Twierdza Toruń () – pruska twierdza fortowa z II połowy XIX wieku wzniesiona za pieniądze uzyskane z kontrybucji po wojnie francusko-pruskiej.
Historia Budowa fortyfikacji wewnętrznych Po kongresie wiedeńskim pruskie władze Torunia rozpoczęły intensywną transformację miasta w twierdzę nadgraniczną. .
Pierwsze toruńskie forty W latach 1828–1833 wzniesiono Fort św. Jakuba, budowla obronna mająca osłaniać miasto od strony wschodniej. . Drugim fortem ubezpieczającym linię kolejową do Kutna był Fort Kolejowy, wzniesiony na planie sześciokąta w latach 1863–1866. .
Rozbudowa fortyfikacji wewnętrznych .
. W 1909 podjęto budowę lotniska.
Budowa twierdzy pierścieniowej Twierdza została wzniesiona na mocy rozporządzenia pruskiego sztabu generalnego (24 czerwca 1872), .
Budowa rozpoczęła się na przełomie 1877 i 1878 roku, jej pierwszy etap trwał siedem lat. W tym okresie oddano do użytku forty I, IV (1882), II, III, V, VII (1884) i VI (1885). .
.
Po I wojnie światowej Twierdza Toruń nie była oblegana w czasie I wojny światowej. Wycofujące się z Torunia wojska pruskie świadomie zniszczyły wyposażenie fortów, zabierając urządzenia artyleryjskie, przyrządy celownicze, drzwi pancerne oraz zasilanie instalacji elektrycznej, przecięły kable telegraficzne. Uszkodzenia te poważnie ograniczyły wartość bojową fortów, które przeszły następnie remonty na koszt wojska polskiego. Przejęło ono większość fortów, adaptując je na cele koszarowe i magazynowe. .
.
.
Forty Zestawienie numeracji i nazw fortów pierścienia zewnętrznego:
Nazwapierwotna niemieckapolska Okres budowy Opis Lokalizacja Fort Ia König Wilhelm IFort I im. Jana III Sobieskiego 1888–1892 Początkowo standardowy fort artyleryjski, po przebudowie fort pancerny Winnica Fort I (Buchrafort) BülowFort II im. Stefana Czarnieckiego 1878–1882 Standardowy fort artyleryjski Rubinkowo Fort I-5 Werk L'EstocqFort III im. Stanisława Jabłonowskiego Pośredni fort piechoty Mokre Fort II YorckFort IV im. Stefana Żółkiewskiego 1880–1884 Standardowy fort artyleryjski Katarzynka Fort III ScharnhorstFort V im. Karola Chodkiewicza 1879–1884 Standardowy fort artyleryjski Wrzosy Fort IIIa DohnaFort VI im. Jaremego Wiśniowieckiego 1887–1890 Standardowy fort piechoty Wrzosy Fort IV Friedrich der GrosseFort VII im. Tadeusza Kościuszki 1880–1883 Standardowy fort artyleryjski Barbarka Fort IVb Herzog AlbrechtFort VIII im. Kazimierza Wielkiego 1888–1890 Standardowy fort piechoty Bielany Fort IVa Heinrich von PlauenFort IX im. Bolesława Chrobrego 1882-1884 Pośredni fort artyleryjski Bydgoskie Przedmieście Batterie GrünthalmühleFort X Bateria Nadbrzeżna 1888–1890 Otwarta bateria artylerii Piaski Fort V Grosser KurfürstFort XI im. Stefana Batorego 1879–1884 Standardowy fort artyleryjski Podgórz Fort Va Ulrich von JungingenFort XII im. Władysława Jagiełły 1887–1889 Standardowy fort piechoty Podgórz Fort VI Winrich von KniprodeFort XIII im. Karola Kniaziewicza 1882–1885 Standardowy fort artyleryjski Stawki Fort VIa Hermann BalkFort XIV im. Józefa Dwernickiego 1888–1892 Standardowy fort piechoty Stawki Fort VII Hermann von SalzaFort XV im. Józefa Bema (w okresie międzywojennym) im. Henryka Dąbrowskiego 1882–1884 Standardowy fort artyleryjski Rudak Fort VIIIFort XVI – Fort Kolejowy 1863–1866 Rudak Fort IXFort XVII – Przyczółek Mostowy lub Warownia Przedmoście Stawki
Zobacz też Muzeum Twierdzy Toruń 35 Dywizja Cesarstwa Niemieckiego Hans Alexis von Biehler
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Twierdza Toruń Kategoria:Podziemne trasy turystyczne w Polsce Kategoria:Zabytki nieruchome w Toruniu