Słomowo (powiat obornicki)

Słomowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Rogoźno.

Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od pierwszej połowy XIV wieku. Pierwszy zachowany zapis o miejscowości pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1343 (wg falsyfikatu z 1550) gdzie odnotowano ją pod zlatynizowaną, staropolską nazwą „Slomowo”, 1361 (wg zachowanej kopii z 1646) „Szlomowo”, 1364 „ Slomowo”, 1373 „Slomouo , 1375 „Slomovo”, 1388 „Slomow”, 1418 „Schlomowo”, 1433 „Schlonowo”, 1470 „Slamowo”, 1472 błędnie „Slomkowo”, 1499 „Szlomovo, Slumowo”, 1553 „Slvmowo”.

Od nazwy miejscowości pochodzi również polskie, szlacheckie, odmiejscowe nazwisko Słomowskich, którzy od średniowiecza byli właścicielami miejscowości.

Historia Okolice miejscowości były zasiedlone jednak już wcześniej niż odnotowały to zachowane zapisy historyczne. Pomimo tego, że domniemane grodzisko stożkowate leżące 250 metrów na północny wschód od miejscowości w wyniku wierceń i badań sondażowych w 1982 okazało się być naturalnym wzniesieniem w formie kopca to archeolodzy odkryli w okolicy ślady osadnictwa wczesno- i późnośredniowiecznego na wzniesieniach zwanym „Kocisad” lub „Słomowskie Góry” na północny wschód od Słomowa.

Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską i początkowo była własnością szlachecką, należącą do szlachty polskiej z rodu Słomowskich. Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1476 miejscowość leżała w powiecie poznańskim Korony Królestwa Polskiego. Od 1396 była siedzibą własnej parafii, a w 1510 leżała w dekanacie Oborniki.

Pierwszy dokument o wsi pochodzi z 1343, który znany jest z falsyfikatu pochodzącego z roku 1550. Król polski Kazimierz III Wielki nadał w nim Sędziwojowi z Czarnkowa miasto Czarnków wraz z wsiami równocześnie potwierdzając mu posiadanie wsi Pomorzany, Koszewo, Słomowo i Młynkowo. Wszystkim tym dobrom król Polski nadał immunitet ekonomiczny i sądowy .

W latach 1361–1397 właścicielem we wsi był Gerward ze Słomowa, podłowczy poznański w latach 1369–1372 oraz stolnik poznański w latach 1378–1397. Był ojcem Pietrasza, Szymona z Boguniewa i Żegoty z Łopuchowa herbu Leszczyc. Gerwarda odnotowano w 1361 (wg zachowanej kopii z 1646) kiedy jako dziedzic w Słomowie, przegrał proces z Henrykiem opatem klasztoru w Obrze o Krampsko Stare koło Babimostu. W 1364 Gerwardowi ze Słomowa papież Urban V udzielił zupełnego odpuszczenia grzechów na wypadek śmierci tj. udzielił każdemu kapłanowi prawo do odpuszczenia wszystkich grzechów Gerwarda w obliczu jego śmierci. W 1372 Gerward ze Słomowa wymieniony został jako świadek w dokumencie panów von Osten. W 1375 był on dowódcą zamku w Gniewkowie. W 1388 wystąpił w sporze z Januszem Skoraczewskim (prawdopodobnie ze Skoraczewa koło Książa) o 20 grzywien z tytułu poręki za Zenwicza. W 1388 Gerward przegrał proces sądowy z Andrzejem Gryżyńskim o 10 grzywien, a sąd nakazał mu, by wypłacił je Gryżyńskiemu. Klejna sprawa o 40 grzywien szkody została wyznaczona przez sąd na nowy termin. W latach 1388–1389 Gerward był asesorem w sądzie ziemskim poznańskim. W 1389 wygrał w sporze sądowym z Janem Lutkowskim, a w 1396 z synem Pietraszem.

II wojna światowa

W okresie II wojny światowej miejscowość została objęta zarówno wysiedleniami ludności polskiej jak zasiedleniami ludności niemieckiej. W 1939 po kampanii wrześniowej Wielkopolska została bezpośrednio anektowana przez III Rzeszę. Władze niemieckie utworzyły na jej terenie tzw. Kraj Warty. W okresie okupacji niemieckiej rozpoczęli masowe wysiedlenia ludności polskiej, a później w ramach akcji Heim ins Reich (pol. „Powrót do domu w Rzeszy”) zasiedlanie miejsc po nich niemieckimi przesiedleńcami z Besarabii, krajów bałtyckich i ZSRR.

W 1940 podczas drugiego planu wysiedleńczego w powiecie obornickim przeprowadzono masowe wysiedlenia ludności polskiej. Objęły one bogatych rolników posiadających duże gospodarstwa, właścicieli młynów oraz rodziny osób, które przed wojną wchodziły w skład zarządów gmin. W gminie Rogoźno z miejscowości Garbatka, Gościejewo, Grudna, Parkowo, Słomowo oraz Szczytno wysiedlenia przeprowadzała niemiecka żandarmeria Ordnungspolizei. Weszła ona do wsi o godzinie 3 nad ranem wysiedlając z tych wsi 42 rodziny – 240 osób. Wszystkich transportowano wozami konnymi do punktu zbornego w Obornikach, a następnie pociągiem do obozu przesiedleńczego w Łodzi oraz obozie w Konstantynowie Łódzkim. Po rewizji część młodych ludzi deportowano na przymusowe roboty do III Rzeszy, a pozostałych przewieziono w wagonach towarowych do dystryktów lubelskiego i krakowskiego w Generalnym Gubernatorstwie. W drodze zmarło sześcioro dzieci rodzin rolników wysiedlonych z Parkowa oraz czternastoletnia córka jednej z rodzin wysiedlonych ze Szczytna.

Okres PRL W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa pilskiego.

Zabytki We wsi zachował się wpisany do rejestru zabytków zespół pałacowy złożony z pałacu, parku i oficyny.

Przyroda W latach 1950–1951, podczas badań przyrodniczych, znaleziono w okolicach wsi nowe dla Polski gatunki dwuparców: Glomeris conspersa, Glomeris undulata, a także nowe dla Wielkopolski – Glomeris connexa i Polydesmus denticulatusIrena Brodniewicz, Materiały do znajomości dwuparców (Diplopoda) województwa poznańskiego, ze szczególnym uwzględnieniem Wielkopolskiego Parku narodowego, w: Sprawozdania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, nr 1/1955, s.271.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne