Biskupi poznańscy – biskupi misyjni, biskupi diecezjalni, biskupi koadiutorzy i biskupi pomocniczy diecezji poznańskiej (od 1821 archidiecezji).

Początek posługi duszpasterskiej biskupów w Poznaniu datuje się na rok 968Dwaj pierwsi biskupi misyjny na całą Polskę w latach 968–1000: Jordan i Unger są tradycyjnie uznawani za biskupów poznańskich, choć jest to bardzo problematyczne. Dopiero w 1000 Unger został biskupem diecezjalnym utworzonej wówczas diecezji poznańskiej. Por. Stanisław Trawkowski: Początki Kościoła w Polsce za panowania Mieszka I, [w:] Civitas Schinesghe. Mieszko I i początki państwa polskiego, Poznań – Gniezno 2004, s. 49–70., kiedy założono tu pierwsze – wpierw misyjne – biskupstwo, przekształcone w 1000 w zwyczajne (diecezjalne).

Od 1821 poznańskim biskupom diecezjalnym przysługuje godność arcybiskupa. Od 1821 do 1946 arcybiskupi poznańscy byli poprzez unię personalną równocześnie arcybiskupami gnieźnieńskimi i nosili w związku z tym tytuły prymasów Polski.

Biskupi Biskupi misyjni Lata urzędowaniaBiskupUwagi968–982/98475pxJordanbiskup misyjny podlegający bezpośrednio papieżowi982/992Data rozpoczęcia posługi niepewna. Zob. Kehr P.F., Das Erzbistum Magdeburg und die erste Organisation der Christlichen Kirche in Polen, [w:] Abhandlungen der Königlich preussischen Akademie der Wissenschaften, 1920, s. 25–1000Ungerbiskup misyjny podlegający bezpośrednio papieżowi

Biskupi diecezjalni Lata urzędowaniaBiskupUwagi1000–1012Ungerbiskup diecezjalny niezależny od metropolii gnieźnieńskiej, po 1004 prawdopodobnie sufragan arcybiskupa magdeburskiego1012?–1030Roman (?)Nie jest pewne, czy faktycznie był biskupem poznańskim. Zob. Karwowski, Najstarsi..., s. 335; W. Kętrzyński, Studyja nad dokumentami XII wieku, „Roczniki Akademii Umiejętności”, Lwów 1891, s. 311; P.F. Kehr, Das Erzbistum Magdeburg und die erste Organisation der Christlichen Kirche in Polen, [w:] Abhandlungen der Königlich preussischen Akademie der Wissenschaften, 1920, s. 53.ok. 1030?–1038Ederam (zm. przed 1049W. Kętrzyński, Studyja nad dokumentami XII wieku, „Roczniki Akademii Umiejętności”, Lwów 1891, s. 311; T. Wojciechowski, Szkice Historyczne XI wieku, Kraków 1904, s. 238–239; W. Abraham, Organizacja Kościoła w Polsce do połowy wieku XII, Lwów 1890, s. 84, datują jego rządy na koniec XI lub początek XII wieku, jednak badania nad rękopisem nekrologu opactwa św. Emmerama w Ratyzbonie wykazały, że notatka o jego zgonie pochodzi sprzed 1049. Por. T. Wasilewski, Kościół monarszy w X–XII wieku i jego zwierzchnik biskup polski, „Kwartalnik historyczny”, t. 92, 1985, s. 751.)ok. 1038 upadek diecezji wskutek reakcji pogańskiej i najazdu Brzetysława I czeskiego

W roku 1038 w wyniku najazdu Brzetysława I diecezja poznańska upadła. Złupiono Wielkopolskę grabiąc cenne relikwie kościelne, które następnie biorący udział w wyprawie biskup praski Sewer uroczyście złożył w katedrze św. Wita w Pradze. Prawdopodobnie w roku 1075 Bolesław Śmiały, gdy reorganizował Kościół polski przywrócił diecezję poznańską.

Lata urzędowaniaBiskupUwagi1075?–po 1085Frankopierwszy znany biskup po odnowieniu diecezji ok. 1075, podległy metropolii gnieźnieńskiej1097/1102T. Wasilewski, Kościół monarszy w X–XII wieku i jego zwierzchnik biskup polski, „Kwartalnik historyczny”, t. 92, 1985, s. 752–1103?Eckhardprawdopodobnie złożony z urzędu przez legata Gwalonaok. 1103?–po 1113Paweł Ipo 1113Goswin (?)Znany jedynie z nekrologu wrocławskiego opactwa św. Wincentego. Jego diecezja nie jest tam wymieniona, stąd nie ma pewności czy faktycznie był biskupem poznańskim (Monumenta Poloniae Historica, t. V, s. 685, przyp. e).?–1146Bogufał ILista dla okresu 1146 do 1172/80 za Annales Lubinensis z końca XIII wieku, z korektą polegającą na zamianie kolejności Radwana i Cherubina. Zob. W. Semkowicz: Nieznane nadania na rzecz opactwa jędrzejowskiego, „Kwartalnik Historyczny”, nr 24 (1910), s. 83–84; oraz K. Maleczyński, Studia nad dokumentem polskim, Wrocław 1971, s. 44. W. Kętrzyński, Studyja nad dokumentami XII wieku, „Roczniki Akademii Umiejętności”, Lwów 1891, s. 312, także polega na Annales Lubinensis, ale bez wspomnianej korekty. Z kolei S. Karwowski, Biskupi..., s. 119–122, podaje dla okresu po 1159 następującą chronologię, opartą na spisanej w XVII wieku Kronice Trzemeszeńskiej oraz na Długoszu: Radwan (1159–1162), Bernard herbu Syrokomla (1162–1175), Świętosław (1176), Gerward herbu Leszczyc (1176), Cherubin (1180).1146–1152Pean1152–1159Stefan1159–1164Bernard1164–1172Według Annales Lubinensis Bernard został biskupem dopiero w 1172. Prawdopodobnie jednak jest to błąd polegający na zamianie kolejności Radwana i Cherubina. Zob. W. Semkowicz: Nieznane nadania na rzecz opactwa jędrzejowskiego, „Kwartalnik Historyczny”, nr 24 (1910), s. 83–84.Radwan1172–1180Według Annales Lubinensis Cherubin był biskupem w latach 1164–1172, co jednak kłóci się z faktem, że brał udział w synodzie łęczyckim w 1180. Przyjmuje się, że w Annales Lubinensis doszło do zamiany kolejności Radwana i Cherubina. Zob. W. Semkowicz, Nieznane nadania na rzecz opactwa jędrzejowskiego, „Kwartalnik Historyczny”, nr 24 (1910), s. 83–84.Cherubinok. 1180Data rozpoczęcia posługi niepewna. Długosz wymienia Świętosława (1176) i Gerwarda (1177) jako jego poprzedników, jednak ich istnienie nie jest w żaden sposób udokumentowane.–1186Arnold1186–przed 1191Piotr Łabędźnastępnie arcybiskup metropolita gnieźnieńskiok. 1192, 1193Daty rozpoczęcia i zakończenia posługi nieznane. Poświadczony w niedatowanym prywatnym dokumencie (ok. 1192?) oraz bulli Celestyna III z 9 kwietnia 1193. Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski, t. 1, nr 29 i 30, a za nim S. Karwowski, Biskupi..., s. 122–123, podają dla tych dokumentów daty odpowiednio ok. 1191 i 9 kwietnia 1192, jednak w świetle Philipp Jaffé, Regesta pontificum Romanorum ab condita Ecclesia ad annum post Christum natum MCXCVIII, vol. II, Lipsk 1888, s. 597 nr 16981, należy je skorygować o jeden rok.Benedykt?–1196Data rozpoczęcia posługi nieznana; znany jedynie z nekrologów.Mrokota1196/1201–1211Data rozpoczęcia posługi niepewna75pxArnold1211–1242Paweł IIBiskup Filip, wspomniany przez Długosza i umieszczany przez niektórych historyków pod rokiem 1211, najprawdopodobniej nigdy nie istniał. Zob. J. Umiński, Czy istniał Filip biskup poznański z 1211 r.?, „Kwartalnik Historyczny”, t. XLIX (1935), s. 104–107.pierwszy biskup obrany przez kapitułę w wolnej elekcji1242–1253Bogufał II1253–1254Piotr I1254–1264Bogufał III z Czerlina1265–1267Falentaniezatwierdzony przez papieża1267–1278Mikołaj1278–1286Jan Wyszkowic1286–1297Jan Gerbicz1297–1317Data zakończenia posługi niepewna75pxAndrzej Zaremba1318–1324Domarad Grzymała1325–1335Jan Doliwa1335–1346Jan Łodzia1347–1348Andrzej z Wiślicynastępnie biskup zwierzyński (szweryński)1348–1355Wojciech Pałuka1356–137475pxJan z Lutogniewa1375–1382Mikołaj z Kórnika1382–138475pxJan Kropidłonastępnie biskup diecezjalny kujawski, późniejszy biskup diecezjalny kamieński, biskup diecezjalny chełmiński i ponownie biskup diecezjalny kujawski1384–139475pxDobrogost z Nowego Dworunastępnie arcybiskup metropolita gnieźnieński1394–1395Jannastępnie biskup diecezjalny kamieński1395–139975pxMikołaj Kurowskinastępnie biskup diecezjalny kujawski, późniejszy arcybiskup metropolita gnieźnieński1399–141275pxWojciech Jastrzębiecnastępnie biskup diecezjalny krakowski, późniejszy arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1412–1414Piotr Wysz1414–1426Andrzej ŁaskarzMirosław Brudzewskinominat (1426–1427)1428–1437Stanisław Ciołek1438–1479Andrzej Bniński1479–1498Uriel Górka1498–152075pxJan Lubrański1520–152575pxPiotr Tomickinastępnie biskup diecezjalny krakowski1525–153675pxJan Latalskinastępnie biskup diecezjalny krakowski, późniejszy arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1536–153875pxJan z Książąt Litewskich1538–1539Stanisław Oleśnicki1539–154475pxSebastian Branicki1544–1546Paweł Dunin Wolski1546–1553Benedykt Izdbieński1553–1562Andrzej Czarnkowski1562–157475pxAdam Konarski1577–159775pxŁukasz Kościelecki1598–160075pxJan Tarnowskinastępne biskup diecezjalny kujawski, późniejszy arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1601–160775pxWawrzyniec Goślicki1607–1623Andrzej Opaliński1624–162775pxJan Wężyknastępnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1627–163175pxMaciej Łubieńskinastępnie biskup diecezjalny kujawski, późniejszy arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1631–1634Adam Nowodworski1635Henryk Firlej1636–1650Andrzej Szołdrski1650–165575pxKazimierz Florian Czartoryskinastępnie biskup diecezjalny kujawski, późniejszy arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1655–1663Wojciech Tolibowski1664–168775pxStefan Wierzbowski1688–1698Stanisław Jan Witwicki1699–1707Mikołaj Stanisław Święcicki1710–1715Michał Bartłomiej Tarło1716–171975pxKrzysztof Antoni Szembeknastępnie biskup diecezjalny kujawski, arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1721–1722Piotr Franciszek Tarło1722–1732Jan Joachim Tarło1733–173875pxStanisław Józef Hozjusz1739–176875pxTeodor Kazimierz Czartoryski1768–178075pxAndrzej Stanisław Młodziejowski1780–179375pxAntoni Onufry Okęcki1794–180675pxIgnacy Antoni Raczyńskinastępnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1809–182575pxTymoteusz Gorzeńskiod 1821 arcybiskup metropolita oraz jednocześnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1828–182975pxTeofil Wolickiarcybiskup metropolita, jednocześnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1831–184275pxMarcin Duninarcybiskup metropolita, jednocześnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1845–186575pxLeon Przyłuskiarcybiskup metropolita, jednocześnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1866–188675pxMieczysław Ledóchowskiarcybiskup metropolita, jednocześnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1886–189075pxJulius Dinderarcybiskup metropolita, jednocześnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1891–190675pxFlorian Stablewskiarcybiskup metropolita, jednocześnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1914–191575pxEdward Likowskiarcybiskup metropolita, jednocześnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1915–192675pxEdmund Dalborarcybiskup metropolita, jednocześnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski, kardynał1926–194675pxAugust Hlondarcybiskup metropolita, jednocześnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski, późniejszy arcybiskup metropolita warszawski, kardynał1946–195675pxWalenty Dymekarcybiskup metropolita1957–197775pxAntoni Baraniakarcybiskup metropolita1978–199675pxJerzy Strobaarcybiskup metropolita1996–200275pxJuliusz Paetzarcybiskup metropolita2002–2025112x112pxStanisław Gądeckiarcybiskup metropolitaod 202575pxZbigniew Zielińskiarcybiskup metropolita

Biskupi pomocniczy