Pływakowate (Dytiscidae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy należąca do grupy chrząszczy wodnych.
Przedstawiciele z tej rodziny to najlepsi pływacy wśród słodkowodnych bezkręgowców. Ich bliskimi krewniakami są biegaczowate. Najwięcej gatunków żyje w stojących słodkich wodach, a nieliczne tylko żyją w mocno natlenionych górskich strumieniach. Liczne gatunki żyją w słonawych kałużach porośniętych mangrowcami na koralowych wyspach. Ich budowa doskonale przystosowana do wodnego trybu życia wyraźnie odbiega od budowy innych chrząszczy. Wydłużone ciało owalnego kształtu jest grzbieto-brzusznie spłaszczone. Dzięki natłuszczaniu go przez liczne gruczoły oleistą wydzieliną znakomicie odpycha wodę. Tylne szerokie, spłaszczone i pokryte w końcowych członach gęstymi, długimi włoskami odnóża pełnią rolę wioseł służących do poruszania się. Oddychają pod wodą dzięki powietrzu atmosferycznemu zgromadzonemu w postaci pęcherzyka, który przechowują pod pokrywami blisko otworu oddechowego. Co jakiś czas muszą podpływać do powierzchni i odnawiać zapas tlenu. Rozmiary przedstawicieli rodziny wahają się od 2 mm do ponad 40 mm długości.
Zarówno owady dorosłe jak i larwy są drapieżnikami. Ich ofiarami padają drobne zwierzęta wodne. Największe mogą atakować kijanki, małe rybki i płazy. Larwy czekają nieruchomo aż potencjalna zdobycz podejdzie dostatecznie blisko, by wtedy chwycić ją i przebić spiczastymi kleszczami żuwaczek. Przez kanaliki w żuwaczkach wpływa do ciała uchwyconej ofiary z jelita larwy żółtobrązowa ciecz z enzymami, która szybko ją paraliżuje i zabija, a następnie rozpuszcza wewnętrzne organy w płynną masę. Tak przygotowana wstępnie przetrawiona papka jest wsysana z powrotem przez kanaliki w żuwaczkach.
Często spotykany gatunek w Polsce to pływak żółtobrzeżek (Dytiscus marginalis).
Systematyka pływakowatych Rodzina Dytiscidae Podrodzina Copelatinae Plemię Copelatini Rodzaj Copelatus Podrodzina Hydroporinae Plemię Hydrovatini Rodzaj Hydrovatus Plemię Bidessini Rodzaj Bidessus Rodzaj Hydroglyphus Plemię Hyphydrini Rodzaj Hyphydrus Plemię Laccornini Rodzaj Laccornis Plemię Hydroporini Rodzaj Hygrotus Podrodzaj Coelambus Podrodzaj Hygrotus s. Rodzaj Hydroporus Rodzaj Porhydrus Rodzaj Graptodytes Rodzaj Oreodytes Rodzaj Suphrodytes Rodzaj Deronectes Rodzaj Stictotarsus Rodzaj Scarodytes Rodzaj Nebrioporus Podrodzina Colymbetinae Plemię Agabini Rodzaj Agabus Podrodzaj Acatodes Podrodzaj Agabus s. Podrodzaj Gaurodytes Rodzaj Ilybius Rodzaj Platambus Plemię Colymbetini Rodzaj Rhantus Rodzaj Colymbetes Podrodzina Laccophilinae Plemię Laccophilini Rodzaj Laccophilus Podrodzina Dytiscinae Plemię Hydaticini Rodzaj Hydaticus Plemię Thermonectini Rodzaj Graphoderus Rodzaj Acilius Plemię Dytiscini Rodzaj Dytiscus Plemię Cybisterini Rodzaj Cybister
Zobacz też systematyka chrząszczy
Bibliografia