USS Indianapolis (CA-35) – amerykański ciężki krążownik typu Portland, zwodowany 7 listopada 1931 w stoczni New York Shipbuilding. Wziął udział w wojnie na Pacyfiku, służąc jako okręt flagowy admirała Raymonda Spruance’a, dowódcy Piątej Floty.
Zatonął 30 lipca 1945, w drodze powrotnej po dostarczeniu elementów bomby atomowej Little Boy do bazy Tinian, storpedowany przez japoński okręt podwodny I-58. Okręt w krótkim czasie przewrócił się do góry stępką i o godzinie 00:28 30 lipca 1945, z liczącej 1196 osób załogi ok. 300 zginęło razem z okrętem. Z pozostałych ok. 900 uratowano ostatecznie 316 marynarzy. Przyczyną śmierci były ataki rekinów, odwodnienie, hipernatremia oraz hipotermia. Dryfujący na nielicznych tratwach rozbitkowie, praktycznie pozbawieni żywności i słodkiej wody, dopiero po czterech dniach zostali przypadkowo dostrzeżeni przez samolot patrolowy PV-1 Ventura.
Dowódcy komandor John M. Smeallie (15 listopada 1932 – 10 grudnia 1934) komandor William S. McClintic (10 grudnia 1934 – 16 marca 1936) komandor Henry Kent Hewitt (16 marca 1936 – 5 czerwca 1937) komandor Thomas C. Kinkaid (5 czerwca 1937 – 1 lipca 1938) komandor John F. Shafroth Jr. (1 lipca 1938 – 1 października 1941) komandor Edward Hanson (1 października 1941 – 11 lipca 1942) komandor Morton L. Deyo (11 lipca 1942 – 12 stycznia 1943) komandor Nicholas Vytlacil (12 stycznia 1943 – 30 lipca 1943) komandor Einar R. Johnson (30 lipca 1943 – 18 listopada 1944) komandor Charles B. McVay III (18 listopada 1944 – 30 lipca 1945)
Budowa Główny artykuł: Krążowniki ciężkie typu Portland
„Indianapolis” był drugim i ostatnim krążownikiem typu Portland, tzw. „krążowników waszyngtońskich”, czyli podlegających ustaleniom traktatu waszyngtońskiego z 1922 ograniczającego zbrojenia morskie i ustanawiającego limity jakościowe i ilościowe. Traktat ograniczył wyporność do 10 000 ton i kaliber artylerii głównej do 203 mm. Była to trzecia klasa takich krążowników, poprzednicy to dwie jednostki typu Pensacola zamówione w 1926 i sześć typu Northampton zamówione w 1927. Zamówienie na jednostki typu Portland złożono w roku podatkowym 1930. Oryginalnie „Indianapolis” miał być krążownikiem lekkim (symbol CL-35), w wyniku ustaleń traktatu waszyngtońskiego zamieniono go na krążownik ciężki (symbol CA-35) z datą 1 lipca 1931.
Krążowniki Portland według projektu miały długość całkowitą 610 stóp 3 cale (186,00 m), długość na linii wodnej 592 stóp (180,00 m), szerokość całkowita 64 stóp 6 cali (19,66 m), z zanurzeniem 21 stóp (6,4 m). Maksymalne zanurzenie wynosić miało 24 stóp (7,3 m). Wyporność standardowa została wyliczona na 10 258 ton metrycznych (10 096 ton angielskich, 11 308 ton amerykańskich), wyporność pełna miała wynieść 12 755 ton metrycznych (12 554 tony angielskie, 14 060 ton amerykańskich). Po zakończeniu budowy okazało się, że właściwa wyporność standardowa to 9800 ton metrycznych (9600 ton angielskich, 10 800 ton amerykańskich). Okręt posiadał dwa charakterystyczne, odchylone od pionu kominy, przedni maszt trójnożny, małą wieżę i maszt palowy z tyłu. W 1943 dodano przed drugim kominem mały maszt trójnożny, jak również charakterystyczny przelicznik artyleryjski na rufie.
Przewidziano 4 śruby napędzane przez 4 turbiny Parsons GT z przekładniami. Pary dostarczało 8 kotłów Yarrow. Moc projektowana na wale wynosiła 107 000 koni mechanicznych (80 000 kW). Prędkość obliczeniowa 32 węzły (59 km/h). Zasięg obliczeniowy 10 000 Mm (19 000 km, 12 000 mil) przy prędkości ekonomicznej 15 węzłów (28 km/h). Podczas użytkowania stwierdzono znaczne przechyły, ustały po zamontowaniu bocznych stępek przeciwprzechyłowych.
Krążownik wyposażono w 9 armat artylerii głównej w trzech wieżach, w standardowym dla amerykańskich okrętów układzie – 2 na dziobie w superpozycji, 1 na rufie. Armaty typu Mark 9, kalibru 8 cali (203 mm), długość luf 55 kalibrów. Artyleria uniwersalna składała się z 8 armat 5 calowych (127 mm), długość luf 25 kalibrów. Przewidziano dwie armaty 3 funtowe QF Hotchkiss (47 mm). W 1945 okręt doposażono w 24 armat przeciwlotniczych 40 mm Bofors, na 6 stanowiskach po 4. Uzupełniały je 12 działkami 20 mm Oerlikon. W odróżnieniu od okrętów japońskich, nie przewidziano wyrzutni torpedowych.
Okręty typu Portland oryginalnie miały mieć dość słabe opancerzenie – 1 calowy pas pancerny i taki sam pokład pancerny. W trakcie budowy zmieniono schemat opancerzenia. Główny pas pancerny miał teraz grubość 3,25 cala; na wysokości magazynów amunicyjnych pogrubiono go do 5 cali; grodzie pancerne miały grubość od 2 do 5,75 cala; pokład pancerny grubości 2,5 cala; barbety – 1,5 cala; wieże artylerii głównej – 2,5 cala; sterówka – 1,25 cala.
Krążowniki typu Portland przewidziano do użytkowania jako okręty flagowe, z dodatkową przestrzenią dla admirała i jego sztabu. Wyposażenie lotnicze obejmowało katapultę dla samolotów na śródokręciu. Możliwe było przenoszenie do 4 wodnosamolotów. Skład załogi zmieniał się w zależności od pełnionej funkcji. Standardowo przewidziano 807 oficerów i marynarzy. W czasie wojny załoga zwiększyła się do 952. Podczas pełnienia funkcji okrętu admiralskiego – 1229 oficerów i marynarzy.
Stępkę pod „Indianapolis” położono w stoczni New York Shipbuilding Corporation 31 marca 1930. Maszyny dostarczone przez stocznię. Wodowanie nastąpiło 7 listopada 1931, okręt przyjęto do służby 15 listopada 1932. Nazwany na cześć miasta Indianapolis, stolicy stanu Indiana, jako drugi okręt o tej nazwie. Pierwszym był transportowiec z 1918 roku. Matką chrzestną była Lucy Taggart, córka burmistrza Indianapolis Thomasa Taggarta z lat 1895-1901.
Lata międzywojenne Pod dowództwem pierwszego kapitana, Johna M. Smeallie, „Indianapolis” wypłynął w dziewiczy rejs przez Atlantyk do Guantanamo, gdzie przypłynął 23 lutego 1932. Następnie przeszedł przez Kanał Panamski i podjął trening załogi przy wybrzeżach Chile. Po remoncie w Philadelphia Navy Yard, popłynął do Maine celem zaokrętowania prezydenta Franklina Delano Roosevelta oczkującego na wyspie Campobello w Nowym Brunszwiku, co nastąpiło 1 lipca 1933. „Indianapolis” przybył do Annapolis, Maryland 3 lipca. Roosevelt spotkał się na jego pokładzie z sześcioma członkami swojego gabinetu. Po wyokrętowaniu prezydenta, „Indianapolis” wypłynął do Philadelphia Navy Yard. 6 września zaokrętowano sekretarza marynarki Claude A. Swansona udającego się na inspekcję floty Pacyfiku. „Indianapolis” odwiedził strefę Kanału Panamskiego, Hawaje oraz instalacje w Los Angeles i San Diego. Swanson opuścił okręt 27 października. 1 listopada 1933 „Indianapolis” wyznaczono jako okręt flagowy 'Scouting Force 1', w tym charakterze operował z Long Beach w stanie California. 9 kwietnia 1934 opuścił bazę płynąc do Nowego Jorku, gdzie po raz drugi gościł prezydenta Roosevelta. Uczestniczył w przeglądzie morskim. 9 listopada 1934 powrócił do Long Beach i wznowił ćwiczenia ze Scouting Force, którego okrętem flagowym pozostawał do 1941 roku. 18 listopada 1936 w Charleston (Karolina Południowa) po raz trzeci zaokrętował się na okręcie prezydent Roosevelt celem odbycia szeregu przyjacielskich wizyt w krajach Ameryki Południowej. „Indianapolis” odwiedził Rio de Janeiro (Brazylia), Buenos Aires (Argentyna) i Montevideo (Urugwaj). 15 grudnia 1936 prezydent opuścił okręt w Charleston.
II wojna światowa 7 grudnia 1941, podczas japońskiego ataku na Pearl Harbor, „Indianapolis” przeprowadzał pozorowane bombardowanie atolu Johnston. Włączony w skład Task Force 11 bezskutecznie poszukiwał japońskich lotniskowców. Powrócił do Pearl Harbor 13 grudnia.
Nowa Gwinea Główny artykuł: Walki na Nowej Gwinei
Razem z Task Force 11 „Indianapolis” eskortował lotniskowiec „Lexington”, w przybliżeniu 350 Mm na południe od Rabaul w Nowej Brytanii. Późnym popołudniem 20 lutego 1942 amerykańskie okręty zostały zaatakowane przez 18 samolotów japońskich. 16 z nich zostało zestrzelonych przez myśliwce z lotniskowca, pozostałe zestrzeliła obrona przeciwlotnicza zespołu.
10 marca grupa lotniskowca „Lexington”, po połączeniu się z lotniskowcem „Yorktown" i jego eskortą, zaatakowała japońskie siły desantowe zgrupowane w Lae i Salamaua w Nowej Gwinei. Śmiałym i ryzykownym atakiem, w obliczu przewagi japońskiej w powietrzu, przeprowadzonym od południa poprzez łańcuch górski Owen Stanleya, samoloty amerykańskie osiągnęły pełne zaskoczenie i zniszczyły znaczną część nieprzyjacielskich okrętów, przy niewielkich stratach własnych. „Indianapolis” powrócił następnie do stoczni Mare Island celem przebudowy. Następnie eskortował konwój do Australii.
Aleuty Główny artykuł: Walki o Wyspy Aleuckie
„Indianapolis” został skierowany na północny Pacyfik celem wzmocnienia sił amerykańskich w walkach o Aleuty. 7 sierpnia zespół, w skład którego wchodził „Indianapolis”, zbombardował japońską bazę na wyspie Kiska. Ostrzał zatoki przeprowadzono pomimo gęstej mgły. Wodnosamoloty z krążowników potwierdziły zatopienie pewnej liczby japońskich okrętów w porcie, jak również zniszczenia instalacji nadbrzeżnych. Po 15 minutach odezwała się japońska artyleria nadbrzeżna, zniszczona następnie ogniem artylerii głównej okrętów. Niszczyciele eskorty obrzuciły bombami głębinowymi wykryte japońskie okręty podwodne. Japońskie wodnosamoloty przeprowadziły nieudany nalot. Pomimo braku potwierdzonych informacji o stratach japońskich operacja została uznana za sukces. W późniejszym terminie siły amerykańskie zajęły wyspę Adak, ustanawiając wysuniętą bazę poza tą w Dutch Harbour (wyspa Amaknak).
Operacje w 1943 roku thumb|USS „Indianapolis” (CA-35) W styczniu 1943 „Indianapolis” wspierał zajęcie wyspy Amczitka, jako element taktyki „żabich skoków”. Wieczorem 19 lutego „Indianapolis” w eskorcie dwóch niszczycieli patrolował na południowy zachód od wyspy Attu, poszukując japońskich okrętów z posiłkami dla garnizonów na Kiska i Attu. Przechwycono transportowiec „Akagane Maru", o wyporności 3100 ton, przewożący zapasy żywności, amunicję i dodatkowych żołnierzy. Transportowiec próbował odpowiedzieć na wezwanie do poddania, został jednak ostrzelany przez „Indianapolis”. „Akagane Maru" zatonął z cała załogą i ładunkiem. W połowie 1943 pozostawał w rejonie wysp Aleuckich, eskortując konwoje oraz zapewniając wsparcie desantom morskim. W maju Alianci zajęli Attu. Desant na Kiska, ostatnią bazę japońską na Aleutach przeprowadzono 15 sierpnia. Nie napotkano oporu, Japończycy zdołali w skrycie ewakuować wszystkich żołnierzy.
Po krótkim remoncie na Mare Island „Indianapolis” przeszedł na Hawaje, gdzie objął funkcję okrętu flagowego admirała Raymonda A. Spruance’a, dowódcy Piątej Floty. 10 listopada wypłynął z Pearl Harbor razem siłami głównymi Zespołu Południowego w operacji Galvanic, inwazji wysp Gilberta. 19 listopada „Indianapolis” zbombardował atol Tarawa, kolejnego dnia – Makin. Następnie okręt powrócił do Tarawy, służąc jako wsparcie artyleryjskie desantu. Zestrzelił japoński samolot, przez trzy dni walk zapewniając wsparcie oddziałom lądowym podczas ciężkich walk o atol. Następnie miał miejsce desant na wyspy Marshalla. „Indianapolis” ponownie pełnił funkcję okrętu flagowego Piątej Floty.
Operacje w 1944 roku
Krążownik połączył się z pozostałymi okrętami zespołu w rejonie Tarawy. W dniu D-day minus 1, 31 stycznia 1944 uczestniczył w bombardowaniu atolu Kwajalein. Ostrzał kontynuowano następnego dnia, stosując postępującą nawalę artylerii w osłonie lądujących oddziałów. W czasie wspierania desantu „Indianapolis” udało się zneutralizować dwie baterie nadbrzeżne, jak również bunkier i inne instalacje nadbrzeżne. Okręt wpłynął do atolu 4 lutego i pozostał tam do zakończenia walk.