thumb|Darń Andreaea rupestris thumb|Darń Andreaea rupestris thumb|Andreaea rupestris Naleźliny (Andreaeopsida) – klasa mchów. Zalicza się do niej zwykle jeden rodzaj – naleźlina Andreaea z ok. 100 gatunkami. Są to rośliny o zasięgu obejmującym wszystkie kontynenty, spotykane jednak głównie w klimacie okołobiegunowym, umiarkowanym chłodnym i oceanicznym. W Europie występuje 10 gatunków przedstawicieli tego rodzaju, z czego 6 w Polsce. Rosną zwykle na skałach kwaśnych, granitowych.
Nazwa naukowa rodzaju i utworzonych z niej nazw taksonów wyższych rang upamiętnia niemieckiego przyrodnika i aptekarza Johanna Gerharda Reinharda Andreaea (1724–1793).
Morfologia thumb|Andreaea heinemannii thumb|Andreaea rothii thumb|Andreaea nivalis Splątek Początkowo nitkowaty i silnie rozgałęziony, wyrasta z wielokomórkowego zarodnika. Następnie plechowaty, o wstęgowatym kształcie. Wyróżnia się tym wśród mchów, że tworzą ją dwie lub trzy warstwy komórek, a nie pojedyncza. Gametofit Rośliny tworzące zbite darnie lub poduszeczki barwy czarnej lub brunatnej, czasem fioletowo nabiegłe. Łodyżka cienka i okrągła, zwykle rozgałęziona, bez wiązki centralnej. Ulistniona jest gęsto i skrętolegle. Listki zwykle z szydlastym kończykiem, z żebrem lub bez. Mają prostą budowę anatomiczną – brak elementów przewodzących i żeberka. Kształt blaszki jest jajowaty, wąskolancetowaty, czasem lirowaty, liście są proste lub wygięte, na końcu zaostrzone lub zaokrąglone, całobrzegie i piłkowane. Na szczycie roślin rozwijają się walcowate plemnie i buteleczkowate rodnie. Rośliny są jedno- lub dwupienne. Sporofit Wyrasta na pseudopodium (brak sety podobnie jak u torfowców). Puszka zarodni oddzielona jest od stopy tylko krótkim przewężeniem. Sama zarodnia jest okryta drobnym czepkiem i otwiera się czterema (rzadko 8) podłużnymi szczelinami, powstającymi wzdłuż szeregów słabszych komórek. Wewnątrz zarodni znajduje się kolumienka okryta woreczkiem zarodnikowym, przylegającym też do ścian zarodni (brak przestworów powietrznych).
Ekologia Naleźliny występują na skałach bezwapiennych, w miejscach wilgotnych. Zwykle w górach. W Polsce rośliny te spotykane są górach i bardzo rzadko na głazach narzutowych w północnej części kraju. Zarodnie otwierają się tylko podczas niskiej wilgotności, kiedy zarodniki mogą być daleko rozprzestrzeniane przez ruchy powietrza. Gdy jest wilgotno – zarodnie pozostają zamknięte.
Systematyka Na ogół wyróżnia się tu jeden rodzaj – naleźlinę Andreaea Hedw. klasyfikowany do rodziny naleźlinowatych Andreaeaceae Dumort. i rzędu naleźlinowców Andreaeales Limpr.. W niektórych ujęciach włączane są tu rośliny z rodzaju Andreaeobryum (w randze odrębnego rzędu Andreaeobryales B.M.Murray), a z rodzaju Andreaea wyłącza się jeden lub dwa inne rodzajeWolfgang Frey, Eberhard Fischer, Michael Stech: Bryophytes and seedless Vascular Plants. W: Wolfgang Frey (red.): Syllabus of Plant Families - A. Engler's Syllabus der Pflanzenfamilien. 13. wydanie, T. 3, Borntraeger, Berlin/Stuttgart 2009, .
Pozycja systematyczna naleźlin na drzewie filogenetycznym mchów
Wykaz gatunków z rodzaju naleźlina AndreaeaNazwy zwyczajowe według:
Przypisy
Kategoria:Mchy