Cyprian Godebski (ur. 30 października 1835 w Méry-sur-Cher we Francji, zm. 25 listopada 1909 w ParyżuRyszkiewicz 1975, s. 379) – polski rzeźbiarz.
Życiorys Był wnukiem Cypriana – legionisty i poety, synem Franciszka Ksawerego – powstańca, działacza emigracyjnego, historyka, kustosza Ossolineum. Uczył się w Szkole Polskiej Narodowej w Batignolles, później, od 1853 r., rzeźby w pracowni François Jouffroy. W 1858 przeniósł się do Lwowa realizując zlecenia otrzymane od Agenora Gołuchowskiego, następnie – od 1861 zamieszkał w Wiedniu pracując dla cesarskiego dworu i od 1863 w Paryżu. Pod koniec lat 60. pracował w Belgii. W 1870 został mianowany profesorem Akademii w Petersburgu, skąd w 1875 przeprowadził się do Warszawy, gdzie prócz prac rzeźbiarskich nawiązał współpracę z Gazetą Polską, publikując na jej łamach cykl felietonów Listy o sztuce, które miały duże znaczenie dla rozszerzenia wiedzy o tej tematyce ówczesnych elit artystycznych miasta. Od 1876 mieszkał we Francji, głównie w ParyżuRyszkiewicz 1975, s. 379–381. Udzielił wówczas dużego wsparcia materialnego kilku polskim artystom, przede wszystkim Józefowi Chełmońskiemu, ale też Piątkowskiemu i Wacławowi Szymanowskiemu (którego również uczył rzeźbiarstwa)Ryszkiewicz 1975, s. 381. Zarówno w trakcie pobytu w Warszawie, jak i później w Paryżu prowadził salon artystyczno-literackiRyszkiewicz 1975, s. 380, 381.
W latach 60. XIX w. otrzymał Order LeopoldaRyszkiewicz 1975, s. 380. W 1877 został mianowany członkiem francuskiej Akademii Narodowej, w 1889 oficerem Legii HonorowejRyszkiewicz 1975, s. 381. Ponadto jego prace były wielokrotnie nagradzane na różnych wystawach, na jego cześć wybito parę medaliRyszkiewicz 1975, s. 381, 382. Był jurorem w zakresie sztuki na paryskiej Wystawie Światowej w 1889 rokuRyszkiewicz 1975, s. 381.
Był trzykrotnie żonaty: z Zofią z d. Servais (ok. 1866, zm. po 1869), z francuską amatorką-rzeźbiarką Matyldą z d. Rosen (ślub w 1874, zm. w 1887) i z rzeźbiarką oraz malarką Mathildą z d. La FrenayeRyszkiewicz 1975, s. 379 (biogram Matyldy Godebskiej), Ryszkiewicz 1975, s. 380, 381. Jego ostatnia żona zmarła w 1912 w Paryżu. Jego córką była protektorka artystów Misia Sert, a synem , zwany CipaRyszkiewicz 1975, s. 382.
Twórczość Godebski tworzył rzeźby w różnych materiałach: marmurze, brązie, gipsie oraz w materiałach ceramicznychRyszkiewicz 1975, s. 380–382. Najbardziej znane są monumentalne kompozycje rzeźbiarzaRyszkiewicz 1975, s. 382, ale wykonywał także liczne medaliony, popiersia, rzeźby nagrobne i drobne statuetki, znane są też jego prace medalierskieRyszkiewicz 1975, s. 380–382. Zachowane rzeźby Godebskiego znajdują się w wielu krajach Europy, a także w PeruRyszkiewicz 1975, s. 380–382. Począwszy od 1857 wielokrotnie brał udział w wystawach Salonu Paryskiego, później także Zachęty, Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie i Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we LwowieRyszkiewicz 1975, s. 379–381.
Wybrane dzieła Godebskiego pomnik Wyzwolenia w Limie – stolicy Peru (1859–1866), pomnik kompozytora Adrien-François Servais na rynku w Halle (1869), pomnik Adama Mickiewicza w Warszawie (1898)Społeczny Komitet budowy zapłacił rzeźbiarzowi za jego wykonanie 50 tysięcy rubli., Pomnik Mikołaja Kopernika w Krakowie (1900), kompozycje alegoryczne i rzeźby salonowe o tematyce mitologicznej, rzeźba portretowa, m.in. medalion portretowy na tablicy pamiątkowej Karola Mikulego wmurowanej w ścianę krużganku katedry ormiańskiej we Lwowie (1900), popiersia: Agenora Gołuchowskiego, Jerzego Dzieduszyckiego, Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, Aleksandra Fredry w Krakowie, pomniki miejskie: Agenora Gołuchowskiego, Adama Potockiego, Tarasa Szewczenki, pomniki nagrobne w Polsce i Francji, m.in. nagrobki Honoraty Borzęckiej i Walerego Łozińskiego (współudział) na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie, Ottona Hausnera w Brodach, Teofila Gautiera i Hectora Berlioza na Cmentarzu Montmartre, Ludwika Mierosławskiego na cmentarzu Montparnasse, Constantina Guysa na cmentarzu w Pantin, czy też Enrico Tamberlika, praca przy Gmachu Inwalidów Wojennych we Lwowie. Popiersie Michała Rogozińskiego w Bazylice św. Krzyża w Warszawie.
Galeria
Przypisy
Bibliografia Cyprian Godebski – Listy o sztuce, Opracowanie krytyczne, wstęp i komentarze – Maciej Masłowski, Kraków 1970, Wydawnictwo Literackie.
Ryszkiewicz A., 1975: Godebski Cyprian. W: Maurin-Białostocka J. i in.: Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, tom II. Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Polska Akademia Nauk, Instytut Sztuki, str. 379–384.
Linki zewnętrzne Cyprian Godebski, biogram i ikonografika na stronie Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2021-12-05]
Cyprian Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Leopolda (Belgia) Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Polscy wolnomularze Kategoria:Pochowani na cmentarzu w Montmorency Kategoria:Rzeźbiarze związani ze Lwowem Kategoria:Urodzeni w 1835 Kategoria:Zmarli w 1909