Marcin Machowiak (ur. 7 kwietnia 1916 w Bochum, zginął 22 lipca 1944) – starszy sierżant pilot Wojska Polskiego, chorąży sztabowy (ang. Warrant Officer) Królewskich Sił Powietrznych, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys thumb|Nagrobek na cmentarzu w Northwood Syn Marcina i Katarzyny, wstąpił do Wojska Polskiego w grudniu 1935 roku.
Był członkiem Aeroklubu Poznańskiego.
We wrześniu 1939 roku w stopniu kaprala. Został ewakuowany, wraz z innymi pilotami będącymi nadwyżką personelu Bazy Lotniczej nr 3 (uprzednio 3 Pułk Lotniczy Poznań Ławica), na południowy wschód Polski. Tam w okresie 3 - 9 września znalazł się w grupie pilotów w ramach doraźnie sformowanego Oddziału Lotnictwa Myśliwskiego Bazy nr 3 stacjonującego w Świdniku koło Lublina pod dowództwem kpt. pil. Jerzego Orzechowskiego. Oddział dysponował dwoma samolotami P-11 i po jednym szkolnym PWS 26 oraz rozpoznawczym Lublin R XIIIhttps://wbh.wp.mil.pl/c/pages/atts/2019/8/e-3-4–PHW-2018_2QOg7P9.pdf. Po klęsce wrześniowej, jak większość pilotów internowany w Rumunii, skąd przedostał się do Francji.
W kampanii francuskiej 1940 w stopniu kaprala został przydzielony do klucza myśliwskiego por. Franciszka Skiby i 8 czerwca w jego składzie wyruszył z polskiej bazy lotniczej w Lyon do francuskiej jednostki GC II/8. Ponieważ dwukrotnie nie mogli odnaleźć tej jednostki 12 czerwca dołączył w składzie klucza por. Franciszka Skiby, wraz z por. Eugeniuszem Antolakiem, do I/55 Groupe de Chasse et de Défense w Châteaudun należącego do I Klucza Kominowego (Kr) w ramach której jednostką złożoną polskich pilotów dowodził mjr pil. Zdzisław Krasnodębski. Pod koniec kampanii, już w stopniu plutonowego, wraz z innymi pilotami polskimi został wyznaczony do obrony fabryki silników Hispano-Suiza w Limoges. Stamtąd ewakuowano go do Bordeaux. 16 i 17 czerwca wraz z por. E. Antolakiem i ppor. J. Zumbachem bronił tego miasta przed atakami Luftwaffe. 16 czerwca lądował awaryjnie z powodu awarii silnika po starciu z Me109. Po kapitulacji Francji w dniu 18 czerwca w Bordeaux został zaokrętowany na statek “Kmicic” i odpłynął do Wielkiej Brytanii, gdzie dotarł 20 czerwca 1940. We Francji wykonał 8 lotów bojowych w czasie ok. 14 godzin.
W Anglii otrzymał numer służbowy 782453 i po przeszkoleniu w polskiej bazie lotniczej w Blackpool w dniu 19 września 1940 został skierowany do 306 dywizjonu myśliwskiego „Toruńskiego”. 29 sierpnia 1941 r. podczas operacji Circus 88 w rejonie Hazebrouck zestrzelił Me 109. 1 września 1941 r. awansowany do stopnia sierżanta. Od 13 września 1942 r. instruktor w 58 OTU. 1 marca 1943 r. awansowany do stopnia starszego sierżanta.
Zgłosił się na ochotnika do zespołu udającego się do Afryki i został zakwalifikowany do pierwszego składu. W 1943, w składzie Polskiego Zespołu Myśliwskiego walczył w kampanii afrykańskiej (2 kwietnia 1943 zestrzelił Me 109, 2 kwietnia uszkodził Me 109, 30 kwietnia Fw 190). Po powrocie na Wyspy Brytyjskie latał bojowo w składzie 303 i 306 dywizjonu myśliwskiego. 27 września 1943 r. podczas operacji Ramrod 250 zgłosił zestrzelenie Fw 190 w rejonie Forges.
2223 lipca lipca 1944 r. podczas lotu treningowego samolotem typu Auster III (nr MZ254) w okolicy Aldsworth (Sussex) zderzył się z drzewami i zginął. Pochowany na cmentarzu w Northwood w Londynie, grób nr H 450.
W Wielkiej Brytanii i Afryce wykonał 115 lotów bojowych w czasie 174 godzin i 20 minut oraz 67 lotów operacyjnych w czasie 77 godzin i 50 minut.
Zwycięstwa powietrzne Na Liście Bajana sklasyfikowany został na 83. pozycji z trzema samolotami przeciwnika zestrzelonymi na pewno i dwoma uszkodzonymi.
Chronologiczny wykaz zwycięskich walk powietrznych:
zestrzelenia pewne Me 109F – 29 sierpnia 1941 (pilotował Spitfire IIb P8342 / UZN) Me 109 – 2 kwietnia 1943 (pilotował Spitfire IX EN361 / ZX3) Fw 190 – 27 września 1943 (pilotował Spitfire Vb UZN)
uszkodzenia Me 109 – 2 kwietnia 1943 (pilotował Spitfire IX EN361 / ZX3) Fw 190 – 30 kwietnia 1943 (pilotował Spitfire IX EN268 / ZX7)
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 8581 Krzyż Walecznych – czterokrotnie Medal Lotniczy – dwukrotnie Polowy Znak Pilota
Przypisy
Bibliografia
Grzegorz Śliżewski: Polskie “kominy” we Francji w 1940 roku. archive.ph/200200830080120/http://www.samoloty.ow.pl/str239.htm Cyrk Skalskiego przyczynek do monografii. cyrkskalskiego.myśliwcy.pl/?id=24
Linki zewnętrzne
Kategoria:Podoficerowie lotnictwa II Rzeczypospolitej Kategoria:Podoficerowie Polskich Sił Powietrznych Kategoria:Polscy piloci myśliwscy Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii afrykańskiej 1940–1943 Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii francuskiej 1940 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Polowym Znakiem Pilota Kategoria:Ofiary katastrof lotniczych w Wielkiej Brytanii Kategoria:Polacy – uczestnicy bitwy o Anglię 1940 Kategoria:Piloci polskich kluczy kominowych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Ludzie urodzeni w Bochum Kategoria:Urodzeni w 1916 Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Żołnierze Dywizjonu 303 Kategoria:Oficerowie Polskiego Zespołu Myśliwskiego Kategoria:Pochowani na Northwood Cemetery w Londynie