Przygody Tomka Sawyera (tytuł oryginalny: The Adventures of Tom Sawyer) – powieść dla młodzieży amerykańskiego pisarza Marka Twaina z 1876 roku; pierwsze polskie wydanie – rok 1901.
Akcja całej powieści toczy się w miasteczku St. Petersburg (pierwowzorem powieściowego miasta jest Hannibal) nad rzeką Missisipi i najbliższej okolicy. Tomek jest sierotą, opiekuje się nim ciotka Polly. W domu mieszka z ciotką, młodszym przyrodnim bratem Sidem i kuzynką Mary. W powieści, której głównym wątkiem są przygody chłopca w małym miasteczku, Mark Twain ukazuje ówczesne życie (połowa XIX wieku) i obyczajowość.
Kontynuacjami Przygód Tomka Sawyera są: Przygody Hucka Finna (1884) Tomek Sawyer za granicą (1894) Tomek Sawyer detektywem (1896)
Mark Twain nie dokończył kilku planowanych powieści o przygodach Tomka. Były to: Schoolhouse Hill (6 rozdziałów) - znalazły się w wydanej pośmiertnie powieści (1916) Huck Finn and Tom Sawyer among the Indians Huck Finn Tom Sawyer’s Conspiracy Tom Sawyer’s Gang Plans a Naval Battle
Polskie przekłady Helena Ros (1901) Janosz Biliński (1925) Marceli Tarnowski (1933) Kazimierz Piotrowski (1953) Jarosław Sokół (1996) Agnieszka Kuligowska (1996) Rafał Dawidowicz (1997) Włodzimierz Grabowski (1998) Zbigniew Batko (2002) Paweł Łopatka (2004) Małgorzata Pawlak (2005) pod tyt. Przygody Tomka Sawyera: adaptacja powieści Marka Twaina przeznaczona dla młodych czytelników Paweł Beręsewicz (2006) Aleksandra Lemiszewska (z francuskiego, 2006) pod tyt. Przygody Tomka Sawyera: na podstawie powieści Marka Twaina / adapt. tekstu Anne Françoise Loiseau
Porównanie przekładów 'wyrazów nieodpowiednich' ukazało się w tomie Między tekstem a kulturą: Z zagadnień przekładoznawstwaMiędzy tekstem a kulturą.
Adaptacje filmowe powieści Tom Sawyer, film z 1907 roku, film niemy wyprodukowany w Kalem Studios Tom Sawyer, film z 1930 roku, w roli Tomka Sawyera: Jackie Coogan Przygody Tomka Sawyera, film z 1938 roku Festiwal bajek (Przygody Tomka Sawyera - odcinek 18) – amerykański serial animowany z 1972 roku Tomek Sawyer, film musical z 1973 z udziałem Jodie Foster Tomek Sawyer, inny film z 1973 udziałem Buddy'ego Ebsena Przygody Tomka Sawyera (Tom Sawyer no boken), japoński serial animowany z 1980 roku. Przygody Tomka Sawyera i Hucka Finna, film radziecki z 1981 roku (reż. Stanisław Goworuchin). Tom i Huck, film z 1995 roku z udziałem Jonathan Taylor Thomas i Brad Renfro. Tomek Sawyer, film animowany z 2000 roku, w którym występują antropomorficzni bohaterowie – zwierzęta. Tom Sawyer & Huckleberry Finn, film fabularny z 2014 roku, reż. Jo Kastner.
Przypisy
Linki zewnętrzne Przygody Tomka Sawyera w Projekcie Gutenberg (ang.)
Polskie wydania powieści w bibliotece Polona
Kategoria:Amerykańskie powieści dla dzieci i młodzieży Kategoria:Amerykańskie powieści przygodowe Kategoria:Amerykańskie powieści satyryczne Kategoria:Powieści z 1876 Kategoria:Powieści, których akcja toczy się w Missouri Kategoria:Twórczość Marka Twaina