thumb|Kamienica Jacka Małachowskiego w Warszawie przy ul. Senatorskiej 8 – architekt Szymon Bogumił Zug, 1788 thumb|Kamienica Jacka Małachowskiego w Warszawie Jacek (Hiacynt) Małachowski herbu Nałęcz (ur. 25 sierpnia 1737 w Końskich, zm. 27 marca 1821 w Bodzechowie) – hrabia, kanclerz wielki koronny 1786–1793, podstoli wielki koronny i referendarz wielki koronny od 1764, starosta ostrołęcki od 1756, starosta piotrkowski od 1758, starosta grodecki od 1762Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku, Kórnik 1992, s. 135, 144., prezes Komisji KruszcowejEncyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku, t. I, Warszawa 1981 s. 326., członek Komisji Edukacji Narodowej w latach 1776–1783Ambroise Jobert, Komisja Edukacji Narodowej w Polsce (1773–1794). Jej dzieło wychowania obywatelskiego, przełożyła i uzupełniła Mirosława Chamcówna, przedmową opatrzył Henryk Barycz, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1979, s. 277., duktor powiatów piotrkowskiego i radomszczańskiego w 1764 rokuAkt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 58, zapisano jako powiat radomski, jednak współcześnie często tak nazywano powiat radomszczański województwa sieradzkiego, o czym świadczy fakt, że podpisał elekcję z województwem sieradzkim., kawaler Orderu Orła Białego. Dziedzic na dobrach Rękoraj i Moszczenica.
Życiorys Syn Jana i Izabeli Humieckiej, brat Mikołaja, Antoniego i Stanisława. Ożenił się z Petronelą Antoniną Rzewuską w 1765. Miał z nią syna Jana i córkę Franciszkę. Na chrzcie otrzymał imię Hiacynt.
Był posłem z województwa sandomierskiego na sejm 1758 rokuDiarjusze sejmowe z wieku XVIII.T.III. Diarjusze sejmów z lat 1750, 1752, 1754 i 1758, Warszawa 1937, s. 284..
Karierę polityczną rozpoczął w wieku 19 lat, jako poseł województwa sandomierskiego na sejm 1756Piotr Olszewski, Magnat i jego kariera. Zarys działalności publicznej i gospodarczej Jacka Małachowskiego w latach 1756–1786, [w:] Życie gospodarcze Rzeczypospolitej w XVI-XVIII wieku, pod red. J. Wijaczki, Toruń 2007, s. 187.. Poseł województwa sandomierskiego na sejm 1758 rokuDiarjusze sejmowe z wieku XVIII.T.III. Diarjusze sejmów z lat 1750, 1752, 1754 i 1758, wydał Władysław Konopczyński, Warszawa 1937, s. 284.. Jacek Małachowski został referendarzem i podstolim koronnym w 1764. Był marszałkiem konfederacji Czartoryskich w 1764 roku w województwie sieradzkim i posłem tego województwa na sejm konwokacyjny (1764)Volumina Legum, t. VII, Petersburg 1860, s. 91.. Poseł województwa sieradzkiego na sejm elekcyjny 1764 rokuVolumina Legum, t. VII, Petersburg 1860, s. 102.. Był konsyliarzem konfederacji generalnej 1764 rokuKonfederacya Generalna Koronna Po doszłym Seymie Convocationis Zaczęta w Warszawie Dnia 23. Czerwca Roku Pańskiego 1764. Ręką J. O. Xcia Jmci Prymasa Korony Polskiey [...] Stwierdzona, [b.n.s.]. W 1764 roku podpisał elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego z województwem sieradzkim jako poseł sieradzki na sejm elekcyjny oraz duktor powiatów piotrkowskiego i radomszczańskiegoAkt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 58. jako deputat podpisał jego pacta conventaAkt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 20.. W 1764 roku był marszałkiem sejmu koronacyjnegoWładysław Konopczyński, Chronologia sejmów polskich 1493-1793, Kraków 1948, s. 167, . i posłem na ten sejm z województwa sieradzkiegoLudwik Zieliński, Pamiątki historyczne krajowe, Lwów 1841, s. 25.. Był posłem na sejm w 1766 roku z województwa sieradzkiegoDyaryusz seymu walnego ordynaryinego odprawionego w Warszawie roku 1766..., brak paginacji.. Komisarz z rycerstwa Komisji Skarbowej Koronnej w 1765 rokuAntoni Sozański, Imienne spisy osób duchownych, świeckich i wojskowych, które w pierwszych ośmiu latach panowania króla Stanisława Poniatowskiego od 1764-1772 r. w rządzie lub przy administracyi Rzeczypospolitéj udział brały [...]. Cz. 1, Tablice i rejestr, Kraków 1866, s. 10.. Był członkiem konfederacji radomskiej 1767 rokuKorwin [Kossakowski] S., Trzeci Maj i Targowica, Kraków 1890, s. 226.. W załączniku do depeszy z 2 października 1767 roku do prezydenta Kolegium Spraw Zagranicznych Imperium Rosyjskiego Nikity Panina, poseł rosyjski Nikołaj Repnin określił go jako posła właściwego dla realizacji rosyjskich planów na sejmie 1767 roku za którego odpowiada król, poseł województwa sandomierskiego na sejm 1767 rokuНосов Б. В. Установление российского господства в Речи Посполитой. 1756–1768 гг. Moskwa, 2004, s. 663.. Jako poseł szedł w skład delegacji, wyłonionej pod naciskiem posła rosyjskiego Nikołaja Repnina, powołanej w celu określenia ustroju RzeczypospolitejAleksander Kraushar, Książę Repnin i Polska, Warszawa 1900 t. II, s. 318.. Członek konfederacji Andrzeja Mokronowskiego w 1776 rokuVolumina Legum, t. VIII, Petersburg 1860, s. 528.. Był posłem z województwa sandomierskiego na sejm 1776 rokuVolumina Legum, t.VIII, Petersburg 1860, s. 528., w 1780 otrzymał nominację na podkanclerzego koronnego. W latach 1784–1788 był członkiem Rady Nieustającej oraz Komisji Edukacji Narodowej. Konsyliarz Departamentu Interesów Cudzoziemskich Rady Nieustającej w 1788 rokuKalendarzyk Polityczny Na Rok Przestępny 1788, Warszawa 1788, [b.n.s.]. W latach 1787–1788 pobierał stałą pensję z ambasady rosyjskiej w wysokości 2000 dukatów rocznie, później po złożeniu przysięgi o niebraniu pensji zagranicznych nie figurował już na liście płac ambasadyAleksander Czaja, Między tronem, buławą i dworem petersburskim, Warszawa 1988, s. 376.. W latach 1786–1793 był kanclerzem wielkim koronnym. Był członkiem konfederacji Sejmu CzteroletniegoKalendarzyk narodowy y obcy na rok ... 1792...., Warszawa 1791, s. 310.. Figurował na liście posłów i senatorów posła rosyjskiego Jakowa Bułgakowa w 1792 roku, która zawierała zestawienie osób, na które Rosjanie mogą liczyć przy rekonfederacji i obaleniu dzieła 3 majaŁukasz Kądziela, Między zdradą a służbą Rzeczypospolitej. Fryderyk Moszyński w latach 1792–1793, Warszawa 1993, s. 46, Сборник Русского исторического общества, t. 47,Petersburg 1885, s. 271.. W czasie wojny polsko-rosyjskiej, na zebraniu 23 lipca 1792 poparł decyzję króla Stanisława Augusta Poniatowskiego o jego przystąpieniu do konfederacji targowickiej, był konsyliarzem konfederacji generalnej koronnej w konfederacji targowickiejDariusz Rolnik, Szlachta koronna wobec konfederacji targowickiej (maj 1792 – styczeń 1793), Katowice 2000, s. 162..
W roku 1793 zrzekł się urzędu kanclerza, aby nie brać udziału w Drugim Rozbiorze Polski. Był zwolennikiem orientacji rosyjskiej, popierał rozwój rolnictwa, założył manufaktury żelaza w Bodzechowie i Końskich oraz fajansarnie w Ćmielowie.
Po trzecim rozbiorze jego dobra znalazły się w zaborze austriackim. 4 kwietnia 1800 roku otrzymał od cesarza austriackiego Franciszka II tytuł hrabiego galicyjskiego, 14 lutego 1804 roku wyjednał przywilej cesarski, który powoływał jego syna Jana na urząd szambelana cesarstwaAndrzej Zahorski, Małachowski Jacek (Hiacynt), [w:] Polski Słownik Biograficzny, T. 19, s. 394., sam został tajnym radcąSeweryn Uruski: Rodzina. Herbarz Szlachty Polskiej. T. X, s. 175., potwierdzony hrabią w Królestwie Kongresowym w 1820Kuryer Litewski, nr 130, 29 października 1820 roku, [b.n.s.].
W 1812 przystąpił do Konfederacji Generalnej Królestwa PolskiegoDziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego. 1812, nr 6, s. 48..
Odznaczony Orderem Orła Białego 8 maja 1768. W 1765 został kawalerem Orderu Świętego StanisławaZbigniew Dunin-Wilczyński, Order Św. Stanisława, Warszawa 2006 s. 177.. W 1765 roku odznaczony rosyjskim Orderem św. Aleksandra NewskiegoБантыш-Каменский Н.Н. Списки кавалерам российских императорских орденов Св. Андрея Первозванного, Св. Екатерины, Св. Александра Невского и Св. Анны с учреждения до установления в 1797 году орденского капитула, 2005, s. 148..
Przypisy
Linki zewnętrzne „Mowy i pisma publiczne hrabi Hyacynta Małachowskiego”, Wrocław 1809 – w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej Jacek Małachowski – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie delegacji sejmu nadzwyczajnego (1767–1768) do pertraktowania z posłem rosyjskim Kategoria:Członkowie dworu Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Członkowie konfederacji Andrzeja Mokronowskiego 1776 Kategoria:Członkowie Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego 1812 Kategoria:Członkowie konfederacji Sejmu Czteroletniego Kategoria:Członkowie Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Deputaci do paktów konwentów Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Duktorzy pospolitego ruszenia (województwo sieradzkie) Kategoria:Elektorzy Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo sieradzkie) Kategoria:Hrabiowie I Rzeczypospolitej Kategoria:Hrabiowie Królestwa Kongresowego Kategoria:Kanclerze wielcy koronni Kategoria:Komisarze Komisji Skarbowej Koronnej (stan rycerski) Kategoria:Konsyliarze konfederacji Czartoryskich (1764) Kategoria:Konfederaci radomscy Kategoria:Konsyliarze Departamentu Interesów Cudzoziemskich Rady Nieustającej Kategoria:Konsyliarze konfederacji generalnej koronnej (konfederacja targowicka) Kategoria:Konsyliarze Rady Nieustającej Kategoria:Ludzie urodzeni w Końskich (I Rzeczpospolita) Jacek Kategoria:Marszałkowie konfederaccy (województwo sieradzkie) Kategoria:Marszałkowie konfederacji Czartoryskich (1764) Kategoria:Marszałkowie Sejmu I Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (I Rzeczpospolita) Kategoria:Pobierający pensję z kasy ambasady rosyjskiej w I Rzeczypospolitej Kategoria:Podkanclerzowie koronni Kategoria:Podstolowie wielcy koronni Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polscy hrabiowie Świętego Cesarstwa Rzymskiego Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1758 Kategoria:Posłowie na sejm konwokacyjny 1764 Kategoria:Posłowie na sejm elekcyjny 1764 Kategoria:Posłowie na sejm koronacyjny 1764 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1766 Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny delegacyjny (1767–1768) Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1776 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo sandomierskie) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo sieradzkie) Kategoria:Pułkownicy pospolitego ruszenia (województwo sieradzkie) Kategoria:Referendarze wielcy koronni Kategoria:Senatorowie na Sejmie Czteroletnim Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Starostowie grodeccy Kategoria:Starostowie ostrołęccy Kategoria:Starostowie piotrkowscy Kategoria:Tajni radcy (zabór austriacki) Kategoria:Urodzeni w 1737 Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1821