Centrum Szymona Wiesenthala () – założona w 1977 roku międzynarodowa agencja żydowska z siedzibą w Los Angeles, służąca ochronie praw człowieka i zachowaniu pamięci o Holokauście. Zadaniem centrum jest także wzmacnianie tolerancji społecznej poprzez edukację.
Wśród tematów jakimi zajmuje się Centrum znajdują się problemy związane z rasizmem, antysemityzmem, ludobójstwem, działaniem przeciwko ludności oraz terroryzmem. Jest ono akredytowane jako organizacja pozarządowa przy Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz UNESCO.
thumb|Siedziba Główna Centrum Szymona Wiesenthala w Los Angeles Siedziba Główna Centrum Szymona Wiesenthala znajduje się w Los Angeles, pozostałe siedziby mają swoją lokalizację w Nowym Jorku, Toronto, Miami, Jerozolimie, Paryżu, Buenos Aires.
W zasobach Centrum znajduje się Archiwum, Biblioteka i Muzeum Tolerancji, w którym znajduje się ponad 50 000 pozycji książkowych i dokumentów. Archiwa zawierają fotografie, pamiętniki, listy, wyroby sztuki użytkowej, rzadkie książki i inne dokumenty dostępne dla badaczy, studentów i dla szerokiej publiczności. Centrum regularnie publikuje raporty dotyczące realizacji i wypełniania zadań stawianych przez Centrum odnośnie do terroryzmu, Bliskiego Wschodu, antysemityzmu, Holokaustu, Internetu i grup ekstremistycznych.
Centrum zostało nadane imię Szymona Wiesenthala, żydowskiego działacza, tropiciela zbrodniarzy nazistowskich, inżyniera architekta.
Lista poszukiwanych zbrodniarzy nazistowskich Od 2001 roku Efraim Zuroff wydaje coroczny raport z listą najbardziej poszukiwanych zbrodniarzy nazistowskich.
Raport z 2016 roku wymienia 10 osób żyjących w 2016 roku, z listy zniknęli Gerhard Sommer uznany w maju 2015 za niezdolnego do odpowiadania przed sądem z powodu demencji i Oskar Gröning uznany 15 lipca 2015 przez sąd okręgowy w Lüneburgu winnym pomocnictwa w zamordowaniu co najmniej 300 tys. osób i skazany na 4 lata więzienia, a także zmarły w 2015 – Vladimir Katriuk. 1. Helma Kissner – Niemcy (uznana we wrześniu 2016 za niezdolną do odpowiadania przed sądem z powodu stanu zdrowia i podeszłego wieku) 2. Reinhold Hanning – Niemcy (17 czerwca 2016 sąd w Detmoldzie uznał Hanninga winnym pomocnictwa w zamordowaniu co najmniej 170 tys. osób i orzekł wobec niego 5 lat więzienia) 3. Helmut Oberlander – Kanada 4. Hubert Zafke – Niemcy 5. Alfred Stark – Niemcy (zmarł 28 października 2018 o czym poinformowano dopiero 28 lutego 2021) 6. Helmut Rasbol – Dania (w listopadzie 2016 duńska prokuratura poinformowała, że nie znalazła dowodów na udział Helmuta Rasbola w mordowaniu Żydów w obozie w Bobrujsku) 7. Aksel Andersen – Szwecja 8. Johann Robert Riss – Niemcy 9. Algimantas Dailidė – Niemcy 10. Jakob Palij – USA (zmarł 9 stycznia 2019)
Raport z 2015 roku wymienia 10 osób żyjących w 2015 roku, z listy zniknęli Hans Lipschis i Theodor Szehinskyj oraz zmarli Ivan Kalymon (2014) i Søren Kam (2015).
1. Gerhard Sommer – Niemcy (uznany w maju 2015 za niezdolnego do odpowiadania przed sądem z powodu demencji) 2. Vladimir Katriuk – Kanada (zm. 2015) 3. Alfred Stark – Niemcy 4. Johann Robert Riss – Niemcy 5. X – Dania 6. Y – Niemcy 7. Z – Norwegia 8. Oskar Gröning – Niemcy (15 lipca 2015 sąd okręgowy w Lüneburgu uznał, iż 94-letni esesman jest winny pomocnictwa w zamordowaniu co najmniej 300 tys. osób i orzekł wobec niego 4 lata więzienia) 9. Algimantas Dailidė – Niemcy 10. Helmut Oberlander – Kanada
Raport z 2014 roku wymienia 8 osób żyjących w 2013 roku, z listy zniknęli Alois Brunner (uznany za prawdopodobnie zmarłego) oraz zmarli Ladislaus Csizsik-Csatary (dotąd plasowani na pierwszym miejscu) i Michaił Gorszkow. Lista zaczyna się od nr 2.
2. Gerhard Sommer – Niemcy 3. Vladimir Katriuk – Kanada 4. Hans Lipschis – Niemcy 5. Ivan Kalymon – Stany Zjednoczone (zm. 2014) 6. Søren Kam – Niemcy (zm. 2015) 7. Algimantas Dailidė – Niemcy 9. Theodor Szehinskyj – Stany Zjednoczone 10. Helmut Oberlander – Kanada
Zgodnie z raportem z 2012 roku, wciąż poszukiwani byli: Alois Brunner Gerhard Sommer Vladimir Katriuk Karoly Zentai Soeren Kam Ivan Kalymon Algimantas Dailidė Michaił Gorszkow Helmut Oberlander
Poszukiwani na poprzednich listach: Aribert Heim – na liście do 2012 Ladislaus Csizsik-Csatary – na liście do 2012 Klaas Carel Faber – na liście do 2012 Sándor Képíró – na liście do 2011 Milivoj Ašner – na liście do 2011 – na liście do 2011 – na liście do 2010 Iwan Demianiuk – na liście do 2009 Heinrich Boere – na liście do 2009 Harry Männil – na liście do 2009 Erna Wallisch – na liście do 2007 – na liście do 2006 Ladislav Nižnanský – na liście do 2005 – na liście do 2005
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona Centrum
Kategoria:Zagłada Żydów Kategoria:Organizacje żydowskie