Michał Kazimierz Radziwiłł herbu Trąby (ur. 26 października 1635 we Lwowie, zm. 14 listopada 1680 w Bolonii, według niektórych źródeł w Lejdzie) – książę, marszałek sejmu zwyczajnego w Warszawie w 1661 rokuWładysław Konopczyński, Chronologia sejmów polskich 1493–1793, Kraków 1948, s. 154., podkanclerzy litewski od 1668, hetman polny litewski od 1668, wojewoda wileński od 1667, kasztelan wileński od 1661, marszałek Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1664 rokuZłota księga szlachty polskiej, r. XVIII, Poznań 1896, s. 133., podczaszy wielki litewski od 1656, krajczy wielki litewski od 1653, stolnik wielki litewski od 1652, VI ordynat nieświeski, IV ordynat ołycki, III pan na Białej, starosta upicki, przemyski, człuchowski, kamieniecki, chojnicki, lidzki, telszewski, chotenicki, homelski, ostrski, krzyczewski, propojski, gulbiński, niżyński, tędziagolski, wisztyniecki, starosta rabsztyński w 1668 rokuKrzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 89., ambasador Rzeczypospolitej w Państwie Kościelnym w latach 1679-1680Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 143..
Życiorys Był synem marszałka wielkiego litewskiego Aleksandra Ludwika Radziwiłła i Tekli Radziwiłłowej z Wołłowiczów. Żonaty z Katarzyną z Sobieskich, tym samym szwagier Jana Sobieskiego. W czasie wojen szwedzkich bronił walecznie kraju przed najeźdźcą. Był uczestnikiem konfederacji tyszowieckiej w 1655 rokuAdam Kersten, Z badań nad konfederacją tyszowiecką, w: Rocznik Lubelski, t. I, 1958, s. 116.. Poseł na sejm 1659 rokuStefania Ochmann-Staniszewska, Zdzisław Staniszewski, Sejm Rzeczypospolitej za panowania Jana Kazimierza Wazy. Prawo – doktryna – praktyka, tom II, Wrocław 2000, s. 393.. Poseł powiatu brzeskolitewskiego na sejm 1661 rokuStefania Ochmann-Staniszewska, Sejmy lat 1661-1662. Przegrana batalia o reformę ustroju Rzeczypospolitej, Wrocław 1977, s. 2519.. W 1660 wystawił regiment piechoty koronnej swojego imienia i regiment dragonii, które wzięły udział w kampanii prowadzonej przez hetmanów koronnych przeciw Moskwie. W 1661 roku otrzymał ze skarbu francuskiego 3000 liwrówKazimierz Waliszewski, Polsko-francuzkie stosunki w XVII wieku 1644-1667. Opowiadania i źródła historyczne ze zbiorów archiwalnych francuzkich publicznych i prywatnych..., Kraków 1889, s. 102.. Na sejmie 1667 roku wyznaczony z Senatu komisarzem do zapłaty wojsku Wielkiego Księstwa LitewskiegoVolumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 462.. Książę Bogusław Radziwiłł w spisanym w 1668 roku testamencie uczynił go jednym z dwunastu opiekunów swej jedynej córki Ludwiki Karoliny RadziwiłłównyJerzy Lesiński, Spory o dobra neuburskie w: Miscellanea historico-archivistica, t. 6, Warszawa 1996, s. 97..
Był członkiem konfederacji generalnej zawiązanej 5 listopada 1668 roku na sejmie konwokacyjnymVolumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 498.. Był elektorem Michała Korybuta Wiśniowieckiego z województwa nowogródzkiego podczas elekcji w 1669 rokuSvffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, Zgodnie na Naiaśnieyßego Michała Korybvtha, Obranego Krola Polskiego [....] Dnia dziewiętnastego Czerwca, Roku 1669, [b.n.s]., podpisał jego pacta conventaPorzadek na seymie walnym electiey między Warszawą a Wolą przez opisane artykuły do samego tylko aktu elekcyey należące vchwalony y postanowiony, Roku Pańskiego tysiąc sześćset sześćdziesiąt dziewiątego dnia wtorego miesiąca maia. [b.n.s].
Za Michała Wiśniowieckiego należał do opozycji magnackiej. Był członkiem konfederacji kobryńskiej wojsk Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1672 rokuLeszek A, Wierzbicki, Akt konfederacji wojska litewskiego zawiązanej w Kobryniu 22 listopada 1672 roku, w: Res Historica, t. 21, Lublin 2005, s. 137.. Brał udział w bitwie pod Chocimem, posłował w sprawie Ligi św. do cesarza, papieża i Wenecji. Gorliwy katolik, znany był z fundacji religijnych i biegłości w naukach, zwłaszcza alchemii.
Na sejmie abdykacyjnym 16 września 1668 roku podpisał akt potwierdzający abdykację Jana II Kazimierza WazyVolumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, 481.. Po abdykacji Jana II Kazimierza Wazy w 1668 roku, popierał do polskiej korony kandydaturę palatyna reńskiego Filipa WilhelmaWacław Uruszczak, Fakcje senatorskie w sierpniu 1668 roku, w: Parlament, prawo, ludzie, studia ofiarowane profesorowi Juliuszowi Bardachowi w sześćiesięciolecie pracy twórczej, Warszawa 1996, s. 317.. Był członkiem konfederacji malkontentów w 1672 rokuPisma do wieku i spraw Jana Sobieskiego. T. 1, cz. 2, Kraków 1881, s. 1003.. Był członkiem konfederacji generalnej zawiązanej 15 stycznia 1674 roku na sejmie konwokacyjnymVolumina Legum, t. V, Petersburg 1860, s. 129.. Elektor Jana III Sobieskiego z powiatu lidzkiego w 1674 rokuVolumina Legum, t. V, Petersburg 1860, s. 149., podpisał jego pacta conventaPorządek Na Seymie Walnym Elekcyey Między Warszawą a Wolą, przez opisane Artykuły do samego tylko Aktu Elekcyey należące, uchwalony y postanowiony, Roku Pańskiego Tysiąc Szesc Set Siedmdziesiat Czwartego, dnia Dwudziestego Miesiaca Kwietnia., s. 29..
Zobacz też Radziwiłłowie
Przypisy
Kategoria:Ambasadorowie I Rzeczypospolitej przy Stolicy Apostolskiej Kategoria:Członkowie konfederacji generalnej 1668 Kategoria:Członkowie konfederacji generalnej 1674 Kategoria:Członkowie konfederacji malkontentów 1672 Kategoria:Elektorzy Jana III Sobieskiego Kategoria:Elektorzy Michała Korybuta Wiśniowieckiego Kategoria:Elektorzy władców Polski (powiat lidzki) Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo nowogródzkie) Kategoria:Hetmani polni litewscy Kategoria:Kasztelanowie wileńscy Kategoria:Komisarze do zapłaty wojsku I Rzeczypospolitej (Senat) Kategoria:Konfederaci kobryńscy Kategoria:Konfederaci tyszowieccy Kategoria:Krajczowie wielcy litewscy Kategoria:Marszałkowie Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego Kategoria:Ordynaci nieświescy Kategoria:Ordynaci ołyccy Kategoria:Pobierający pieniądze ze skarbu francuskiego w I Rzeczypospolitej Kategoria:Podczaszowie wielcy litewscy Kategoria:Podkanclerzowie litewscy Kategoria:Polscy alchemicy Kategoria:Polscy książęta Świętego Cesarstwa Rzymskiego Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1659 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1661 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (powiat brzeskolitewski) Kategoria:Postacie z „Potopu” Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni I Rzeczypospolitej w Republice Weneckiej Michał Kazimierz Radziwiłł Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Jana II Kazimierza Wazy Kategoria:Senatorowie za panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego Kategoria:Senatorowie za panowania Jana III Sobieskiego Kategoria:Starostowie człuchowscy Kategoria:Starostowie gulbińscy Kategoria:Starostowie homelscy Kategoria:Starostowie niżyńscy Kategoria:Starostowie ostrscy Kategoria:Starostowie propojscy Kategoria:Starostowie przemyscy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Starostowie upiccy Kategoria:Starostowie telszewscy Kategoria:Starostowie krzyczewscy Kategoria:Starostowie rabsztyńscy Kategoria:Starostowie wisztynieccy Kategoria:Stolnicy wielcy litewscy Kategoria:Sygnatariusze aktu abdykacji Jana II Kazimierza Wazy 1668 Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Michała Korybuta Wiśniowieckiego Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Jana III Sobieskiego Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-tureckiej 1672–1676 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1635 Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Wojewodowie wileńscy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Zmarli w 1680