Lewon Aronian (; ur. 6 października 1982 w Erywaniu) – ormiański szachista, od października 2003 do maja 2004 reprezentant Niemiec, arcymistrz od 2001 roku. Od 2021 roku reprezentant Stanów Zjednoczonych.
Kariera szachowa Międzynarodową karierę rozpoczął w roku 1994, zdobywając w Segedynie tytuł mistrza świata juniorów do lat 12. W 2001 zajął II miejsce w mistrzostwach Armenii oraz w Atenach zdobył brązowy medal na mistrzostwach świata juniorów do lat 20. Rok później, w tej samej kategorii wiekowej, zdobył w Goa tytuł mistrza świata. W latach 2004European Individual Chess Championship 2004. i 2005European Individual Chess Championship 2005. dwukrotnie zdobył brązowe medale na indywidualnych mistrzostwach Europy. W 2004 awansował do trzeciej rundy mistrzostw świata FIDE rozegranych w Trypolisie2004 FIDE Knockout Matches.. W lipcu 2005 po raz pierwszy przekroczył poziom 2700 punktów rankingowych, oznaczający przynależność do światowej elity. W tym samym roku podzielił I miejsce w silnie obsadzonym otwartym turnieju w Gibraltarze oraz zwyciężył w Pucharze Świata w Chanty-Mansijsku (w finale pokonując Rusłana Ponomariowa) i awansował do meczów pretendentów. W roku 2006 odniósł kolejny sukces, samodzielnie zwyciężając w turnieju elity w Linares. Podzielił również I miejsce (wraz z Rusłanem Ponomariowem i Peterem Leko) w memoriale Michaiła Tala w Moskwie. W 2007 zwyciężył (wraz z Weselinem Topałowem i Tejmurem Radżabowem) w turnieju Corus A w Wijk aan Zee. Wystąpił również w rozegranych w Eliście meczach pretendentów i wywalczył awans do turnieju o mistrzostwo świata, w którym zajął VII miejsceWorld Championship 2007 Mexico.. Rok 2008 rozpoczął od zwycięstwa (wspólnie z Magnusem Carlsenem) w kolejnej edycji turnieju Corus A, a następnie triumfował w cyklicznym turnieju Melody Amber w Monako. Zwyciężył również w drugim turnieju cyklu FIDE Grand Prix 2008/2009 w Soczi, a także podzielił II m. (za Weselinem Topałowem, wspólnie z Magnusem Carlsenem) w turnieju Final Chess Masters w Bilbao. W 2009 zwyciężył w czwartym turnieju FIDE Grand Prix 2008/2009, rozegranym w Nalczyku oraz w turnieju Grand Slam Final Chess Masters w Bilbao, natomiast w 2010 podzielił I m. (wspólnie z Szachrijarem Mammedjarowem i Siergiejem Kariakinem) w memoriale Michaiła Tala w Moskwie oraz zdobył tytuł mistrza świata w szachach błyskawicznychWorld Blitz Championship 2010.. W 2011 podzielił I m. (wspólnie z Magnusem Carlsenem) w kolejnym memoriale Michała Tala w MoskwieTal Memorial 2011 – Aronian, Carlsen tie for first; Carlsen wins on tiebreak., natomiast w 2012 samodzielnie zwyciężył w turnieju Tata Steel w Wijk aan ZeeWijk aan Zee 2012: Aronian is sole winner!. W 2013 zwyciężył (wspólnie z Borisem Gelfandem) w memoriale Aleksandra Alechina rozegranym w Paryżu, PetersburguAronian and Gelfand win Alekhine Memorial 2013. oraz Bilbao (turniej Grand Slam Chess Masters Final)Bilbao Final: Aronian is the victor.. W 2014 po raz drugi w karierze zwyciężył w turnieju Tata Steel w Wijk aan ZeeTata 11: Giri and Timman take silver..
Wielokrotny reprezentant Armenii w turniejach drużynowych, m.in.: ; sześciokrotny medalista: wspólnie z drużyną – trzykrotnie złoty (2006, 2008, 2012) i brązowy (2004) oraz indywidualnie – złoty (2012 – na I szachownicy) i srebrny (2010– na I szachownicy)OlimpBase., ; sześciokrotny medalista: wspólnie z drużyną – złoty (2011) i brązowy (2005) oraz indywidualnie – złoty (2013 – na I szachownicy) i trzykrotnie srebrny (2005 – na I szachownicy, 2010 – na I szachownicy, 2011 – na I szachownicy)OlimpBase., ; czterokrotny medalista: wspólnie z drużyną – złoty (1999) i srebrny (2007) oraz indywidualnie – srebrny (2011 – na I szachownicy) i brązowy (2013 – na I szachownicy)OlimpBase..
Jest pierwszym w historii Ormianinem, który przekroczył poziom 2800 punktów rankingowych. Najwyższy ranking w dotychczasowej karierze osiągnął 1 marca 2014 r., z wynikiem 2830 punktów zajmował wówczas 2. miejsce (za Magnusem Carlsenem) na światowej liście FIDE.
Życie prywatne Od 2017Chess Champ Levon Aronian’s Wife Dies Two Weeks after Crash. żoną Lewona Aroniana była australijska szachistka Arianne Caoili, która zginęła w wypadku samochodowym w marcu 2020Levon Aronian’s wife Arianne Caoili dies days after road accident..
Odznaczenia Order św. Mesropa Masztoca, (Armenia, 2012)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ludzie urodzeni w Erywaniu Kategoria:Amerykańscy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Niemieccy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Odznaczeni Orderem św. Mesropa Masztoca Kategoria:Ormiańscy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Szachiści XX wieku Kategoria:Szachiści XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1982 Kategoria:Szachiści De Variant Breda Kategoria:Szachiści OSG Baden-Baden Kategoria:Szachiści Magiku Extremadura Kategoria:Szachiści Tomska-400 Kategoria:Szachiści Sibiru Nowosybirsk Kategoria:Szachiści CS Guido Cortuso Kategoria:Szachiści Miki Erywań Kategoria:Szachiści SF Berlin 1903 Kategoria:Szachiści Ashdod Chess Club Kategoria:Radzieccy arcymistrzowie szachowi