Orlen Basket Liga Kobiet (wcześniej jako Polska Liga Koszykówki Kobiet) – najwyższa w hierarchii klasa żeńskich ligowych rozgrywek koszykarskich w Polsce, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon), systemem kołowym z fazą play-off na zakończenie każdego z sezonów i przeznaczone są dla najlepszych polskich klubów koszykarskich. Jej triumfatorki zostają Mistrzyniami Polski, zaś najsłabsze drużyny relegowane są do I ligi polskiej. Czołowe zespoły klasyfikacji końcowej każdego sezonu uzyskują prawo występów w europejskich pucharach w sezonie następnym (Eurolidze, bądż FIBA EuroCup Women).
Historia Premierowe mistrzostwa Polski w koszykówce kobiet zostały rozegrane w roku 1929, w formule nieligowej (turnieju mistrzowskiego), którego zwyciężczyniami – i jednocześnie pierwszymi mistrzyniami Polski – zostały zawodniczki Cracovii.
Organizator ligi Do 2001 roku organizatorem zmagań ligowych wszystkich szczebli koszykówki kobiet był Polski Związek Koszykówki (PZKosz.). W latach 2001–2013 zarządzaniem rozgrywkami najwyższego szczebla zajmował się – utworzony w tym celu – podmiot o nazwie Polska Liga Koszykówki Kobiet Sp. z o.o. (PLKK Sp. z o.o.). Od początku funkcję Prezesa Zarządu PLKK Sp. z o.o. pełnił Wiesław Zych i był nim do zakończenia działalności spółki.
13 marca 2013 roku na posiedzeniu zarządu PZKosz. podjęto decyzję, że od początku sezonu 2013/2014 to Polski Związek Koszykówki – a nie PLKK Sp. z o.o. – ponownie będzie organizatorem rozgrywek najwyższego szczebla. Przyczyniły się do tego – narastające od wielu lat – niezadowolenie klubów z działań PLKK Sp. z o.o. i nienależyte zabezpieczanie interesu klubów, będących członkami ligi. Największe kontrowersje budziła forma wsparcia finansowego.
Historyczne nazwy Od nazw tytularnych sponsorów PLKK funkcjonowała już jako Torell Basket Liga (TBL) i Sharp Torell Basket Liga (STBL). 10 marca 2006 PLKK Sp. z o.o. podpisała umowę z Domem Samochodowym „Germaz” Sp. z o.o., na mocy której firma ta została patronem ligi, zaś PLKK zmieniła swą nazwę na Ford Germaz Basket Liga (FGBL), a później na Ford Germaz Ekstraklasa (FGE). W latach 2014–2016 sponsorem tytularnym ligi był Tauron, w latach 2017–2023 – Energa, w latach 2023–2026 Orlen, obecnie od 2026 roku sponsorem jest PGE wskutek czego rozgrywki ligowe noszą nazwę PGE Basket Liga Kobiet.
Nazwy sponsorskie Sharp Torell Basket Liga (STBL): 2003/2004 Torell Basket Liga (TBL): 2004/2005 Torell Basket Liga / Ford Germaz Basket Liga (TBL / FGBL): 2005/2006 Ford Germaz Ekstraklasa (FGE): 2006–2012 Polska Liga Koszykówki Kobiet (PLKK): 2012/2013 Basket Liga Kobiet (BLK): 2013/2014 Tauron Basket Liga Kobiet (TBLK): 2014–2016 Basket Liga Kobiet (BLK): 2016/2017 Energa Basket Liga Kobiet (EBLK): 2017–2023 Orlen Basket Liga Kobiet (OBLK): 2023-2026 PGE Basket Liga Kobiet (BLK): od 2026
Drużyny w sezonie 2026/2027 1KS Ślęza Wrocław Artego Bydgoszcz AZS UMCS Lublin Contimax MOSIR Bochnia Enea AZS Politechnika Poznań Energa Toruń Isands Wichoś Jelenia Góra KSSSE Enea AJP Gorzów Wielkopolski MB Zagłębie Sosnowiec SKK Polonia Warszawa Lotto MKS Pruszków Widzew Łódź Wisła Kraków
Medalistki mistrzostw Polski Poszczególne sezony: 1929–2025 Sezon 15px 15px 15px MVP Finałów1929CracoviaAZS WarszawaIKP Łódź1930AZS WarszawaŁKS ŁódźCracovia1931AZS WarszawaIKP Łódź1932IKP ŁódźAZS PoznańAZS Warszawa1933IKP ŁódźPolonia WarszawaCracovia1934Polonia WarszawaIKP ŁódźWKS Unia Lublin1935Polonia WarszawaAZS WarszawaIKP Łódź W 1936 mistrzostw Polski nie rozegrano (reorganizacja rozgrywek).1937AZS WarszawaPolonia WarszawaIKP Łódź1938AZS WarszawaIKP ŁódźAZS Lwów1939IKP ŁódźAZS WarszawaPolonia Warszawa W latach 1940–1945 mistrzostw Polski nie rozegrano z powodu trwania II wojny światowej.1946TUR ŁódźSpołem WarszawaAZS Warszawa1947AZS WarszawaZryw ŁódźCracovia1947/1948Spójnia WarszawaZryw ŁódźAZS Warszawa1948/1949Spójnia WarszawaPolonia WarszawaZryw Łódź1949/1950AZS WarszawaSpójnia WarszawaGwardia Kraków *1950/1951Spójnia WarszawaAZS WarszawaKolejarz Warszawa **1951/1952Spójnia WarszawaGwardia KrakówAZS Warszawa1952/1953AZS-AWF WarszawaSpójnia WarszawaGwardia Kraków1953/1954AZS-AWF WarszawaSpójnia WarszawaGwardia Kraków1954/1955AZS-AWF WarszawaKolejarz Poznań ***Wawel Kraków1955/1956AZS-AWF WarszawaKolejarz PoznańKolejarz Warszawa1956/1957Lech PoznańAZS-AWF WarszawaWawel Kraków1957/1958AZS-AWF WarszawaWawel KrakówLech Poznań1958/1959Wawel KrakówAZS-AWF WarszawaTS Wisła Kraków1959/1960AZS-AWF WarszawaWawel KrakówTS Wisła Kraków1961AZS-AWF WarszawaWawel KrakówOlimpia Poznań1962AZS-AWF WarszawaWawel KrakówTS Wisła Kraków1962/1963TS Wisła KrakówAZS-AWF WarszawaWawel Kraków1963/1964TS Wisła KrakówAZS-AWF WarszawaŁKS Łódź1964/1965TS Wisła KrakówAZS-AWF WarszawaPolonia Warszawa1965/1966TS Wisła KrakówŁKS ŁódźOlimpia Poznań1966/1967ŁKS ŁódźTS Wisła KrakówPolonia Warszawa1967/1968TS Wisła KrakówŁKS ŁódźSpójnia Gdańsk1968/1969TS Wisła KrakówSpójnia GdańskŁKS Łódź1969/1970TS Wisła KrakówSpójnia GdańskAZS-AWF Warszawa1970/1971TS Wisła KrakówŁKS ŁódźLech Poznań1971/1972ŁKS ŁódźTS Wisła KrakówLech Poznań1972/1973ŁKS ŁódźTS Wisła KrakówLech Poznań1973/1974ŁKS ŁódźTS Wisła KrakówSpójnia Gdańsk1974/1975TS Wisła KrakówŁKS ŁódźPolonia Warszawa1975/1976TS Wisła KrakówPolonia WarszawaŁKS Łódź1976/1977TS Wisła KrakówŁKS ŁódźAZS Poznań1977/1978AZS PoznańSpójnia GdańskŁKS Łódź1978/1979TS Wisła KrakówSpójnia GdańskŁKS Łódź1979/1980TS Wisła KrakówSpójnia GdańskŁKS Łódź1980/1981TS Wisła KrakówSpójnia GdańskŁKS Łódź1981/1982ŁKS ŁódźWTK Ślęza WrocławTS Wisła Kraków1982/1983ŁKS ŁódźTS Wisła KrakówWłókniarz Pabianice1983/1984TS Wisła KrakówWTK Ślęza WrocławLech Poznań1984/1985TS Wisła KrakówWTK Ślęza WrocławŁKS Łódź1985/1986ŁKS ŁódźWTK Ślęza WrocławSpójnia Gdańsk1986/1987WTK Ślęza WrocławTS Wisła KrakówŁKS Łódź1987/1988TS Wisła KrakówWłókniarz PabianiceOlimpia Poznań1988/1989Włókniarz PabianiceSpójnia GdańskOlimpia Poznań1989/1990Włókniarz PabianiceLech PoznańOlimpia Poznań1990/1991Włókniarz PabianiceŁKS ŁódźOlimpia Poznań1991/1992Włókniarz PabianiceTS Wisła KrakówOlimpia Poznań1992/1993Olimpia PoznańWłókniarz PabianiceWTK Ślęza Wrocław1993/1994Olimpia Atlantis PoznańWłókniarz PabianiceŁKS Łódź1994/1995ŁKS ŁódźOlimpia PoznańWarta Investment Gdynia1995/1996Warta S.A. BI Gdynia ŁKS ŁódźOlimpia Poznań1996/1997 ŁKS ŁódźFota-Dajan GdyniaMTK Pabianice1997/1998Fota Porta GdyniaŁKS Żywiec ŁódźTS Wisła Cristal Kraków1998/1999Fota Porta GdyniaTS Wisła Cristal KrakówMTK Polfa Pabianice1999/2000Polpharma VBW Clima GdyniaMTK Polfa PabianiceTS Wisła Kraków2000/2001Polpharma VBW Clima GdyniaPolfa PabianiceToya-Ślęza Wrocław2001/2002Lotos VBW Clima GdyniaPolfa PabianiceŚlęza Wrocław2002/2003Lotos VBW Clima GdyniaPolfa PabianiceŁKS Łódź2003/2004Lotos VBW Clima GdyniaStary Browar AZS PoznańPZU Polfa Pabianice2004/2005Lotos GdyniaTS Wisła Can-Pack KrakówCCC PolkowiceAgnieszka Bibrzycka (Lotos)2005/2006TS Wisła Can-Pack KrakówLotos GdyniaPZU Polfa PabianiceAnna DeForge (Wisła)2006/2007TS Wisła Can-Pack KrakówLotos GdyniaCCC PolkowiceChamique Holdsclaw (Wisła)2007/2008TS Wisła Can-Pack KrakówLotos PKO BP GdyniaKSSSE AZS PWSZ Gorzów WielkopolskiCandice Dupree (Wisła)2008/2009Lotos PKO BP GdyniaKSSSE AZS PWSZ Gorzów WielkopolskiTS Wisła Can-Pack KrakówTamika Catchings (Lotos)2009/2010Lotos PKO BP GdyniaKSSSE AZS PWSZ Gorzów WielkopolskiEnerga ToruńErin Phillips (Lotos)2010/2011TS Wisła Can-Pack KrakówCCC PolkowiceKSSSE AZS PWSZ Gorzów WielkopolskiJelena Leuczanka (Wisła)2011/2012TS Wisła Can-Pack KrakówCCC PolkowiceEnerga ToruńEwelina Kobryn (Wisła)2012/2013CCC PolkowiceTS Wisła Can-Pack KrakówArtego BydgoszczWalerija Musina (CCC)2013/2014TS Wisła Can-Pack KrakówCCC PolkowiceArtego BydgoszczJustyna Żurowska (Wisła)2014/2015TS Wisła Can-Pack KrakówArtego BydgoszczCCC PolkowiceJustyna Żurowska-Cegielska (Wisła)2015/2016TS Wisła Can-Pack KrakówArtego BydgoszczŚlęza WrocławYvonne Turner (Wisła)2016/2017Ślęza WrocławTS Wisła Can-Pack KrakówCCC PolkowiceSharnee Zoll (Ślęza)2017/2018CCC PolkowiceArtego BydgoszczŚlęza WrocławTemi Fagbenle (CCC)2018/2019CCC PolkowiceInvestInTheWest Enea Gorzów WielkopolskiArka GdyniaJasmine Thomas (CCC)2019/2020Arka GdyniaArtego BydgoszczInvestInTheWest Enea Gorzów Wielkopolski2020/2021VBW Arka GdyniaCCC PolkowiceArtego BydgoszczPolskaStrefaInwestycji Enea Gorzów Wielkopolski Alice Kunek (Arka)2021/2022BC PolkowicePszczółka Polski Cukier AZS UMCS LublinVBW Arka GdyniaErica Wheeler (BC Polkowice)2022/2023Polski Cukier AZS UMCS LublinBC PolkowicePolskaStrefaInwestycji Enea Gorzów WielkopolskiSparkle Taylor (AZS UMCS)2023/2024KGHM BC PolkowicePolskaStrefaInwestycji Enea AJP Gorzów WielkopolskiVBW Arka GdyniaErica Wheeler (KGHM)2024/2025VBW Arka GdyniaPolskaStrefaInwestycji Enea AJP Gorzów WielkopolskiŚlęza WrocławRuth Hebard (VBW) (*) – w latach 1949–1956 Wisła Kraków nosiła nazwę Gwardii Kraków (**) – w latach 1949–1956 Polonia Warszawa nosiła nazwę Kolejarz Warszawa (***) – w latach 1949–1956 Lech Poznań nosił nazwę Kolejarz Poznań
Zestawienie mistrzyń Polski + Liczba MP Klub Lata 25 Wisła Kraków 1963, 1964, 1965, 1966, 1968, 1969, 1970, 1971, 1975, 1976, 1977, 1979, 1980, 1981, 1984, 1985, 1988, 2006, 2007, 2008, 2011, 2012, 2014, 2015, 2016 14 AZS Warszawa/AZS-AWF Warszawa 1930, 1931, 1937, 1938, 1947, 1950, 1953, 1954, 1955, 1956, 1958, 1960, 1961, 1962 14 VBW Arka Gdynia 1996, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2009, 2010, 2020, 2021, 2025 9 ŁKS Łódź 1967, 1972, 1973, 1974, 1982, 1983, 1986, 1995, 1997 5 BC Polkowice 2013, 2018, 2019, 2022, 2024 4 Włókniarz Pabianice 1989, 1990, 1991, 1992 4 Spójnia Warszawa 1948, 1949, 1951, 1952 3 IKP Łódź 1932, 1933, 19392 AZS UMCS Lublin 2023, 2026 2 Ślęza Wrocław 1987, 2017 2 Olimpia Poznań 1993, 1994 2 Polonia Warszawa 1934, 1935 1 AZS Poznań 1978 1 Wawel Kraków 1959 1 Lech Poznań 1957 1 TUR Łódź 1946 1 Cracovia 1929
Mistrzowskie składy pogrubienie – oznacza zawodniczkę, która została wybrana MVP finałów PLKK Wisła Kraków mistrzynie polskiej ligi 1963 Joanna Michalik Elżbieta Żółtowska-Wężyk Danuta Dalewska Danuta Sala Krystyna Pabjańczyk-Likszo Barbara Matias Danuta Otolińska-Dudek Barbara Szydłowska Ewa Czuwaj Irena Górka-Szaflik Danuta Kubik-Sokół Janina Wojtal Trener: Ludwik Miętta-Mikołajewicz
Wisła Kraków mistrzynie polskiej ligi 1964 Joanna Michalik Anna Cembronowicz Alina Szostak Danuta Matejko Krystyna Pabjańczyk-Likszo Barbara Matias Danuta Otolińska-Dudek Barbara Szydłowska Ewa Czuwaj Irena Górka-Szaflik Danuta Kubik-Sokół Janina Wojtal Trener: Ludwik Miętta-Mikołajewicz
Wisła Kraków mistrzynie polskiej ligi 1965 Joanna Michalik Anna Cembronowicz Alina Szostak Danuta Matejko Krystyna Pabjańczyk-Likszo Barbara Matias Danuta Sala Barbara Szydłowska Ewa Czuwaj Irena Górka-Szaflik Barbara Nowak Janina Wojtal Trener: Ludwik Miętta-Mikołajewicz
Wisła Kraków mistrzynie polskiej ligi 1966 Joanna Michalik Anna Cembronowicz Alina Szostak Danuta Matejko Krystyna Pabjańczyk-Likszo Barbara Matias Danuta Sala Elżbieta Romanowska Wanda Czuwaj Ewa Czuwaj Irena Górka-Szaflik Barbara Nowak Janina Wojtal Trener: Ludwik Miętta-Mikołajewicz
ŁKS Łódź mistrzynie polskiej ligi 1967 Aniela Majde Irena Sokuł Maria Bratoszewska Lucyna Gałka Barbara Nartowska Zdzisława Ogłozińska Maria Łuczyńska Lucjanna Michalska Małgorzata Smoleńska Joanna Kłosowicz Elżbieta Skrzypek Krystyna Gałła Trener: Józef Żyliński Asystenci: A. Nowakowski
Wisła Kraków mistrzynie polskiej ligi 1968 Elżbieta Biesiekierska Anna Cembronowicz Alina Szostak Stanisława Guzik Krystyna Pabjańczyk-Likszo Barbara Konik Teresa Koblik Wanda Czuwaj Ewa Czuwaj Irena Górka-Szaflik Barbara Nowak-Rogowska Janina Wojtal Trener: Ludwik Miętta-Mikołajewicz
Wisła Kraków mistrzynie polskiej ligi 1969 Elżbieta Biesiekierska Małgorzata Gołąbek Alina Szostak Stanisława Guzik Krystyna Pabjańczyk-Likszo Zdzisława Pabjańczyk-Ogłozińska