Izaak Cylkow (ur. 11 stycznia 1841 w Bieżuniu, zm. 1 grudnia 1908 w Warszawie) – polski rabin i kaznodzieja, tłumacz Biblii hebrajskiej z języka hebrajskiego na polski.
Życiorys Był synem talmudysty Mojżesza Arona Cylkowa z Bieżunia. Wzrastał w środowisku asymilatorskim i reformatorskim Warszawskiej Szkoły Rabinów, którą ukończył w 1859. Następnie przez rok studiował medycynę, lecz przerwał studia i wybrał się dzięki stypendium stowarzyszenia Lomdej-Tora do Berlina na pogłębione studia filozoficzne i teologiczne. Obronił doktorat z filozofii i z filologii semickiej na Uniwersytecie Marcina Lutra w Halle i Wittenberdze.
Po powstaniu styczniowym wrócił do Polski. W 1865 został kaznodzieją w synagodze przy ulicy Daniłowiczowskiej, gdzie wygłaszał kazania w języku polskim. Został pierwszym rabinem Wielkiej Synagogi na Tłomackiem, gdzie przemawiał podczas jej uroczystego otwarcia w 1878, nawołując do wzajemnego zrozumienia i tolerancji pomiędzy religiami. Przemówienie to wypowiedziane po polsku, wbrew rozporządzeniu władz rosyjskich, stanowiło moment zwrotny w publicznym życiu reformowanych Żydów warszawskich.
Przez ponad 30 lat tłumaczył na język polski żydowskie księgi wchodzące w skład Starego Testamentu. Jako pierwsze ukazało się tłumaczenie Psalmów w 1883. W 1895 ukazała się Tora (czyli tzw. Pięcioksiąg Mojżeszowy, pierwsze pięć ksiąg Starego Testamentu) w dwóch edycjach (z komentarzami i bez komentarzy). Następnie w pierwszych latach XX wieku ukazywały się dalsze księgi. Dzieło to uchodzi za pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu opierające się przede wszystkim na wersji hebrajskiej, nie zawiera jednak ksiąg Kronik, Ezdrasza, Nehemiasza i Daniela.
Zmarł 1 grudnia 1908 w Warszawie na atak serca, choć jeszcze 22 listopada był na zebraniu Towarzystwa Higieny Praktycznej, gdzie wraz z Bolesławem Prusem, duchownymi – katolickim i ewangelickim, wszedł do jego zarządu. Nad jego ciałem wystawionym przy kazalnicy Wielkiej Synagogi na Tłomackiem przemawiali jego następca i ideowy przeciwnik Samuel Poznański oraz dr Henryk Nusbaum. thumb|Grób Izaaka Cylkowa na cmentarzu żydowskim w Warszawie Jest pochowany na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 33 rząd 1)Grób Izaaka Cylkowa w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie. W pogrzebie wzięły udział rekordowe liczby ludzi, zarówno Żydów jak i chrześcijan.
Przekłady 1914: Księga Królów 1913: Księga Samuela 1913: Księga Sędziów 1905: Przypowieści Salomona 1905: Księga Jozuego 1904: Księgi Pięciu Megilot 1903: Księga Hioba 1901: Księgi Dwunastu Mniejszych Proroków 1900: Księga Ezechiela 1899: Księga Jeremiasza 1896: Księga Izajasza 1895: Pięcioksiąg Mojżesza 1883: Psalmy
Dzięki Wydawnictwu Austeria do tej pory okazały się reprinty: 2006: Tora / Pięcioksiąg Mojżesza 2007: Księgi Pięciu Megilot 2008: Psalmy 2008: Księga Hioba 2009: Przypowieści Salomona 2009: Księga Jeremiasza 2010: Księga Ezechiela 2011: Księga Izajasza 2012: Księga Jozuego 2012: Księga Sędziów 2013: Księga Dwunastu Mniejszych Proroków
Przypisy
Bibliografia Marian Przedpełski, Izaak Cylkow z Bieżunia na tle swojej epoki. Bieżuńskie Zeszyty Historyczne nr 9, Bieżuń 1996. ss. 3-22
Linki zewnętrzne Izaak Cylkow, Komplet przekładów Starego Testamentu (skany wydania oryginalnego, dwujęzycznego) Izaak Cylkow, Przekłady Starego Testamentu (wersja tekstowa tłumaczenia polskiego) Przekłady biblijne Cylkowa: Tora, Psalmy, Księga Jeremiasza, Księgi Pięciu Megilot – udostępnione na stronie Stowarzyszenia Pardes – Żydowskiego portalu edukacyjnego Izaak Cylkow – tłumaczenia w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Warszawskiej Szkoły Rabinów Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Marcina Lutra w Halle i Wittenberdze Kategoria:Rabini warszawscy Kategoria:Polscy tłumacze Biblii Kategoria:Pochowani na cmentarzu żydowskim na Woli w Warszawie Kategoria:Zmarli w 1908 Kategoria:Urodzeni w 1841 Kategoria:Ludzie urodzeni w Bieżuniu