Hiperleksja – objaw zaobserwowany u dzieci, które charakteryzują się następującymi właściwościami:

Wcześnie przejawiająca się zdolność do czytania słów, wykraczająca poza to, czego można się spodziewać od dziecka w jego wieku chronologicznym, albo intensywna fascynacja literami lub cyframi. Znaczne trudności w zakresie rozumienia języka werbalnego. Nienormalne umiejętności społeczne, trudności w socjalizacji oraz w prawidłowym uczestniczeniu w interakcjach z innymi ludźmi. Nieumiejętność nawiązywania kontaktów, niemożność odczytania cudzych intencji i zamiarów.

Dodatkowo, niektóre spośród dzieci hiperlektycznych mogą wykazywać następujące cechy:

Uczenie się języka ekspresywnego w szczególny sposób, przez powtarzanie jak echo lub dokładne zapamiętywanie struktury zdaniowej bez zrozumienia jej sensu (echolalia), odwracanie zaimków. Rzadkie inicjowanie konwersacji. Intensywna potrzeba trzymania się rutyny, trudności z przejściami jakościowymi, rytualistyczne zachowania. Nadwrażliwość słuchowa, węchowa lub dotykowa. Zachowania autostymulacyjne. Specyficzne, niezwykłe lęki. Normalny rozwój do 18–24 miesiąca życia, później regresja. Mocna pamięć słuchowa i wzrokowa. Trudności w odpowiadaniu na pytania: co?, gdzie?, kto?, kiedy? oraz dlaczego?. Myślenie w kategoriach konkretnych i dosłownych, trudności w rozumieniu pojęć abstrakcyjnych (np. owoce). Słuchanie selektywne (dzieci wydają się głuche).

Problemy dzieci hiperlektycznych stają się szczególnie widoczne w okresie nauki szkolnej, np. mimo wcześnie nabytej umiejętności czytania oraz niejednokrotnie wysokiej inteligencji, napotykają na szereg trudności w zrozumieniu świata i nauce zachowań. Na ogół nikt nie rozumie, dlaczego nie mogą sobie poradzić lub czemu są nieposłuszne.

Hiperleksja ma cechy podobne do autyzmu, zaburzeń zachowania, zaburzeń językowych, zaburzeń emocjonalnych, nadpobudliwości i zaburzeń uwagi, uszkodzenia słuchu, wysokich uzdolnień lub, paradoksalnie, upośledzenia umysłowego. Hiperleksja może także towarzyszyć autyzmowi ale może charakteryzować również dzieci nieautystyczne. Bardzo często występuje w NLD. Jednakże w przypadku dzieci z autyzmem na ogół przypadkowo można się przekonać, że dziecko samo nauczyło się czytać, zaś nieautystyczne dzieci same chętnie informują o tym fakcie, głośno czytając każdy napotkany napis oraz wciągają innych w zabawę pt. „odczytywanie napotykanych słów i wyrażeń”.

Kategoria:Zaburzenia rozwoju psychicznego Kategoria:Całościowe zaburzenia rozwoju