Neunkirchen – miasto powiatowe w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Saara, siedziba powiatu Neunkirchen, chociaż budynek administracyjny powiatu znajduje się w mieście Ottweiler.

Geografia Miasto leży nad rzekami Blies i Oster, w Zagłębiu Saary.

Neunkirchen ma 75,08 km² powierzchni i zamieszkuje je 47 398 osób (2010), co daje drugi rezultat w kraju związkowym, leży ok. 20 km na północny wschód od Saarbrücken, ok. 80 km na południowy wschód od Luksemburga i ok. 106 km na południowy zachód od Moguncji.

Podział administracyjny W skład miasta wchodzi dziesięć części miejscowości:

Część miejscowości Ludność Mężczyźni Kobiety Razem Furpach 1969 2270 4239 Hangard 981 1023 2004 Heinitz 346 368 714 Innenstadt 10 580 11 060 21 640 Kohlhof 798 905 1703 Ludwigsthal 605 674 1279 Münchwies 637 690 1327 Sinnerthal 308 302 610 Wellesweiler 2747 2807 5554 Wiebelskirchen 4630 4830 9460 Razem 23 601 24 929 48 530

Demografia Data Liczba ludności 17 maja 1939 39 348 29 października 1946 37 250 31 grudnia 1973(przed reformą administracyjną) 41 961 1 stycznia 1974(po reformie administracyjnej) 56 81831 grudnia 2007 48 530

Struktura wiekowa Przedział wiekowy Liczba osób Udział w % poniżej 19 8863 17,65 od 19 do 38 11 139 22,61 od 39 do 63 17 878 37,05 powyżej 63 11 029 22,69

Historia Za pierwszą datę osiedlenia się na okolicznych terenach przyjmuje się rok 700 p.n.e. Bardzo wcześnie, bo już w epoce żelaza, rozpoczęto wydobycie gagatu, był on również wydobywany w czasach cesarstwa rzymskiego. Najstarszą dzielnicą miasta jest Wiebelskirchen, o którym pierwsze wzmianki jako Altmark pochodzą z 765. Wiebelskirchen jest w Saarze najstarszą nazwą miejscowości związaną z chrześcijaństwem. Jeden z Franków imieniem Wibilo utworzył tutaj na swojej posiadłości tzw. własny kościół. Pierwsze wzmianki o nazwie Neunkirchen datowane są na rok 1281. Miejscowość należała do księstwa Nassau-Saarbrücken. Książę wzniósł w okolicznych lasach dwa zamki. Pierwszy z zamków został zniszczony podczas wojny o Palatynat, drugi zaś podczas Wielkiej Rewolucji Francuskiej. W 1593 w dolinie Blies powstała pierwsza huta żelaza.

Już we wczesnych latach industrializacji zostały odnalezione złoża węgli kopalnych, co wraz z wydobyciem rud żelaza w pobliskiej Lotaryngii pozwoliło na rozwój przemysłu żelazowego. Johann Wolfgang von Goethe w swojej autobiografii Z mojego życia. Zmyślenie i prawda opisał malownicze położenie miasta, zamek i kwitnący przemysł.

Uprzemysłowienie miasta ściśle wiązało się z rodziną Stumm-Halberg, która była właścicielem huty.

Huty zostały przejęte w 1806 przez braci Stumm (tytuł szlachecki został nadany później). Rodzina przez wiele lat umiejętnie blokowała nadanie Neunkirchen praw miejskich. Łatwiej było kierować wsią, dlatego Neunkirchen było największą wsią w Niemczech do 1922, kiedy to nadane zostały prawa miejskie.

thumb|Miasto w 1864 r., najstarsza fotografia przedstawiająca przemysł w Saarze thumb|Pomnik Hutników

10 lutego 1933 w hucie eksplodował gazometr, 68 osób zginęło a 190 zostało rannych. Wiele domów stało się niezdatnych do zamieszkania, zniszczona całkowicie została nowa szkoła. Wkrótce zostały wydane specjalne znaczki pocztowe Czerwonego Krzyża, których dochód ze sprzedaży pomagał w wybudowaniu nowego osiedla dla poszkodowanych.

15 marca 1945 nalot bombowy zniszczył trzy dzielnice.

W latach siedemdziesiątych XX wieku nastąpił upadek przemysłu ciężkiego, a ostatnia kopalnia węgla została zamknięta w 1968. W 1982 została zamknięta huta (w użyciu został jedynie ciąg walcowniczy), miasto stało się chwilowo niechlubnym liderem na liście bezrobocia. Po unieruchomieniu stacji rozrządowej straciła na znaczeniu stacja kolejowa Neunkirchen.

Pod koniec lat 80. w centrum została głęboko przebudowane. W 1989 wzniesiony został Saarparkcenter, popularne centrum handlowe. Z 25 tysiącami odwiedzających w dni powszednie i około 50 tysięcy w okresie świąt Bożego Narodzenia jest to najczęściej odwiedzane centrum handlowe w Saarze. Części po hucie żelaza zostały pomnikiem przemysłu.

Zabytki i atrakcje Hangard katolicki kościół parafialny pw. św. Rodziny (Hl. Familie) z 1899–1900

Kohlhof kościół pw. św. Jerzego (St. Georg)

Münchwies katolicki kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Jezusowego (Herz Jesu) z 1906, projektu Wilhelma Hectora

thumb|Wielki piec thumb|Kaplica Stummów thumb|Stummplatz i Pomnik barona Stumm thumb|Bunkier

Neunkirchen zespół huty maszynownia z 1903 (Einzeldenkmal) wielki piec nr 6 z nagrzewnią z 1910 domy robotnicze przy Georgstraße 10-20 i 21-41 z początku XX w. willa przy Bachstraße 12/14 z 1905, projekt Karla Bruggera wille przy Goethestraße 22-45 z lat 1902–1904, projekt Karla Bruggera dom rodziny Mehr przy Bliesstraße 1-4 z 1926–1927, projekt Vanoniego domy rodziny Mehr przy Parallelstraße 65-77 z 1926–1927, projekt Vanoniego dom rodziny Mehr przy Willi-Graf-Straße 88 z 1926–1927, projekt Vanoniego willa przy Knappschaftsstraße 4 z 1925, projekt: Ernst Brück domy przy Knappschaftsstraße 6/8 i 12 z 1920–1930 domy przy Mendelssohnstraße 26/28 i 47 z 1920–1930 domy robotnicze przy Königstraße 8-30 z 1892 domy przy Kuchenbergstraße 264, 266, 268 z 1906, projekt: Franz Emmrich domy przy Ziehwaldstraße 2, 2a i 4 z 1907, projekt: Franz Emmrich domy przy Steinwaldstraße 87/89 i 93, odpowiednio z 1900 i 1904 kościół ewangelicki przy Unterer Markt z 1867–1868, projekt: Heinrich Wiethase, odbudowany w 1949 pomnik Poległych przy Unterer Markt z 1874 biurowiec przy Unterer Markt z 1923, projektu Fritza Voggenbergera, dobudowa piętra w 1938 dom Karla Ferdinanda przy Unterer Markt 2 z 1903–1904, projekt Karla Bruggera, obecnie dom dziecka domy przy Willi-Graf-Straße 20-31 z 1905–1912 dom przy Adolf-Kolping-Straße 6 z 1892 szkoła i koszary przy Bachplatz z 1905 domy przy Bachstraße 4 i 6, odpowiednio z 1920 i 1905 willa przy Brunnenstraße 86 z 1924, projekt: Fritz Voggenberger, rozbudowana w 1933 przez Richarda Müllera dawny browar zamkowy z wyposażeniem, z 1928 dwór przy Eisenbahnstraße 18-22 z XVI w., przebudowany w 1745 pomnik Matka i dziecko z 1955, Bogler stajnia przy Goethestraße 12 z 1906, projekt: Fritz Mundorf willa przy Goethestraße 27 z 1906, projekt: Ernst Brück kirkut przy Hermannstraße z 1831, dom przy Heizengasse 7 z 1779 kościół pw. św. Wincentego (St. Vinzenz) i dom dziecka z 1909–1910, projekt: Peter Marx i Raimund Ostermaier kościół ewangelicki przy Homburger Straße z 1756, projekt Carla Abrahama Dodela fontanna Eisengießer przy Hüttenbergstraße z 1938 budynki mieszkalne i handlowe przy Hüttenbergstraße 6-13, z lat 1899–1904 pozostałości po południowo-zachodniej wieży renesansowego zamku przy Irrgartenstraße z 1570/1585 kaplica Stummów przy Lindenallee z 1852–1853, projekt Mathiasa Josepha Mußweilera bunkier z 1939–1940 willa przy Lindenallee 2b z 1921, projekt August Rahfeld katolicki kościół parafialny pw. św. Marii (St. Marien) z 1885, projekt Schorbacha budynek sądu rejonowego (Amtsgericht) przy Marienstraße 2 z 1883, przebudowywany w latach 1896 i 1931/1933 dom dziecka przy Norduferstraße 8 z 1928 piwnice byłego renesansowego pałacu przy Oberer Markt 4 z 1570/1585, projekt Christmanna Stromeyera piwnice byłego renesansowego pałacu przy Rödelgasse 3a z 1570/1585, projekt Christmanna Stromeyera willa z parkiem przy Ringstraße 25 z 1924, projekt: Wilhelm Werner lochy przy Rombachstraße z 1816 dom przy Rombachstraße 3 z XVIII w. dawna stadnina rodziny Stumm przy Saarbrücker Straße, obecnie odrestaurowana, odbywają się tam przedstawienia willa przy Saarbrücker Straße z 1921 wieża ciśnień huty z 1936 szkoła hutnicza przy Saarbrücker Straße 39 z 1850–1851 zamek Jägersberg z 1752–1765, projekty Friedricha Joachima Stengela pomnik barona Stumm z 1902 przy Stummstraße domy przy Stummstraße 2 i 17, odpowiednio z 1896, 1928 kaplica cmentarna przy Unterer Friedhofsweg z 1894–1895 budynek szkolny przy Unterer Friedhofsweg 2 z 1881–1882 dawny budynek urzędu gminy przy Vogelstraße 6 z 1911–1913, projekt Otto Kuhlmanna, później przebudowany na dom i sklep

Wiebelskirchen gospodarstwa rolne przy Im Stauch 2, 6/8 i 10 z XVIII i XIX w. ewangelicki kościół parafialny z 1860–1863, projekt Neufanga plebania z 1820 szkoła przy Martin-Luther-Straße 16 z 1732 domy przy Martin-Luther-Straße 17, 19, 23 i 25/27, odpowiednio z 1782, 1820, 1813 i 1820 szkoła przy Römerstraße 14 z 1852 katolicki kościół parafialny pw. Trójcy Świętej (Hl. Dreifaltigkeit)z 1914–1916, według projektów Petera Marxa leśniczówka z 1890

Kultura Wydarzenia pochód w Rosenmontag (ostatni poniedziałek karnawału), największy pochód w Saarze, corocznie zbiera się tutaj około 100 tysięcy odwiedzających Marzec Bieg dobroczynny w Furpach Wiosna rowerowa Neunkirchen Maj Bieg miejski Nuenkirchen (Neunkircher Citylauf) z mistrzostwami Saary Jarmark w Furpach Czerwiec Święto miasta Średniowieczny spektakl Jarmark w Heinitz Lipiec Noc Neunkirchen (wiele różnych imprez kulturalnych w ciągu całego miesiąca) Sierpień Festiwal Neunkircher Musical Projekt Jarmark w Neunkirchen Wrzesień Jarmark w Münchwies Jarmark w Wiebelskirchen Październik Oktoberfest z wolną niedzielą handlową Jarmark w Hangard Jarmark w Wellesweiler Grudzień Jarmark bożonarodzeniowy Bieg św. Mikołaja w Furpach

Targi Krammarkt: pierwszy poniedziałek miesiąca Flohmarkt: drugi poniedziałek miesiąca Wochenmarkt: każda środa i piątek Bauernmarkt: każdy piątek

Muzea Galeria Miejska (Städtische Galerie)

Zoo Neunkirchen posiada ogród zoologiczny, znajduje się on między centrum a dzielnicą Wellesweiler na zalesionych terenach. Ogród ma 12 ha powierzchni i posiada około tysiąca zwierząt ze 160 gatunków. Rocznie zoo odwiedza około 200 tys. osób.

Polityka Rada miasta SPD CDU FDP/DPS Zieloni Razem 2004 27 18 3 3 51 miejsc -4 -2 +3 +3 53,4% 34,7% 6,1% 5,8% +3,1% -0,6% +2,2% +1,5%

Burmistrz 1946–1956 Friedrich Brokmeier, SPD 1956 Hermann Poppenhäger 1956–1966 Josef Frank 1966–1971 Friedrich Regitz, SPD 1971–1975 Paul Kolb, SPD 1975–1990 Peter Neuber, SPD od 1990 Friedrich Decker, SPD od 2010 Jürgen Fried

Przedsiębiorstwa Poniższe firmy w Neunkirchen posiadają swoje fabryki: Saarstahl Eberspächer (wcześniej Menesa)

Infrastruktura Transport Neunkirchen jest otoczone przez autostradę A6 (Saarbrücken – Waidhaus), A8 (Perl – Bad Reichenhall) i drogę krajową B41 (Saarbrücken – Bad Kreuznach).

Miasto zlokalizowane jest przy skrzyżowaniu linii kolejowych: Primstal (Neunkirchen–Lebach), Nahetal (Bingen am Rhein – Saarbrücken) i Pfälzische Ludwigsbahn (Saarbrücken – Ludwigshafen am Rhein).

Stacje i przystanki kolejowe: Neunkirchen Hauptbahnhof Neunkirchen-Wellesweiler Wiebelskirchen

thumb|Tramwaj z Neunkirchen w Hanowerskim Muzeum Tramwajów

13 września 1907 w mieście uruchomiono system tramwajowy. Tramwaje jeździły również do Elversberga, Spiesen (dzisiaj Spiesen-Elversberg) i Wiebelskirchen. Odcinek torów na Hüttenberg (wówczas Haupteinkaufsstraße) z nachyleniem 11% był najbardziej stromym odcinkiem tramwajowym w Niemczech. Od 1 sierpnia 1953 do 31 marca 1964 transport publiczny został uzupełniony przez trolejbusy. W tych latach zostały zredukowane połączenia tramwajowe na linii Steinwald – Hauptbahnhof z odgałęzieniem do Schlachthof. Od 1961 zaczął jeździć czteroosiowy, stuttgarcki tramwaj GT 4.

10 lipca 1978 działalność tramwajów została zakończona, ostatnie wagony zostały przetransportowane latem 2003 do Hanowerskiego Muzeum Tramwajów. Od tego czasu w komunikacji miejskiej wykorzystywane są jedynie autobusy.

Zdrowie Na terenie miasta działa: sześć szpitali z 762 łóżkami Städtisches Klinikum Neunkirchen gGmbH Saarland Klinik Kreuznacher Diakonie Fliedner Krankenhaus St. Josef Kinderklinik Kohlhof Sozial-Prädiatrisches Zentrum Psychosomatische Klinik siedem domów starości z 409 łóżkami 19 przychodni medycyny ogólnej 79 przychodni specjalistycznych 25 gabinetów stomatologicznych