Topik, wodnik (Argyroneta aquatica) – gatunek wodnego pająka z rodziny topikowatych (Argyronetidae). Samica osiąga 8–15 mm długości, samiec 9–12 mm. Bywa niekiedy klasyfikowany w rodzinie lejkowcowatych (Agelenidae).

Tryb życia i zachowanie 140px|mały|lewo|Samica Topik jako jedyny gatunek spośród pająków całe swoje życie spędza w wodzie, ale nie różni się od innych pająków budową ani fizjologią.

Genetycznie topik nie różni się szczególnie od pająków lądowych. Oznacza to, że jego przystosowanie do życia w wodzie wynika przede wszystkim z cech fizjologicznych oraz behawioralnych, a nie na zmianach ewolucyjnych.

Zdolność przebywania w wodzie uzyskał dzięki wykształceniu odpowiedniego zestawu zachowań. Podobnie jak inne pająki topik oddycha powietrzem atmosferycznym. Aby pogodzić to z wodnym trybem życia, pokrywa odwłok (na którym znajdują się otwory narządów oddechowych – płucotchawki) specjalną otoczką powietrzną utrzymywaną przez włoski na odwłoku. Otoczka ta powstaje przez wciągnięcie do wody bańki powietrza. Aby tego dokonać, pająk wynurza z wody koniec odwłoka wraz z kądziołkami przędnymi i tylnymi nogami, między którymi rozsnuwa plątaninę nici pajęczyny, wciąga pajęczynę pod wodę, zagarniając nią bańkę powietrza, która przylepia się do odwłoka. Topik zsuwa potem bańkę nogami z odwłoka i uzupełnia nią zapas powietrza w podwodnym „dzwonie”, w którym mieszka w cieplejszej porze roku. Zamieszkuje zarośnięte zbiorniki wolno płynących lub stojących wód, żywiąc się drobnymi zwierzętami wodnymi.

Zimowanie odbywa się zwykle pod wodą w opuszczonych muszlach ślimaków. Innym sposobem na zimowanie jest pozostawanie w dzwonie nurkowym, który jest izolatorem termicznym, zaś wielkość dzwona może być regulowana przez pająka w zależności od potrzeb. Dzięki utworzeniu dzwona zimowego, pająk może bez konieczności wynurzania się na powierzchnię, przetrwać zimę.

Dzwon nurkowy polega na przymocowaniu pajęczyny do roślin i wprowadzeniu do niej pęcherzyków powietrza z powierzchni, które przenoszone są dzięki hydrofobowym włoskom na ciele.

Zobacz też

Nartnik duży – czasami mylony z Topikiem.

Przypisy

Kategoria:Topikowate Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1757 roku