Brandenburg an der Havel (powszechnie stosowna jest również forma skrócona Brandenburg; hist. W. Dzwonkowski, 1918. Prahistorja ziem polskich. Słowiańszczyzna pierwotna. Początki polskiej kultury i organizacji. Warszawa; mapa. lub BranibórzWacław Sobieski, Dzieje Polski, Warszawa 1923, s. 19., hist. ) – miasto na prawach powiatu w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, położone nad rzeką Hawelą. Ponad 20% powierzchni miasta zajmują wodyPoznaj zieloną stronę Brandenburgii. Brandenburg an der Havel.
Miasto Brandenburg nadało nazwę marchii brandenburskiej, późniejszej prowincji Brandenburgia a także dzisiejszemu krajowi związkowemu.
Historia thumb|left|Brandenburg w XIX wieku Pierwotnie słowiańska Brenna, gród plemienia Stodoran, od 948 roku z przerwami siedziba biskupstwa. W latach 1154–1157 gród księcia Stodoran Jaksy z Kopanicy, lennika Polski. W 1157 został zdobyty przez margrabiego Marchii Północnej Albrechta Niedźwiedzia i ustanowiony stolicą Marchii Brandenburskiej. W latach 1373–1415 wraz z Marchią Brandenburską pod panowaniem Korony Czeskiej, w granicach których nosił czeską nazwę Branibor. W 1417 miasto utraciło stołeczny status na rzecz Berlina. Członek Hanzy. Znacząco ucierpiało w trakcie wojny trzydziestoletniej. W 1715 doszło do połączenia Starego Miasta i Nowego Miasta. Od 1871 w granicach Niemiec. Od 1881 roku należał do rejencji poczdamskiej w prowincji Brandenburgia.
W latach 1949–1990 leżał w granicach Niemieckiej Republiki Demokratycznej w okręgu Poczdam. W latach 1993 i 2003 rozszerzono granice miasta o kilka przylegających wsi.
25 lipca 1952 do Brandenburga włączono dawne miasto Plaue an der Havel i wieś KirchmöserGemeinden 1994 und ihre Veränderungen seit 01.01.1948 in den neuen Ländern, Verlag Metzler-Poeschel, Stuttgart 1995, , Hrsg.: Statistisches Bundesamt.
Zabytki thumb|upright|Posąg Rolanda przed Urzędem Miasta Katedra św. Piotra i Pawła na Wyspie Katedralnej z XII – XV wieku Kościoły z XIII wieku – XV wieku Ratusze z XIV i z XVI–XVIII wieku Posąg Rolanda Mury obronne z basztami Wieża widokowa Friedenswarte
Gospodarka Do końca NRD miasto było przede wszystkim ośrodkiem przemysłu ciężkiego i maszynowego, na czele z hutą stali i walcownią, a także fabryką przekładni i zakładem naprawy taboru kolejowego.
Istnieje ponadto port nad kanałem łączącym Hawelę z Łabą i Kanałem Śródlądowym oraz stocznia rzeczna.
Transport thumb|Dworzec kolejowy Brandenburg Hauptbahnhof Miasto położone jest na skrzyżowaniu dróg krajowych B1 i B102 a w odległości około 10 kilometrów przebiega autostrada A2, która jest częścią europejskiego szlaku drogowego E30.
Główna stacja kolejowa to Brandenburg Hauptbahnhof, położona przy linii kolejowej Berlin–Magdeburg. Niegdyś większy węzeł kolejowy, obecnie istnieje jedynie regionalna linia kolejowa Brandenburg–Rathenow, odchodząca od głównej linii kolejowej.
W mieście działają dwie linie tramwajowe – linia nr 1 oraz nr 6. Ponadto sieć transportu publicznego uzupełniają 11 linii autobusowych dziennych i 3 linie nocne.
Demografia Rok Populacja 1600 10 000 1648 3 000 1715 11 000 1818 12 800 1867 25 500 1871 25 800 Rok Populacja 1880 29 066 1890 37 817 1900 49 250 1910 53 595 1916 48 039 1925 59 297 Rok Populacja 1933 64 190 1939 83 825 1945 68 927 1950 82 215 1955 87 143 1960 86 722 Rok Populacja 1964 89 697 1971 93 983 1975 93 765 1981 94 680 1985 94 862 1988 94 872 Rok Populacja 1990 89 889 1995 85 994 2000 77 516 2005 74 760 2010 71 778 2015 71 574 Rok Populacja 2020 72 040
Polacy w Brandenburgu W latach 1154–1157 jako część Księstwa Kopanickiego miejscowość stanowiła lenno Polski. W drugiej połowie XII wieku w miejscowej katedrze została pochowana polska księżniczka Judyta Bolesławówna. W 1884 roku w Brandenburgu urodził się wiceadmirał Józef Unrug. W latach 1942–1944 w Brandenburgu zostali straceni przez Niemców Józef Horst, Maksymilian Golisz i Wacław Ławrentjew.
Ludzie związani z Brandenburg an der Havel
Współpraca międzynarodowa Nadrenia-Palatynat: Kaiserslautern Dania: Ballerup Francja: Ivry-sur-Seine Rosja: Magnitogorsk
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Miasta w Brandenburgii Kategoria:Ośrodki zagłady Akcji T4