mały|Kolejka Parkowa Maltanka mały|Kolejka Muzeum Obrony Wybrzeża w Helu w sezonie letnim
Kolej parkowa – kolej wąskotorowa lub model kolei w dużej skali o charakterze typowo rekreacyjnym, funkcjonuje jako środek transportu i atrakcja w rozległych parkach miejskich lub rozrywki, czasem również w prywatnych ogrodach.
Nazewnictwo Pojęcie "kolej parkowa" w języku polskim może określać zarówno kolej wąskotorową, jak i model kolei wybudowany w parku. Natomiast "kolej ogrodowa" obejmuje modele eksploatowane w ogrodzie, zarówno w małej skali, jak i większe, które umożliwiają już jazdę pasażerów. W języku angielskim koleje ogrodowe umożliwiające jazdę pasażerów, w odróżnieniu od mniejszych modeli budowanych w ogrodzie (ang. ), są znane jako "koleje podwórkowe" (ang. ).
Wąskotorowe koleje parkowe Wąskotorowe koleje parkowe, wówczas zwane pionierskimi, powstawały dość licznie w krajach RWPG w latach 50.-60. XX wieku i były miejscem, gdzie młodzież mogła zaznajamiać się czynnie z techniką kolejnictwa.
W Polsce wąskotorową kolej parkową posiadają do dziś: Bydgoszcz (Myślęcińska Kolej Parkowa – nie kursuje wskutek pożaru), konurbacja górnośląska (Kolej parkowa w Parku Śląskim), Krośnice (Krośnicka Kolejka ParkowaBudowa Krośnickiej Kolejki Parkowej) Ostrów Wielkopolski (kolejka parkowa w Parku Kultury i Wypoczynku Piaski-Szczygliczka), Poznań (Kolejka Parkowa Maltanka). Nieczynne tory kolei parkowej będącej miniaturą sieci tramwajowej w ramach miasteczka ruchu drogowego znajdują się na motodromie w Łodzi.
Koleje parkowe mają m.in. Budapeszt i Drezno, przy czym ta ostatnia o rozstawie toru zaledwie 381 mm eksploatuje m.in. parowozy będące modelami oryginalnych konstrukcji.
Miniaturowe koleje parkowe i ogrodowe Modele kolei w dużej skali pozwalającej na jazdę pasażerów, nierzadko eksploatujące "żywe" parowozy, były popularne zwłaszcza na przełomie XIX i XX wieku w rozległych posiadłościach ziemskich. Kolej taką posiadał m.in. Walt Disney.
Obecnie największa sieć miniaturowej kolei parkowej pod nazwą Train Mountain znajduje się w stanie Oregon w USA.
W Polsce miniaturową kolej parkową posiadają m.in.: Cichowo (Kolejka Parkowa, Liliputbahn), Doktorce (park linowy), Kościerzyna (Muzeum Kolejnictwa), Ogrodzieniec (Park Kolejowy na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej), Tarnowskie Góry (Zabytkowa Kopalnia Srebra). Parametry techniczne modeli kolejowych, również w skalach umożliwiających przewóz pasażerów, określają Normy Europejskich Kolei Modelowych (NEM) opracowane przez Europejskie Stowarzyszenie Modelarzy Kolejowych i Przyjaciół Kolei (MOROP) oraz normy amerykańskiego Narodowego Stowarzyszenia Kolei Modelowych (NMRA).
Przypisy
Kategoria:Koleje wąskotorowe Kategoria:Transport kolejowy Kategoria:Koleje parkowe