Jezioro Mokre (niem. MuckerseeB. Konopka, C. Mazur, S. Starzewski: Grosse Masurische Seen. Touristenkarte, wyd. Copernicus, PPWK Warszawa 2003, ) – jezioro rynnowe na Pojezierzu Mrągowskim w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Piecki. Nazwę Jezioro Mokre ustalono urzędowo w 1950 r.Zarządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 4 kwietnia 1950 r. (, s. 427) W systemie gospodarki wodnej jest jednolitą częścią wód „Mokre” o kodzie LW30219.

Morfometria Długość jeziora to ok. 7,7 km, szerokość do 1,6 km, powierzchnia 846 ha, maksymalna głębokość 51 m. Na jeziorze znajduje się 5 wysp. Leży na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego w pobliżu miejscowości Cierzpięty, Zgon, ok. 14 km na zachód od Rucianego-Nidy i ok. 20 km na południe od Mrągowa.

Charakterystyka Jezioro łączy się na południowo-zachodnim krańcu z jeziorem Uplik (rezerwat ptasi) i jeziorem Zdróżno, od strony zachodniej z jeziorem Nawiady, w części wschodnio-północnej z jeziorem Kołowin, a na wschodnim krańcu z Jeziorem Krutyńskim oraz rzeką Krutynią.

W planach gospodarowania wodami ma przydzielony typ WSd_a (jezioro na podłożu wapiennym, o dużej wartości współczynnika Schindlera, stratyfikowane).

Linia brzegowa jest silnie rozwinięta, a ławica o piaszczystym dnie, częściowo porośniętym pasami roślinności wynurzonej.

Przyroda Zbiornik jest jeziorem starzejącym się pod względem zaawansowania rozwojowego w procesie sukcesji i słabo synantropijnym w procesie synantropizacji.

Wokół jeziora skupione są trzy rezerwaty przyrody: rezerwat przyrody Królewska Sosna rezerwat torfowiskowo-leśny Zakręt rezerwat krajobrazowo-leśny Krutynia

W drugiej dekadzie XXI w. w odłowach rybackich dominowały: lin, szczupak i leszcz. Oprócz nich łowione były: okoń, węgorz, sandacz, płoć, karaś, krąp i sielawa. W małych ilościach także odławiano karpia i suma.

W okolicy można spotkać bielika, puchacza, kanię rudą, czaple siwe oraz rzadkiego skorupiaka Pallasea quadrispinosa.

69% obrzeży zbiornika pokrywają lasy, tworzące przede wszystkim fitocenozy: Tilio-Carpinetum, Aceri-Piceetum (na stromych zboczach po stronie wschodniej) oraz Peucedano-Pinetum (na wschodzie). Tereny zabgnione to około 2% linii brzegowej. Występują w ich obrębie płaty Salicetum-pentandro-cinerea, Sphagno-squarosi-Alnetum, Ribo nigri-Alnetum i Circeo-Alnetum. 4% brzegów zajmuje droga i zabudowa wsi Zgon.

W latach 1996–1997 przeprowadzono inwentaryzację fitosocjologiczną akwenu. Wyróżniono wówczas 31 fitocenoz. Strefę roślinności zanurzonej tworzył głównie fitocenozy Ceratophylletum demersi, płaty z Fontinalis antipyretica i Nitellopsidetum obtusae. Rozwijały się one na głębokości 2-4 metry, na podłożu mineralno-organicznym. Zaobserwowano także występowanie płatów Charetum tomentosae i Charetum contrariae, jak również płaty rdestnic nie odgrywających większej roli w tworzeniu litoralu, ale rzadko podawane z terytorium Polski: Potamogetonetum nitentis z dominującą rdestnicą błyszczącą, rdestnicą nitkowatą, rdestnicą szczeciolistną oraz rdestnicą drobną. Strefę roślinności o pływających liściach tworzyły przede wszystkim fitocenozy Nupharo-Nympheetum albae, wyłącznie w wariancie z grążelem żółtym. 70% fitolitoralu stanowił szuwar właściwy (w głównej mierze fitocenozy Phragmitetum oraz Scirpetum lacustris). Rzadziej obszar zajmowały płaty Typhetum angustifoliae. Najsłabiej rozwinęły się zbiorowiska turzycowe.

Według badań z 1996 roku wiosną fitoplankton prawie całkowicie tworzony był przez okrzemki, z dominacją rodzajów Asterionella, Diatoma i Synedra. Latem tworzyły go głównie bruzdnice, przede wszystkim Ceratium hirundinella, i sinice (Oscillatoria, Lyngbya i Aphanizomenon).

Jakość wód Jezioro jest intensywnie użytkowane turystycznie i rekreacyjnie. Postępująca eutrofizacja akwenu wyraża się odtlenieniem hypolimnionu oraz podwyższonym stężeniem związków fosforu przy dnie. W latach 80. XX wieku było uważane za mezotroficzne, a w następnej dekadzie za jedno z najczystszych jezior mazurskich.

Na podstawie badań monitoringowych przeprowadzonych w 1996 roku wody jeziora zaliczono do drugiej klasy czystości. Widzialność krążka Secchiego wynosiła wówczas 2,2 m. Średnie nasycenie hipolimnionu wynosiło 1,8%, a utlenialność w warstwie powierzchniowej (ChZT dwuchromianowe) 22,6 mg tlenu na litr, natomiast BZT5 – 2,4 mg tlenu na litr. Stężenie fosforu fosforanowego w warstwie powierzchniowej wynosiło 0,013 mg//, a całkowitego 0,055 mg/l. Stężenie azotu całkowitego wynosiło 0,72 mg/l. Przewodność elektrolityczna właściwa wynosiła 363 μS/cm. Stężenie chlorofilu a wynosiło 12,7 mg/l. Miano coli typu kałowego wahało się w zakresie od 17 do 20. Taką samą ocenę jezioro uzyskało w 2004 roku.

W nowym systemie klasyfikacji stanu ekologicznego o jego słabym stanie (czwarta klasa jakości) decyduje głównie klasyfikacja fitoplanktonu. Miało to miejsce w przypadku oceny na podstawie badań z roku 2014 i 2020. Klasyfikacja pozostałych elementów biologicznych (fitobentos, makrofity, ryby) mieściła się w pierwszej lub drugiej klasie, a zoobentosu w trzeciej klasie. Oceniane parametry fizykochemiczne również z reguły mieściły się w granicach stanu dobrego (przewodność elektrolityczna poniżej 300 μS/cm, azotu ogólnego ok. 1 mg/l, fosforu ogólnego 0,02-0,036 mg/l. Najsłabiej wypadła przezroczystość wody – widzialność krążka Secchiego 1,7–1,8 m. Parametry niepodlegające ocenie to odczyn pH 8,3, stężenie chlorków – 6,3 mg/l, siarczanów – 17,3 mg/l, wapnia – 55,5 mg/l. Stan chemiczny wód sklasyfikowano jako poniżej dobrego. Wynika to z przekroczenia norm PBDE i heptachloru w tkankach ryb oraz benzo(a)pirenu w wodzie. Pozostałe badane substancje chemiczne występowały w stężeniach mieszczących się w normie, z reguły poniżej granicy oznaczalności.

Turystyka Jezioro jest częścią szlaku kajakowego rzeki Krutyni.

Zobacz też Jezioro Mokre

Przypisy

Bibliografia Wojeński T., Przewodnik wędkarski po jeziorach Warmii i Mazur, Sport i Turystyka, Warszawa 1987, s. 76-79

Kategoria:Jeziora na Pojezierzu Mrągowskim Kategoria:Jeziora w powiecie mrągowskim Kategoria:Jeziora polodowcowe w województwie warmińsko-mazurskim