowlane