thumb|Grób świętego Rocha w Wenecji. thumb|388x388px|Figura świętego Rocha w Lipnikach Święty Roch OFS (ur. w Montpellier we Francji, zm. przed rokiem 1420; w literaturze spotykana jest data urodzin przypadająca na rok 1295 oraz ok. 1345-1350, a data śmierci 1327 w Montpellier oraz 1377 lub 1378 w Voghera we WłoszechZbigniew Bauer, Adam Leszkiewicz Wielka Księga Świętych T. 3, Kraków 2003, s. 161.) – tercjarz franciszkański, święty Kościoła katolickiego.
Życiorys Roch urodził się jako jedyny syn rządcy Montpellier. W wieku 19 lat stracił oboje rodziców.
Po sprzedaniu znacznego majątku rodziców rozdał wszystko ubogim i wyruszył do Rzymu. We włoskim miasteczku Acquapendente zastała go epidemia dżumy. Tam w miejscowym szpitalu opiekował się zarażonymi. W Rzymie spędził 3 lata, gdzie dokonał wielu cudownych uzdrowień.
W czasie powrotu do Francji zaraził się dżumą w Piacenzy. By nie zarażać innych, ukrył się w pobliskim lesie. Według podania wytropił go tam pies, który przynosił mu pożywienie. Miał wówczas cudownie wyzdrowieć. Udał się w drogę powrotną do Francji, lecz na granicy wzięty został za szpiega włoskiego, umarł potem w więzieniu nierozpoznany.
Kult W całej Europie zaczął się szerzyć kult św. Rocha.
W Polsce był czczony już w XV wieku, obok św. Sebastiana, i stał się patronem chroniącym od zarazy.W tym czasie w Wenecji i Rzymie powstawały bractwa jego imienia. W Rzymie papież Aleksander VI wystawił ku jego czci kościół, papież Pius IV ufundował szpital, oddając go bractwu św. Rocha (1560). W szerzeniu kultu pomogli franciszkanie, ponieważ był tercjarzem franciszkańskim.
Papież Pius IX ogłosił św. Rocha patronem Montpellier. W 1585 papież Grzegorz XIII umieścił jego imię w Martyrologium Rzymskim. Powstała rodzina zakonna rochici. Wiele miast nosi nazwę na cześć świętego. Wybudowano tysiące kościołów i kaplic ku jego czci.
Patronat Święty Roch jest patronem Montpellier, Parmy, Wenecji, Locorotondo, Sokołowa Podlaskiego, Zatora, Kazimierzy Wielkiej, aptekarzy, lekarzy, ogrodników, rolników i szpitali oraz brukarzy i więźniów.
Na ziemiach polskich czczony był przede wszystkim jako patron chroniący od zarazy, stąd w epoce staropolskiej były mu poświęcone liczne ołtarze, figury i kapliczki; opiekun zwierząt domowych. Patron Centrum Rehabilitacji w Łomży.
W Dolnej Nadrenii Roch był uznawany patrona kobiet ciężarnych oraz rodzących, a w Luksemburgu za opiekuna cukierników i żeglarzy. Jednocześnie w dawnych czasach rozwinięty był jego kult jako patrona od dżumy, chorób nóg, kolan oraz wścieklizny.
Ikonografia W ikonografii św. Roch przedstawiany jest jako młody pielgrzym lub żebrak w łachmanach, z psem liżącym mu rany albo biegnącym obok. Często malowano i rzeźbiono go jako mężczyznę unoszącego swój płaszcz, aby ukazać dymienice, które były wówczas symbolem dżumy.
Jego atrybutami są: anioł, pies trzymający w pysku chleb, torba pielgrzyma, dwa klucze kapelusz.
Dzień obchodów Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 16 sierpnia.
Roch w kulturze masowej Postać św. Rocha występuje w filmach Jasminum oraz Historii kina w Popielawach, wyreżyserowanych przez Jana Jakuba Kolskiego.
Zobacz też Cmentarz św. Rocha w Częstochowie kult świętych święci i błogosławieni rodziny franciszkańskiej wstawiennictwo świętych
Przypisy
Bibliografia Święty Roch na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 20.07.2010]
Kategoria:Tercjarze franciszkańscy (biografie) Kategoria:Francuscy święci katoliccy Kategoria:Urodzeni w XIV wieku Kategoria:Zmarli w XIV wieku Kategoria:Ludzie urodzeni w Montpellier Kategoria:Święci franciszkanie